GÜRCİSTAN'DA ENERJİ REKABETİ: ABD, AB VE RUSYA
Öz
21. yüzyılda, devletlerarasındaki güç mücadelesinin konusu, enerjiye ulaşım ve enerji nakil hatları üzerinde hâkimiyet kurabilmektir. Bu noktada, Gürcistan da, Orta Asya ve Hazar enerji kaynaklarına yakınlığı ve bu kaynakların Avrupa’ya taşınması noktasında önemli jeopolitik konuma sahiptir. Bu bağlamda, gerek bölge güçlerinin gerek küresel güçlerin ilgisini çekmektedir.
Bu çalışmada, Gürcistan’da önemli kırılma tarihleri olan 2003 Gül Devrimi’nden başlayarak 2008 Rusya-Gürcistan Savaşı’na kadarki süreçte, enerji sektöründeki büyük güçlerin rekabeti ele alınmaktadır. Bir taraftan, ABD ve Avrupa ülkeleri, Hazar enerji kaynaklarının dünya pazarlarına nakli konusunda, Doğu-Batı Enerji Koridorunu desteklemektedir. Diğer taraftan Rusya ise, ‘yakın çevre’ olarak tanımladığı eski Sovyet cumhuriyetlerinden biri olan Gürcistan’da, Kuzey-Güney hattı boyunca nüfuzunu artırmak istemektedir.
Bu noktadan hareketle, bu çalışma, Gürcistan’da elektrik, petrol ve doğal gaz sektörlerinde, büyük güçlerin enerji şirketleri eliyle yürüttüğü mücadeleyi incelemeye çalışacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arı, Tayyar ve Pirinççi, Ferhat, (2010): "11 Eylülün Gölgesinde Orta Asya’ya Yönelik Amerikan Politikası", Orta Asya ve Kafkasya Rekabetten İşbirliğine, Bursa, MKM Yayıncılık
- Bilgin, Mert, (2010): "Orta Asya ve Kafkasya 'da Enerji Stratejileri: Rekabet, İşbirliği ve Bölgesel Sorunlar", Der. Tayyar Arı, Orta Asya ve Kafkasya Rekabetten İşbirliğine, Bursa, MKM Yayıncılık, s. 174.
- Brzezinski, Zbigniew, (2005): Büyük Satranç Tahtası: Amerika’nın Küresel Üstünlüğü ve Bunun Jeostratejik Gereklilikleri, çev: Yelda Türedi, İstanbul, İnkılap
- Cornell, Svante E, (2001): Small Nations and Great Powers: A Study of Ethnopolitical Conflict in the Caucasus, Londra, Taylor and FrancisÇelikpala, Mithat (2012): "Bağımsız Gürcistan’ın 20 Yılı: Başarısız Devlet Mi, Demokratik Model Ülke Mi?", Der. Mustafa Aydın, Kafkaslar Değişim Dönüşüm (Avrasya Üçlemesi III), Ankara, Nobel, s. 97.
- De Wall, Thomas, (2011): Georgia’s Choices: Charting a Future in Uncertain Times, Massachusetts, Carnegie Endowment, s.9.
- Pamir, Necdet, (2011): "Güney Kafkasya ve Enerji", Der. Cavid Veliev ve Araz Aslanlı, Güney Kafkasya: Toprak Bütünlüğü, Jeopolitik Mücadeleler ve Enerji, Ankara, Berikan, s.342.
- Tanrısever, Oktay, (2012): "Rusya’nın Kafkasya Politikası: Sovyet-Sonrası Geri Çekilme Söyleminden Emperyal Müdahaleciliğe", Der. Mustafa Aydın, Kafkaslar Değişim Dönüşüm: Avrasya Üçlemesi III, Ankara, Nobel, s.173.
- Yılmaz, Şuhnaz, (2012): "ABD’nin Kafkasya Politikaları", Der. Mustafa Aydın, Kafkaslar Değişim Dönüşüm: Avrasya Üçlemesi III, , Ankara, Nobel, s.166.
- Bilgin, Mert, (2009): "Yeni Asya’nın Enerji Paradigmasında Orta Asya ve Kafkaslar: Rusya, AB, ABD, Çin, İran ve Türkiye arasındaki açmazlar ve stratejik açılımlar", http://www.stratejikongoru.org/pdf/yeniasyaninenerjiparadigmasi.pdf, (4 Aralık 2018).
- Cornell, Svante E., (2009): "Pipeline Power the War in Georgia and the Future of the Caucasian Energy Corridor", Georgetown Journal of International Affairs, s.131.