An Investigation into Athletes’ Perceived Mental Fatigue Awareness

Öz

Aim: The purpose of this study was to examine perceived mental fatigue awareness among athletes. Method: For this purpose, the results of the Perceived Mental Fatigue Awareness Scale for Athletes completed by 278 actively training student-athletes enrolled in the Faculty of Sport Sciences at Ondokuz Mayıs University were evaluated. In the statistical analyses, independent samples t-tests were used for pairwise comparisons, one-way ANOVA was applied for multiple comparisons, and LSD post-hoc tests were employed to determine the source of the differences. Results: The results showed that perceived mental fatigue awareness scores did not differ significantly by gender or age (p>0.05). However, significant differences were found according to type of sport and years of sports experience (p<0.001). Athletes participating in team sports reported higher levels of perceived mental fatigue awareness than those in individual sports, while athletes with longer sports experience tended to report lower fatigue levels. Descriptive findings indicated generally low levels of perceived physical and cognitive fatigue, with a consistent overall mean score of 2.17 across scale items. Overall, sport-related factors appeared to play a more influential role in perceived mental fatigue awareness than demographic variables. Conclusion: The findings suggest that sports education may enhance athletes’ awareness of physical and cognitive fatigue through training- and recovery-related curriculum content. Differences by sport type and experience indicate the importance of contextual and experiential factors. Accordingly, this study contributes to the literature by emphasizing the role of education in fatigue awareness, while future research should include larger samples and additional psychological and environmental variables.

Anahtar Kelimeler

• Athlete
• Cognitive Fatigue
• Student
• Physical Fatigue

Sporcuların Algılanan Zihinsel Yorgunluk Farkındalıklarının İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, sporcularda algılanan zihinsel yorgunluk farkındalığını incelemektir. Yöntem: Bu amaç doğrultusunda, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören ve aktif olarak antrenman yapan 278 öğrenci-sporcu tarafından doldurulan Sporcular için Algılanan Zihinsel Yorgunluk Farkındalığı Ölçeğinden elde edilen veriler değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde ikili karşılaştırmalar için bağımsız örneklemler t-testi, çoklu karşılaştırmalar için tek yönlü ANOVA uygulanmış; farklılıkların kaynağını belirlemek üzere LSD post-hoc testlerinden yararlanılmıştır. Bulgular: Elde edilen sonuçlara göre, algılanan zihinsel yorgunluk farkındalığı puanları cinsiyet ve yaş değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı biçimde farklılaşmamıştır (p>0,05). Buna karşılık, spor türü ve spor deneyimi yılına göre anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0,001). Takım sporlarına katılan sporcuların algılanan zihinsel yorgunluk farkındalığı düzeylerinin, bireysel sporlara katılanlara kıyasla daha yüksek olduğu; spor deneyimi süresi arttıkça ise bildirilen yorgunluk düzeylerinin azalma eğilimi gösterdiği belirlenmiştir. Betimsel bulgular, algılanan fiziksel ve bilişsel yorgunluk düzeylerinin genel olarak düşük olduğunu ve ölçek maddeleri boyunca genel ortalamanın 2,17 ile tutarlı seyrettiğini göstermiştir. Genel olarak, spora ilişkin etmenlerin algılanan zihinsel yorgunluk farkındalığı üzerinde demografik değişkenlere kıyasla daha belirleyici bir role sahip olduğu görülmüştür. Sonuç: Bulgular, spor eğitiminin antrenman ve toparlanmaya ilişkin ders içerikleri aracılığıyla sporcuların fiziksel ve bilişsel yorgunluğa yönelik farkındalıklarını artırabileceğine işaret etmektedir. Spor türü ve deneyime göre ortaya çıkan farklılıklar, bağlamsal ve deneyimsel etmenlerin önemini göstermektedir. Bu doğrultuda çalışma, yorgunluk farkındalığında eğitimin rolünü vurgulayarak alanyazına katkı sunmakta; gelecekteki araştırmalarda daha büyük örneklemlerle birlikte ek psikolojik ve çevresel değişkenlerin de ele alınması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• orcu
• Öğrenci
• Bilişsel Yorgunluk
• Fiziksel Yorgunluk

Kaynakça

1. Arslan, S., & Oztunc, G. (2013). Validity and reliability of chronic obstructive pulmonary disease and asthma fatigue scale. HEMAR-G, 1, 48–60. https://doi.org/10.69487/hemarge.695640
2. Balcı, A. (2005). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler. Pegem Yayınları.
3. Boksem, M. A., & Tops, M. (2008). Mental fatigue: Costs and benefits. Brain Research Reviews, 59(1), 125–139. https://doi.org/10.1016/j.brainresrev.2008.07.001
4. Cadegiani, F. A., & Kater, C. E. (2019). Novel insights of overtraining syndrome discovered from the EROS study. BMJ Open Sport & Exercise Medicine, 5(1), e000542. https://doi.org/10.1136/bmjsem-2018-000542
5. Erdoğan, M. (2022). Besyo öğrencilerinin zihinsel dayanıklılık ve fiziksel aktivite düzeyleri ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Karabük Üniversitesi.
6. Eren, M. Ö., & Atlı, M. (2024). Perceived physical and cognitive terms of mental endurance in athletes: Relationship with fatigue. International Journal of Eurasian Education and Culture, 9(27), 360–376. https://doi.org/10.35826/ijoecc.2829
7. Gök, K., Cengiz, G., Erol, K., & Özgöçmen, S. (2016). The Turkish version of multidimensional assessment of fatigue and fatigue severity scale is reproducible and correlated with other outcome measures in patients with systemic sclerosis. Archives of Rheumatology, 31(4), 329–336. https://doi.org/10.5606/ArchRheumatol.2016.5909
8. Johansson, B., & Rönnbäck, L. (2014). Long-lasting mental fatigue after traumatic brain injury: A major problem most often neglected—diagnostic criteria, assessment, relation to emotional and cognitive problems, cellular background, and aspects on treatment. In Traumatic brain injury. IntechOpen. https://doi.org/10.5772/57311

9. Jones, C. M., Griffiths, P. C., & Mellalieu, S. D. (2017). Training load and fatigue marker associations with injury and illness: A systematic review of longitudinal studies. Sports Medicine, 47(5), 943–974. https://doi.org/10.1007/s40279-016-0619-5
10. Kara, M., Kara, N. Ş., & Çetin, M. Ç. (2024). Sporcularda mental yorgunluk farkındalık ölçeği (SMYFÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spormetre: The Journal of Physical Education and Sport Sciences, 22(1), 53–69. https://doi.org/10.33689/spormetre.1366304
11. Kaya, S. (2024). Riskli kafein tüketimi olan güvenlik personellerin sağlıklı yaşam farkındalığı ve algılanan fiziksel-bilişsel yorgunluk düzeylerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Üsküdar Üniversitesi.
12. Marchant, D., Polman, R., Clough, P. J., Jackson, J. G., Levy, A., & Nicholls, A. R. (2009). Mental toughness: Managerial and age differences. Journal of Managerial Psychology, 24(5), 428–437. https://doi.org/10.1108/02683940910959753
13. Middlewood, B. L., Gallegos, J., & Gasper, K. (2016). Embracing the unusual: Feeling tired and happy is associated with greater acceptance of atypical ideas. Creativity Research Journal, 28(3), 310–317. https://doi.org/10.1080/10400419.2016.1195639
14. Mota, D. D., & Pimenta, C. A. (2006). Self-report instruments for fatigue assessment: A systematic review. Research and Theory for Nursing Practice, 20(1), 49–78. https://doi.org/10.1891/rtnp.20.1.49
15. Mozuraityte, K., Stanyte, A., Fineberg, N. A., Serretti, A., Gecaite-Stonciene, J., & Burkauskas, J. (2022). Mental fatigue in individuals with psychiatric disorders: A scoping review. International Journal of Psychiatry in Clinical Practice, 26(3), 1–10. https://doi.org/10.1080/13651501.2022.2129069
16. Nicholls, A. R., Polman, R. C., & Levy, A. R. (2009). Mental toughness in sport: Achievement level, gender, age, experience, and sport type differences. Personality and Individual Differences, 47(1), 73–75. https://doi.org/10.1016/j.paid.2009.02.006
17. Pett, M. A., Lackey, N. R., & Sullivan, J. J. (2003). Making sense of factor analysis: The use of factor analysis for instrument development in health care research. Sage.
18. Tavşancıl, E. (2014). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Nobel Yayınevi.
19. Tekkurşun-Demir, G., Cicioğlu, H. İ., & Yarayan, Y. E. (2023). Algılanan fiziksel ve bilişsel yorgunluk ölçeği’nin geliştirilmesi (AFBYÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(3), 715–726. https://doi.org/10.38021/asbid.1220568
20. Tezbaşaran, A. A. (2008). Likert tipi ölçek geliştirme kılavuzu. Türk Psikologları Derneği Yayınları.
21. Winwood, P. C., Winefield, A. H., Dawson, D., & Lushington, K. (2005). Development and validation of a scale to measure work-related fatigue and recovery: The Occupational Fatigue Exhaustion/Recovery Scale (OFER). Journal of Occupational and Environmental Medicine, 47(6), 594–606. https://doi.org/10.1097/01.jom.0000161740.71049.c4
22. Yazıcı, A. (2016). Profesyonel basketbol oyuncularında zihinsel dayanıklılık ve duygusal zekânın çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi.