Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Akademik Öz Yeterlik Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Spor, her dönemde insanların hayatında önemli bir yer edinmiştir. Sporu meslek edinmiş bireylerin gelecekte başarılı olabilmesi, akademik anlamda yeterli bir donanıma sahip olmalarını gerektirmektedir. Buradan hareketle bu araştırma, spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin akademik öz yeterlik düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Betimsel tarama modeline uygun olarak tasarlanan bu araştırmanın evrenini spor bilimleri fakültelerinde lisans eğitimi gören öğrenciler oluşturmuştur. Araştırma örneklemi kolayda örnekleme yöntemiyle Fırat Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde lisans eğitimi alan 669 öğrenci olarak belirlenmiştir. Elde edilen verilerde ikili grup ortalamalarının karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testi kullarnılırken ikiden fazla grup ortalamalarının karşılaşıtırılmasında tek yönlü varyans (ANOVA) analizi uygulanmıştır. Çalışmada, spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin akademik öz yeterlik düzeyini ölçebilmek için “Akademik Öz Yeterlik Ölçeği” kullanılmıştır. İstatistiksel test sonuçları p<0,05 düzeyinde anlamlı bulunmuştur. Bulgular: Elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin akademik öz yeterlik düzeyleri, cinsiyet ve bölüm değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar göstermiş (p<0,05) ancak sınıf düzeyi ve spor disiplini değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar gözlemlenmemiştir (p>0,05). Yaş değişkenine göre ise, yalnızca sorunlarla başa çıkma boyutunda anlamlı bir farklılığa rastlanılmıştır (p<0,05). Sonuç: Bu sonuçlar göre, spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin akademik öz yeterlik düzeylerinin çeşitli demografik faktörlere göre değişiklik gösterebildiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Akademik Öz Yeterlik
• Spor
• Öz Yeterlik.

The Examination of Academic Self-Efficacy Levels of Students in the Faculty of Sports Sciences

Öz

Aim: Sport has always held a significant place in people's lives throughout history. For individuals who pursue sports as a profession, achieving future success requires possessing adequate academic competencies. In this context, the aim of this study is to examine the academic self-efficacy levels of students in faculties of sports sciences in terms of various variables. Method: Designed in accordance with the descriptive survey model, the population of this study consists of undergraduate students studying in faculties of sports sciences. The sample of the study was determined through convenience sampling and includes 669 undergraduate students from the Faculty of Sports Sciences at Fırat University. In the analysis of the data, independent samples t-test was used to compare the means of two groups, while one-way analysis of variance (ANOVA) was applied for comparisons involving more than two groups. In order to measure the academic self-efficacy levels of the students, the "Academic Self-Efficacy Scale" was utilized. Statistical significance was considered at the level of p<0.05. Result: According to the results, students’ academic self-efficacy levels showed statistically significant differences based on gender and department variables (p<0.05), while no significant differences were observed in relation to class level and sports discipline (p>0.05). Regarding age, a significant difference was found only in the sub-dimension of coping with problems (p<0.05). Conclusion: These findings suggest that the academic self-efficacy levels of students in faculties of sports sciences may vary according to certain demographic factors.

Anahtar Kelimeler

• Academic Self-Efficacy
• Sports
• Self-Efficacy.

Kaynakça

1. Atasoy, B., & Kunter, F. Ö. (2005). Küreselleşme ve spor. Uludağ Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 11-22. https://doi.org/10.19171/uefad.1495955
2. Bandura, A. (1997). Self efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
3. Bandura, A. (2002). Growing primacy of human agency in adaptation and change in the electronic era. European Psychologist, 7(1), 2-16. https://doi.org/10.1027/1016-9040.7.1.2
4. Betz, N. E., & Hackett, G. (1981). The relationship of career-related self-efficacy expectations to perceived career options in college women and men. Journal of Counseling Psychology, 28(5), 399–410. https://doi.org/10.1037/0022-0167.28.5.399
5. Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi Yayıncılık.
6. Çağlarırmak Uslu, N., & Uslu, A. (2004). Değişen dünyada spor endüstrisinin gelişimi ve spor endüstrisinin ekonomik etkileri, 10th Ichber sd. Europe Congress The TSSA 8th. Internationa Sport Science Congress.
7. Dalbudak, I., Yilmaz, T., & Yigit, S. (2020). Nomophobia levels and personalities of university students, Journal of Education and Learning, 9(2), 166-178. https://doi.org/10.5539/jel.v9n2p166
8. Doğu, A. (2013). Yakın dönem gençlik ve spor politikalarının değerlendirilmesi. Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi.

9. Durdukoca, F. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının akademik öz yeterlik algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi, İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 69-77.
10. Gençer, E. (2020). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yaklaşımları Çerçevesinde Din Eğitimi Biliminde Kullanılan Yöntem ve Teknikler. Kırıkkale Üniversitesi Kalemname Dergisi, 5(9), 182–219.
11. George, D., & Mallery, P. (2014). IBM SPSS for Windows 23 Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 update (14a ed.) New York. 1-388.
12. Kandemir, M. (2010). Akademik erteleme davranışına bir model, Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi
13. Khalidi, M. A. (2013). Natural categories and human kinds: Classification in the natural and social sciences. Cambridge: Cambridge University Press.
14. Law, B., ve Hall, C. (2009). Observational learning use and self-efficacy beliefs in adult sport novices, Psychology of Sport and Exercise, 10(2), 263-270, https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2008.08.003
15. Martens, R., Burton, D., Vealey, R.S., Bump, L.A., & Smith, D.E. (1990) Development and Validation of the Competitive State Anxiety Inventory-2 (CSAI-2). In: Martens, R., Vealey, R.S. and Burton, D., Eds., Competitive Anxiety in sport, Human Kinetics, Chapaign, 117-190.
16. Millburg S. N. (2009). The effects of environmental risk factors on at-risk urban high school students academic self-efficacy, Thesis Of Doctorate, University Of Cincinnati Ohio.
17. O’Brien, K. M., Dukstein, R. D., Jackson, S.L., Tomlinson, M. J., & Kamatuka, N. A. (1999). Broadening career horizons for students in at-risk environments. Career Development Quarterly, 47, 215–229. https://doi.org/10.1002/j.2161-0045.1999.tb00732.x
18. Oğuz, A. (2009). Sınıf öğretmeni adaylarının akademik öz yeterlik inançları. VIII. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu, 21-23, Osmangazi Üniversitesi Eskişehir.
19. Özdemir, A., Aydın, N. & Akar Vural, R. (2009). Çevre eğitimi öz yeterlik algısı üzerine bir ölçek geliştirme çalışması, Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 26, 1-8. https://doi.org/10.53444/deubefd.1397231
20. Pekel, A. (2016). Spor yöneticiliği bölümünde öğrenim gören öğrencilerinin akademik öz yeterlikleri ve üniversite yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi
21. Pintrich, P.R., & De Groot, E.V. (1990). Motivational and self-regulated learning components of classroom academic performance. Journal of Educational Psychology, 82(1), 33-40. https://doi.org/10.1037/edu0000916
22. Savtekin, N. G., (2023). Beden eğitimi ve spor öğretmen adaylarının sosyal öz yeterlikleri ile liderlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi.
23. Searle, J. R . (1995). The construction of social reality. Penguin Books.
24. Shyu, H., & Huang, L. (1999). The Relation of Academic Self-efficacy to Academic Out comes for Senior High School Students. Journal of Educational Psychology, 22(2), 267-294. https://doi.org/10.1037/edu0000916
25. Şahin A. E. (2004). Öğretmen yeterliliklerinin belirlenmesi. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi, 5(58), 58-62
26. Şahin, S., Kızılet, A., & Bastık , C. (2011). Küreselleşme sürecinde güreşteki değişimin dinamikleri, Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 13(2), 16-29. https://doi.org/10.62425/rses.1495571
27. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson Education Limited.
28. Telef, B. B., & Karaca, R. (2012). Çocuklar için öz yeterlik ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 32, 169-187. https://doi.org/10.53444/deubefd.1397231
29. Ural, A. & Kılıç, İ. (2013). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.
30. Wolfe, J. B., & Betz, N. E. (2004). The relationship of attachment variables to career decision-making self-efficacy and fear of commitment. The Career Development Quarterly, 52(4), 363–369. https://doi.org/10.1002/j.2161-0045.2004.tb00952.x
31. Yazıcıoğlu, Y., Erdoğan, S. (2004). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Detay Yayınları.
32. Zeldin, A., & Pajares, F. (2000). Against the Odds: Self-Efficacy Beliefs of Women in Mathematical, Scientific And Technological Careers. American Educational Research Journal, 37(1), 215-246. https://doi.org/ 10.3102/00028312241308548
33. Zimmerman B. J. (2000). Self-efficacy: An essential motive to learn. Journal of Contemporary Educational Psychology, 25(1), 82-91. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2011.11.001