Araştırma Makalesi

Kültürel ve politik faktörlerin sanatsal ifade özgürlüğüne etkileri

Cilt: 8 Sayı: 15 15 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Kültürel ve politik faktörlerin sanatsal ifade özgürlüğüne etkileri

Öz

Bu makalede, kültürel ve politik faktörlerin sanatsal ifade özgürlüğüne etkileri araştırılmıştır. Bu bağlamda araştırmada; Sovyetler Birliği ve Nazi Almanyası dönemlerinde sanatsal ifade özgürlüğüne yönelik engelleme girişimleri, Amerikan kültür savaşları, Sensation sergisi, Danimarka Muhammed karikatürleri ve AIDS salgını sürecinde sanatçılara yöneltilen suçlamalar ile sanatı sansürleme girişimleri incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden literatür taranarak derlenen araştırmanın verileri; Dünya genelinde yankı uyandıran politik ve kültürel faktörler, dönemin sanatçıları ve sanat eserlerinden örnekler verilerek analiz edilmiştir. Sovyetler Birliği ve Nazi Almanya’sı zamanında sanatsal ifade özgürlüğünün devlet kontrolü altına alınması ve propaganda aracı haline getirilmesi, politik faktörlerin sanatsal ifade özgürlüğüne etkileri bakımından ekstrem örnekler olarak değerlendirilmiştir. Amerika Birleşik Devletleri’nde 1960 sonrasında başlayan ‘kültür savaşları’ döneminde, Robert Mapplethorpe ve Andres Serrano’nun eserlerine yönelik sansür girişimlerinin, gruplar arasında bir çeşit sosyal gerçekliği tanımlama mücadelesi olduğu gözlemlenmiştir. Bu bağlamda, kültürel ve politik dinamiklerin sanatsal ifade özgürlüğü üzerinde belirleyici bir rol oynadığı sonucuna varılmaktadır. Otoriter rejimlerde açık sansür ve kısıtlamalar öne çıkarken, liberal demokrasilerde kamuoyu baskısı, toplumsal normlar ve politik söylemler dolaylı sınırlayıcı etkiler yaratabilmektedir. Sanatsal ifade özgürlüğünün küresel ölçekte kırılgan bir yapıya sahip olduğu göz önünde bulundurulduğunda, mevcut koşulların eleştirel bir farkındalıkla değerlendirilmesi ve bu özgürlüğün korunmasına yönelik çabaların sürdürülmesi önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arieli-Horowitz, D. (2001). The politics of culture in Nazi Germany: Between degeneration and Volkism. The European Legacy, 6(6), 751–762. https://doi.org/10.1080/03075070120099502
  2. Avruch, K. (2009). Cross-cultural conflict. Conflict Resolution, 1, 45–57.
  3. Bullock, I. (2011). Romancing the revolution: The myth of Soviet democracy and the British left. Athabasca University Press.
  4. Brettschneider, C. (2010). When the state speaks, what should it say? The dilemmas of freedom of expression and democratic persuasion. Perspectives on Politics, 8(4), 1005–1019. https://doi.org/10.1017/S1537592710002966
  5. Calabro, J. P. (2023). Contemporary Christian Iconography: An Exploration of Controversy and Censorship.
  6. Cambridge University Press. (n.d.). Culture war. In Cambridge Dictionary. Retrieved June 2, 2024, from https://www.cambridge.org/dictionary/english/culture-war
  7. Collingwood, R. G. (1958). The principles of art (Vol. 11). Oxford University Press.
  8. Curtis, M. K. (2000). Free Speech, the People’s Darling Privilege: Struggles for Freedom of Expression in American History. Duke University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat Tarihi, Teori ve Eleştiri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

4 Ağustos 2026

Kabul Tarihi

22 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 15

Kaynak Göster

APA
Liman Turan, S., & Şeyihoğlu, E. (2026). Kültürel ve politik faktörlerin sanatsal ifade özgürlüğüne etkileri. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi, 8(15), 595-620. https://doi.org/10.67567/usbed.2010645
AMA
1.Liman Turan S, Şeyihoğlu E. Kültürel ve politik faktörlerin sanatsal ifade özgürlüğüne etkileri. USBED. 2026;8(15):595-620. doi:10.67567/usbed.2010645
Chicago
Liman Turan, Seda, ve Emrehan Şeyihoğlu. 2026. “Kültürel ve politik faktörlerin sanatsal ifade özgürlüğüne etkileri”. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi 8 (15): 595-620. https://doi.org/10.67567/usbed.2010645.
EndNote
Liman Turan S, Şeyihoğlu E (01 Ekim 2026) Kültürel ve politik faktörlerin sanatsal ifade özgürlüğüne etkileri. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi 8 15 595–620.
IEEE
[1]S. Liman Turan ve E. Şeyihoğlu, “Kültürel ve politik faktörlerin sanatsal ifade özgürlüğüne etkileri”, USBED, c. 8, sy 15, ss. 595–620, Eki. 2026, doi: 10.67567/usbed.2010645.
ISNAD
Liman Turan, Seda - Şeyihoğlu, Emrehan. “Kültürel ve politik faktörlerin sanatsal ifade özgürlüğüne etkileri”. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi 8/15 (01 Ekim 2026): 595-620. https://doi.org/10.67567/usbed.2010645.
JAMA
1.Liman Turan S, Şeyihoğlu E. Kültürel ve politik faktörlerin sanatsal ifade özgürlüğüne etkileri. USBED. 2026;8:595–620.
MLA
Liman Turan, Seda, ve Emrehan Şeyihoğlu. “Kültürel ve politik faktörlerin sanatsal ifade özgürlüğüne etkileri”. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi, c. 8, sy 15, Ekim 2026, ss. 595-20, doi:10.67567/usbed.2010645.
Vancouver
1.Seda Liman Turan, Emrehan Şeyihoğlu. Kültürel ve politik faktörlerin sanatsal ifade özgürlüğüne etkileri. USBED. 01 Ekim 2026;8(15):595-620. doi:10.67567/usbed.2010645

https://dergipark.org.tr/usbed

Baş Editör: Prof. Dr. Aytekin Demircioğlu

by-nc-nd.svg