Ortaöğretim Öğrencilerinin Beden Eğitimi Dersine Yönelik Eğilimlerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu araştırma, ortaöğretimdeki öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik eğilimlerinin bazı değişkenlere göre incelenmesini belirlemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırmada, öğrencilerin bazı sosyo-demografik değişkenlerinin sayılan özelliklere etkisinin belirlenmesine de çalışılmıştır. Çalışmanın araştırma grubunu, 2022-2023 eğitim-öğretim döneminde Osmaniye ilinin Kadirli ilçesine bağlı değişik niteliklere sahip devlet ortaöğretim kurumlarında eğitim gören toplam 553 lise öğrencisi (Fen Lisesi, n=167), Anadolu Lisesi, n=275, Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, n=111) oluşturmuştur. Çalışmada veri toplama vasıtası olarak; araştırmacı tarafından geliştirilen “Kişisel Bilgi Formu”, Hilland ve ark. (2009) geliştirdiği Türkçe ‘ye uyarlaması Erbaş ve arkadaşları (2015) tarafından geliştirilen “Beden Eğitimi Dersi Yatkınlık Ölçeği” kullanılmıştır. Verileri analiz etmek üzere SPSS paket programı tercih edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılmış olan öğrencilerin demografik değişkenlerinin beden eğitimi dersiyle ilgili eğilimleri arasında beden eğitimi dersine yatkınlık ölçeğinin bazı alt boyutlarında ve bazı ölçekler toplamında anlamlı farklılıklara ulaşılmıştır (p<0,05). Sonuç: Araştırmada elde edilen sonuçlar; cinsiyet, yaş ve eğitim görülen sınıf türü değişkenlerinin beden eğitimi derslerine yönelik eğilimlerde önemli etkiler yarattığını göstermektedir. Cinsiyet farklılıkları, fiziksel aktivitelerin ve sporun toplumsal algıları ile ilişkilendirilebilirken, yaş ve sınıf düzeyi değişiklikleri, öğrencilerin genel eğitim yükümlülükleri ve kişisel ilgi alanları ile bağlantılı olarak değerlendirilmelidir.

Anahtar Kelimeler

• Beden Eğitimi Dersi
• Ortaöğretim
• Eğilimler

Examination of Secondary School Students' Tendencies Towards Physical Education Course in Terms of Some Variables

Öz

Aim: This research aims to determine the examination of secondary school students' tendencies towards physical education course in terms of some variables. Method: In the study, it was also tried to determine the effect of some socio-demographic variables of the students on the mentioned characteristics. The research group of the study consisted of 553 high school students (Science High School, n=167), Anatolian High School, n=275, Vocational and Technical Anatolian High School, n=111) studying in public secondary education institutions with different qualifications in Kadirli district of Osmaniye province during the 2022-2023 academic year. ‘Personal Information Form’ developed by the researcher and “Physical Education Course Aptitude Scale” developed by Hilland et al. (2009) and adapted into Turkish by Erbaş et al. (2015) were used as data collection tools in the study. SPSS package programme was preferred to analyse the data. Results: Significant differences were found between the demographic variables of the students who participated in the study and their tendencies related to the physical education course in some sub-dimensions of the physical education course predisposition scale and in the total of some scales (p<0.05). Conclusion: The results obtained in the study show that gender, age and class type variables have significant effects on dispositions towards physical education lessons. While gender differences can be associated with social perceptions of physical activities and sports, age and grade level changes should be evaluated in relation to students' general educational obligations and personal interests.

Anahtar Kelimeler

• Physical Education Course
• Secondary Education
• Dispositions

Kaynakça

1. Açak, M. (2006). Beden eğitimi öğretmeninin el kitabı. Morpa Kültür.
2. Ağralı-Ermiş, S., Altınışık, Ü. & Burmaoğlu, G.E. (2021). Akademisyenlerin bakış açısından kişi-iş uyumunun kişi-örgüt uyumu üzerindeki tahmininin incelenmesi. Eğitim Sorunları Dergisi, 7(3), 43–57. https://doi.org/10.5296/jei.v7i3.19316
3. Akbulut, V. & Öncü, E. (2021). Öğretmen liderlik stiline göre ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi yatkınlıklarının incelenmesi. Spormetre, 19(1), 164–178. https://doi.org/ 10.33689/spormetre.770272
4. Al-Zandee, SSA & Ünlü, H. (2019). Ortaokul öğrencilerinin fiziksel aktivite, egzersiz değişimi ve beden eğitiminin derinlemesine yatkınlıklarının incelenmesi. Spormetre, 17(3), 100–118. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000176
5. Arıkan, C. (2022). İşbirliğine dayalı öğretim yöntemlerinin beden eğitimi ve spor dersi özyeterlik ve tutum ile demokratik tutumlara olan etkisinin incelenmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Harran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Şanlıurfa.
6. Arslan, M. & Tümer, M. (2014). Meslek liselerinde öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik tutumları. Journal of Education and Training Studies, 2(1), 23-34.
7. Aslan, G. & Karafil, A.Y. (2022). Ortaokul öğrencilerinin kişilik özellikleri ile beden eğitimi ve spor dallarına yönelik yatkınlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Türk Spor Bilimleri Dergisi, 5 (1), 1–12. https://doi.org/10.34160/tsbd.1139586
8. Ayaş, A. (2013). Eğitimle ilgili temel kavramlar (Ed.: H. Özmen ve D. Ekiz). Eğitim bilimine giriş (s. 1–21). Pegem Akademi Yayıncılık.

9. Bal, E. (2010). İlköğretim okullarındaki beden eğitiminin derinlemesine uygulanmasında ayrıntıların yetersizliklerinin giderilmesinde yönetim ve tedavi rolü (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
10. Balcıoğlu, B., Özbek, A. & Sungur, N. (2003). Beden eğitimi ve spor öğretmenliğinin değer sistemleri ve problemdeki yeterliliklerinin incelenmesi. III. Ulusal Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Olimpik Eğitim ve Spor Kültürü Sempozyumu (s. 13–20).
11. Caz, Ç. & Bardakçı, S. (2019). Sağlık hizmetleri, meslek yüksekokulunda yaşayan üniversitelerin beden eğitimi derslerine yönelik yatkınlıklarının incelenmesi. Tarih Okulu Dergisi, 42, 1140–1151. https://doi.org/10.24057/htd.356005
12. Çetin, F. (2012). Ortaöğretim öğrencilerinin beden eğitimi dersine yönelik motivasyonlarının incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(2), 91-105.
13. Çevik, A., Özmaden, M., Tezcan, E. & Dokuzoğlu, G. (2021). Öğretmenlerin serbest zaman ilgilerinin yaşam doyumları üzerindeki etkinin incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(4), 784–790. https://doi.org/10.33096/gumussagbilderg.805754
14. Çivril Kara, R. (2018). Öğretmenlik mesleğine göre ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi yatkınlıklarının incelenmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
15. Dalkıran, O. & Tuncel, F. (2007). Ortaöğretimde beden eğitimi dersinde seçmeli dersler olarak gösterilenin verilerinin görünümüyle değerlendirilmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 1, 37–42. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000121
16. Demirtaş, A.S. (2007). İlköğretim 8.sınıflarda algılanan sosyal destek ve yalnızlık düzeyinde ile stresle başa çıkma düzeyindeki arasındaki ilişki (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
17. Demirtaş, H. (2018). Eğitim türüne göre öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik tutumları. Eğitim ve Bilim, 43(192), 207-220.
18. Dinçer, H.T. (2019). Ortaokuldaki beden eğitimi ve spor dersinin dengelilik düzeyindeki ile temel sorunlar arasındaki ilişkiler (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aksaray.
19. Dishman, R.K. & Buckworth, J. (1996). Increasing physical activity: A quantitative analysis of the evidence for a dose-response relationship. Medicine and Science in Sports and Exercise, 28(2), 117-125. https://doi.org/10.1097/00005768-199602000-00001
20. Doyran, A. & İlker Kerkez, F. (2022). Ortaokulda beden eğitimi ve spor derslerine dayalı düzey ile ihtiyaç eğitimi öğretim tarzı algısı arasındaki ilişki. Sosyal Bilim Geliştirme Dergisi, 7(30), 147–165. https://doi.org/10.5281/zenodo.7118971
21. Erbaş, M.K., Ünlü, H. & Kalemoğlu-Varol, Y (2015). Turkish conformation of the physical education predisposition scale: A validity and reliability study. Journal of Educational Sciences Research, 5(1), 115-126.
22. Eroğlu, B. (2011). Öğretmenliğin beden eğitimi öğretmeni adaylarının mesleki yeterliliği ve mesleğe yönelik tutumları üzerine etkileri (Yayınlanmamış Doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
23. Fidan, N. & Erden, M. (1998). Eğitime Giriş. Alkım Yayınevi.
24. Harmandar, İ. H. (2004). Beden eğitimi ve sporda özel öğretim yöntemleri. Nobel.
25. Hilland T.A, Stratton G, Vinson D. & Fairclough S. (2009). The physical education predisposition scale: Preliminary development and validation. Journal of Sports Sciences, 27(14), 1555-1563.
26. Karasar, N. (2008). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayınları.
27. Keskin, N., Öncü, E. & Küçük Kılıç, S. (2016). Ortaokul öğrencilerinin beden eğitimine yönelik tutum ve öz-yeterlikleri. Spormetre, 14(1), 93–107. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000150
28. Parlar, F. (2019). Ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi yatkınlıkları ile sosyal beceri düzeyleri arasındaki ilişki (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
29. Phillips, S.R. (2011). İlkokul öğrencilerinin beden eğitimine yönelik tutum ve algıları (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Columbia Üniversitesi.
30. Sallis, J. F., Prochaska, J. J. & Taylor, W.C. (1999). A review of correlates of physical activity of children and adolescents. Medicine and Science in Sports and Exercise, 31(8), 963-975. https://doi.org/10.1097/00005768-199908000-00014
31. Sallis, JF, Prochaska, J.J ve Taylor, W.C. (2000). Çocukların ve ergenlerin fiziksel aktivitelerinin korelasyonlarının bir incelemesi. Spor ve Egzersizde Tıp ve Bilim, 32 (5), 963–975. https://doi.org/10.1097/00005768-200005000-00014
32. Silverman, S. & Scrabis, K.A. (2004). Beden eğitiminde öğretim teorisi üzerine yapılan araştırmaların bir incelemesi. Uluslararası Beden Eğitimi Dergisi, 41 (1), 4–12.
33. Şengül, Y. (2016). Sınıf gruplarına göre ortaokul ve lise öğrencilerinin beden eğitimine yatkınlıklarının incelenmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
34. Ülker, G. (2019). Ergenlerde işitme engellilerin motor becerileri ile beden eğitimine yönelik düzeydeki düzeyler arasındaki ilişkiler (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aksaray.
35. Ünlü, H. & Aydos, L. (2007). Öğretmen görüşmelerine göre beden eğitim derslerinde ve toplantılarda tercih edilen öğretim yöntemleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 71–81. https://doi.org/10.16924/ahievranedu.45270
36. Yavuz, M. (2016). Yaş gruplarına göre beden eğitimi dersine yönelik motivasyon faktörleri. Spor Bilimleri Dergisi, 21(2), 142-155.
37. Yıldız, R., Koçak, Ç. V. & Sıngın, R.H.Ö. (2020). Öğrencilerin spor liselerini seçme nedenleri ve beklentilerinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14 (1), 72–83. https://doi.org/10.37051/beden-egitimi-ve-spor-bilimleri-dergisi.669221
38. Yıldız, Y. (2020). Spor lisesinin hayal etme ve temel psikolojik durumunun incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14 (3), 364–373.