A DETAILED ASSESSMENT ON DRUG IMPORTS AND EXPORTS OF FOREIGN TRADE VOLUME IN TURKEY

Öz

Globalization; started with a trade movements. This study, the aim is to examine volume of foreign trade and pharmaceutical trade, pharmaceutical sector in the world, Turkey exports and imports, Turkish foreign trade volume, pharmaceutical exports and imports and pharmaceutical foreign trade volumes. Data in our study was collected from the Pharmaceutical Industry Employers Union and Tüik. The data was evaluated using Jamovi program. In the first implementation, rate at which independent variables affect Volume of Foreign Trade on Medicines, which is dependent variable, is 99.5%. In the second application, rate at which independent variables affect Turkish exports, Turkish imports, pharmaceutical foreign trade volume, pharmaceutical exports, pharmaceutical imports, Turkey Foreign Trade Volume, which is the dependent variable, is 94.6%. The findings of the third application are as follows: rate of independent variables on Turkey's imports, Turkey's foreign trade volume, pharmaceutical exports and imports, pharmaceutical foreign trade volume, Turkey's exports which is dependent variable 98.7%. Findings of the fourth application are as follows: The effective ratio of independent variables on Turkey's exports, Turkey's foreign trade volume, pharmaceutical exports and imports, pharmaceutical foreign trade volume Turkey's imports which is dependent variable 96.6%.

Anahtar Kelimeler

• Foreign Trade
• Foreign Trade Volume
• Pharmaceutical Foreign Trade Volume
• Turkey Exports
• Turkey Import

TÜRKİYE’DE SAĞLIĞIN ÖNEMİ VE DIŞ TİCARET HACMİNDE İLAÇ İTHALATI, İHRACATI ÜZERİNE DETERMİNİSTİK BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Küreselleşme; ticaret hareketlerinin serbestleşmesi ile başladı. Küreselleşme ile başlayan bu gelişme ilaç sanayi alanındaki teknolojilerinde etkisini arttırarak ekonomik alanlarda gelişmelere sebep olmaktadır. Bu çalışmada amaç, dış ticaret ve ilaç dış ticaret hacmi, geçmişten günümüze ilaç endüstrisi, dünyada ilaç sektörünün incelenerek, Türkiye ihracatı ve ithalatı, Türkiye dış ticaret hacmi, ilaç ihracatı ve ithalatı ve ilaç dış ticaret hacminin birbirlerini etkileme oranlarını incelemektir. Çalışmamızda veriler İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikasından ve Tüik’ten toplanmıştır. Jamovi programı kullanarak veriler değerlendirilmiştir. İlk uygulamada, bağımsız değişkenlerin, Türkiye ihracatı, Türkiye ithalatı, Türkiye dış ticaret hacmi, ilaç ihracatı, ilaç ithalatının, bağımlı değişken olan İlaç Dış Ticaret Hacmini etkileme oranı % 99.5’tir. İkinci uygulamada, bağımsız değişkenlerin, Türkiye ihracatı, Türkiye ithalatı, ilaç dış ticaret hacmi, ilaç ihracatı, ilaç ithalatının, bağımlı değişken olan Türkiye Dış Ticaret Hacmini etkileme oranı % 94.6’tir. Üçüncü uygulamada, bağımsız değişkenlerin Türkiye ithalatı, Türkiye dış ticaret hacmi, ilaç ihracatı, ilaç ithalatı, ilaç dış ticaret hacmi, bağımlı değişken olan Türkiye ihracatını etkileme oranı %98.7’dir. Dördüncü uygulamada, bağımsız değişkenlerin Türkiye ihracatı, Türkiye dış ticaret hacmi, ilaç ihracatı, ilaç ithalatı, ilaç dış ticaret hacmi, bağımlı değişken olan Türkiye ithalatını etkileme oranı %96.6’dır.

Anahtar Kelimeler

• Dış Ticaret
• Dış Ticaret Hacmi
• İlaç Dış Ticaret Hacmi
• Türkiye İhracatı
• Türkiye İthalatı

Kaynakça

1. Acaravcı, A. ve Akyol, M. (2017). Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Dış Ticaret ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 3(1), 17-33.
2. Aksu, L. (2014). Türkiye’de 1960-2009 Yıllarını Kapsayan Dış Ticaret Politikalarının İktisadi Büyüme Üzerindeki Etkilerinin Ekonometrik Analizi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 375-426.
3. Aktaş, N. Ve Adıgüzel, M. (2017). Türkiye’nin Dış Ticaret Sistemi ve Sorunları. Dış Ticaret Enstitüsü Working Paper Series Tartışma Metinleri, İstanbul Ticaret Üniversitesi.
4. Aktaş Şenkardeşler, R. (2018). Cumhuriyetten Günümüze Türkiye’nin Dış Ticaret ve Ekonomik Büyüme İlişkisi Üzerine Nedensellik Analizi. Journal of Accounting, Finance and Auditing Studies, (4:1),108-129.
5. Demir, A.M. (2020). Türkiye’nin Farmakoloji Sanayindeki Mukayeseli Üstünlüğünün Sektörün İhracatı Üzerine Etkisi: Zaman Serisi Analizi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(20),509-530.
6. Durdabak, B. (2018). Türkiye’deki Yerli Sermayeli İlaç Firmaları ile Yabancı Sermayeli İlaç Firmalarının Yönetsel Farklılıklarının İncelenmesi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, İstanbul.
7. Elmas Özağ F. ve Bodur, A. (2006). Türkiye'de Dış Ticaretin Yapısını Belirleyen Faktörler. KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi 3(1), 67-76.
8. İlaç Ar-Ge Ekosistemi Raporu. (2015). 1430228364-4.Ilac_ARGE_Ekosistemi_Raporu.pdf (tepav.org.tr).

9. Kayserili, A. ve Kıyak, M. (2019). İlaç Sektöründe Ar-ge Faaliyetlerinin Değerlendirilmesi. Ankara Ecz. Fak. Dergisi, 43(3), 239-258.
10. Kılınç Savrul, B., Özel, H. A. ve Kılıç C. (2013). Osmanlı’nın Son Döneminden Günümüze Türkiye’de Dış Ticaretin Gelişimi. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, (8:1), 55-78.
11. Korkmaz, S. ve Aydın, A. (2015). Türkiye’de Dış Ticaret - Ekonomik Büyüme İlişkisi: Nedensellik Analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 10(3), 47-76.
12. Özdemir, Ü., Yiğit, G. ve Oral, M. (2016). Cumhuriyetten Günümüze Ekonomi Politikaları Bağlamında Türk Dış Ticaretinin Gelişimi, Doğu Coğrafya Dergisi, 21(35), 149-174.
13. Sezgin, Ş. (2009). Türkiye’de 1990-2006 Yılları Arasında Dış Ticaret - Ekonomik Büyüme İlişkisi. Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı:22, 175-190.
14. Sosyal Güvenlik Kurumu, İstatistikler. Erişim Tarihi: 01.10.2022
15. Tıraş, H. (2020). Türkiye’de İlaç Sektörünün Gelişimi; Bir Durum Değerlendirmesi. Journal of Economics and Research, 1(1), 42-59.
16. The Jamovi Project. (2020). jamovi (Version 1.2) [Computer Software]. Retrieved from https://www.jamovi.org
17. Ticaret Bakanlığı. (2021). İlaç ve Eczacılık Ürünleri Sektörü. ticaret.gov.tr , Erişim Tarihi:28.07.2021
18. Uçar, K. (2020). Osmanlı’dan Cumhuriyete Dış Ticaretin Gelişimi. researchgate.net, Erişim Tarihi:28.07.2021