Sporcularda benlik saygısı ve tutkunluğun psikolojik sağlamlığı yordama da ki rolü: Bir yapısal eşitlik modeli uygulaması

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı benlik saygısı ve tutkunluğun, sporcularda psikolojik sağlamlığı yordama da ki rolünün belirlenmesidir.

Materyal ve Yöntem: Çalışmaya bireysel ve takım sporlarıyla uğraşan 105 kadın (Xyaş=19,50±1,45) ve 132 erkek (Xyaş=21,27±2,76) toplam 237 (Xyaş=20,49±2,44) üniversiteli sporcu katılmıştır. Sporculara “Kişisel Bilgi Formu”, “Sporda Tutkunluk Ölçeği”, “Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği” ve “Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği” uygulanmıştır. Sporcularda psikolojik sağlamlık ile benlik saygısı ve tutkunluk düzeyi arasındaki ilişkiyi modellemek amacıyla tanımlayıcı istatistikler ve “Yapısal Eşitlik Modellemesi” (YEM) tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre ilgili bulgular aşağıda belirtilmiştir.

Bulgular: AMOS programı kullanılarak oluşturulan yapısal eşitlik modellemesi sonuçlarına göre, psikolojik sağlamlık ile benlik saygısı arasındaki regresyon katsayısı 0,58(p<0,001);, psikolojik sağlamlık ile uyumlu tutkunluk arasındaki regresyon katsayısı 0,56 (p<0,001);, psikolojik sağlamlık ile takıntılı tutkunluk arasındaki regresyon katsayısı -0,34 (p<0,001);’tür.

Sonuçlar: Sonuç olarak, psikolojik sağlamlık ile benlik saygısı ve uyumlu tutkunluk arasında anlamlı pozitif bir ilişki olduğunu söyleyebiliriz. Dahası ise psikolojik sağlamlık ile takıntılı tutkunluk arasında anlamlı negatif bir ilişki olduğunu söyleyebiliriz.    

Anahtar Kelimeler

• Psikolojik sağlamlık,Benlik saygısı,Tutkunluk

The role of self–esteem and passion in determining resilience in athletes: an application of structural equation modelling

Öz

Aim: The aim of this study was to investigate the role of self-esteem and passion in determining resilience in athletes.

Material and Methods: 105 females (Xage=19.50±1.45) and 132 males (Xage=21.27±2.76) totally 237 (Xage=20.49±2.44) university athletes voluntarily participated in this study. “Personal Information Form”, “Sport Passion scale”, “Rosenberg Self-Esteem Scale” and “Brief Resilience Scale” were administered to athletes. Descriptive analysis and “Structural Equation Modelling (SEM)” was used to test the relationships among resilience with self-esteem, obsessive and harmony passion level in athletes. According to the research results, concerned findings are listed below.

Results: According to results of modelling which was conducted by structural equation modelling (SEM) using AMOS, regression coefficient were 0.58 (p<0.001) for resilience and self-esteem, 0.56 (p<0.001) for resilience and harmony passion, -0.34 (p<0.001) for resilience and obsessive passion.

Conclusion: In conclusion, there was a significant positive relationship among resilience, self-esteem and harmony passion. Furthermore, in conclusion, there was a significant negative relationship between resilience and obsessive passion. 

Anahtar Kelimeler

• Resilience,Self-esteem,Passion

Kaynakça

1. Adiloğulları, G. & Gencay, S. (2016). Beden Eğitimi ve Spor öğretmenlerinin duygusal zekâ ile mesleki tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. International Journal of Sport, Exercise & Training Science, 2(1), 7-21.
2. Altıntaş, A., Kelecek, S. & Aşçı, F. H. (2013). Elit sporcularda durumsal güdülenme ve optimal performans duygu durumu arasındaki ilişki. Pamukkale Journal of Sport Sciences, 4(4), 14-21.
3. Altintaş, A. & Akalan, C. (2008). Zihinsel antrenman ve yüksek performans. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 6 (1) 39-43.
4. Baştuğ, G., Özcan, R., Gültekin, D., & Günay, Ö. (2016). The effects of cross-fit, pilates and zumba exercise on body composition and body image of women. International Journal of Sports, Exercise and Training Science, 2(1), 22-29
5. Bayköse N., Civar Yavuz S., Çoban M., Şahan H. & Certel Z. (2016). "Role of self-talk in prediction of passion level in physical education class environment", Turkısh Online Journal of Educatıonal Technology, vol.2016, pp.445-452.
6. Bilge, F. (1992). Sporcuların Psikolojik İhtiyaçları. Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 10-17.
7. Block, J. & Kremen, A. M. (1996). IQ and ego-resiliency: conceptual and empirical connections and separateness. Journal of personality and social psychology, 70(2), 349.
8. Buhrmester, M. D., Blanton, H. & Swann, W. B., Jr. (2011). Implicit self-esteem: Nature, measurement, and a New way forward. Journal of Personality and Social Psychology, 100(2), 365-385.

9. Byrne, B. M. (2001). Structural equation modeling: Perspectives on the present and the future. International Journal of Testing, 1(3-4), 327-334.
10. Civan, A., Arı, R., Görücü, A. & Özdemir, M. (2010). Bireysel ve takım sporcularının müsabaka öncesi ve sonrası durumluk ve sürekli kaygı düzeylerinin karşılaştırılması. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 193-206.
11. Crocker, J. & Park, L. E. (2004). The costly pursuit of self-esteem. Psychological bulletin, 130(3), 392.
12. Çuhadaroğlu, F. (1986), “Adolesanlarda Benlik Saygısı”, Yayımlanmamış Uzmanlık Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Psikiyatri Bölümü, Ankara.
13. Doğan, T. (2015). Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being, 3(1), 93-102.
14. Fergusson, D. M. & Lynskey, M. T. (1996). Adolescent resiliency to family adversity. Journal of child psychology and psychiatry, 37(3), 281-292.
15. Fisher, R. (2011). Passion, resilience, obsession & sustained entrepreneurial action: The path to entrepreneurial success. Faculty of Business and Enterprise. Melbourne, VIC: Swinburne University of Technology.
16. Fraser, M. W., Richman, J. M. & Galinsky, M. J. (1999). Risk, protection and resilience: toward a conceptual framework for social work practice. Social Work Research, 23, 129-208.
17. Gizir, C. A. (2016). Psikolojik Sağlamlık, risk faktörleri ve koruyucu faktörler üzerine bir derleme çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi,3(28).
18. Hoyle, R. H. (1995). Structural equation modeling: Concepts, issues, and applications. Sage.
19. Johnson, R. E. & Saboe, K. N. (2011). Measuring implicit traits in organizational research: Development of an indirect measure of employee implicit self-concept. Organizational Research Methods, 14(3), 530-547.
20. Karaırmak, Ö. & Çetinkaya, R. S. (2016). Benlik saygısının ve denetim odağının psikolojik sağlamlık üzerine etkisi: Duyguların aracı rolü. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(35).
21. Kelecek S. & Aşçı H., (2013). "Tutkunluk Ölçeği"nin üniversite sporcuları için geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türkiye Klinikleri Spor Bilimleri Dergisi, 5(2):80-85.
22. Kline, R.B. (2005), Principles and Practice of Structural Equation Modeling (2nd Edition ed.). New York: The Guilford Press
23. Lafrenière M.K., Bélanger J.J., Sedikides, C., & Vallerand, R.J. (2011). Self-esteem and passion for activities. Personality and Individual Differences, 51, 541–544.
24. McClelland, D. C., Koestner, R. & Weinberger, J. (1989). How do self-attributed and implicit motives differ? Psychological Review, 96, 690-702.
25. Meydan, C. H., & Şeşen, H. (2011). Yapısal eşitlik modellemesi AMOS uygulamaları. Detay Yayıncılık.
26. Mischel, W. & Shoda, Y. (1995). A cognitive-affective system theory of personality: Reconceptualizing situations, dispositions, dynamics, and the invariance in personality structure. Psychological Review, 102, 246-268.
27. Murphy, L. B. (1987). Further reflections on resilience. (Ed: E. J. Anthony ve B. J. Cohler) The Invulnerable Child. New York: The Guilford Press.
28. Nergiz S., Bayköse N. & Yildiz M. (2015). "Kendinle Konuşma: Modern Ve Halk Dansları Yapan Bireylerin Kendileriyle Konuşma Durumları", Niğde University Journal of Physical Education and Sport Sciences, 9, 40-49.
29. Pope, A.M. & McHale, S.M. (1988) “Self-Esteem Enhancement with Children and Adolescents”. New York: Pergamon Press.
30. Raykov, T. & Marcoulides, G. A. (2000). A method for comparing completely standardized solutions in multiple groups. Structural equation modeling, 7(2), 292-308.
31. Rosenberg, M. (1965). Society and Adolescent Self-image. Princeton University Pres, New Jersey.
32. Salmivalli, C., Kaukiainen, L. & Lagerspetz, K.M.J. (1999). “Self-evaluated self-esteem, peer-educated self-esteem and defensive egoism as predictor of adolescents’ participation in bullying situation”. PSPB, 25, 1268-1278.
33. Smith, B. W., Dalen, J., Wiggins, K., Tooley, E., Christopher, P. & Jennifer Bernard, J. (2008). The brief resilience scale: Assessing the ability to bounce back. International Journal of Behavioral Medicine, 15, 194–200.
34. Soytürk, M., Tepeköylü Öztürk, Ö., Topuz, E. & Yetim, H. (2015). The investigation of the relationship between self-esteem and attitudes toward cheating of the Physical Education and Sports prospective teachers’ (CBU, PES Teachers’). International Journal of Sport, Exercise & Training Science, 1 (1), 20-30
35. Şahin, M., Yetim, A. A. & Çelik, A. (2012). Psikolojik sağlamlığın gelişiminde koruyucu bir faktör olarak spor ve fiziksel aktivite. The Journal of Academic Social Science Studies, 5(8), 373-380.
36. Şimşek, Ö.F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş: Temel ilkel er ve LISREL uygulamaları. Ankara: Ekinoks.
37. Vallerand, R.J., Mageau, G.A., Elliot, A., Dumais, M.A., Demers, M. & Rousseau, F.L. (2008). Passion and performance attainment in sport. Psychology of Sport and Exercise, 9, 373–392.
38. Vallerand, R.J., Rousseau, F.L., Grouzet, F.M.E., Dumais, A., Grenier, S. & Blanchard, C.M. (2006). Passion in sport: A look at determinants and affective experiences. Journal of Sport & Exercise Psychology, 28, 455–478.
39. Vallerand, RJ., Blanchard, C., Mageau, G., Koestner, R., Ratelle, C., Leonard, M., Gagne, M. & Marsolais, J. (2003). Les Passions De L'ame: On obsessive and harmonious passion. Journal of Personality and Social Psychology, 85: 4, 756-767.
40. Vallerand, RJ., Blanchard, C., Mageau, GA., Koestner, R., Ratelle, C., Leonard, M, Et Al. (2003). Les Passions De L'ame: On obsessive and harmonious passion. J Pers Soc Psychol. 85(4):756-67.
41. Winter, D. G., John, O. P., Stewart, A. J., Klohnen, E. C. & Duncan, L. E. (1998). Traits and motives: toward an integration of two traditions in personality research. Psychological Review, 105, 230-250.
42. Yu, Q., Chen, J., Zhang, Q. & Jin, S. (2015). Implicit and explicit self-esteem: The moderating effect of individualism. Social Behavior and Personality, 43(3), 519-528.