Gömülü Teorinin Sosyal Bilimlerdeki Kullanımı: Geçici Koruma Altındaki Suriyeliler ve Çocuk Evlilikler Örneklemi

Öz

2011 yılında başlayan ve on yılını doldurmuş Suriye iç savaşının en önemli sonuçlarından biri ağırlıklı kırsal kesimlerde yaşamakta olan milyonlarca Suriye vatandaşının zorunlu göç ile komşu ülkelere sığınması olmuştur. Göç alan ülkeler arasında Türkiye ev sahipliği yaptığı üç buçuk milyondan fazla Suriyeli sığınmacıyla dünyada ilk sırada yer almaktadır. Bu derece kapsamlı bir toplumsal hareketlilik kaçınılmaz olarak gerek ev sahibi gerekse geçici koruma altına alınan gruplar arasında siyasi, sosyal ve ekonomik sorunları da beraberinde getirmektedir. Sosyal bir mesele olarak ortaya çıkan ve siyasi bir çözüm gerektiren konulardan biri de çocuk evlilikleridir. Bu makalenin amacı, esasen bir metot denemesi olarak temellendirilmiş kuram üzerinden Türkiye’deki geçici koruma altında olan Suriyeliler arasında sık karşılaştığımız çocuk evlilikleri perspektifi üzerinden gömülü teorinin yöntemsel olarak sosyal bilimlerdeki etkinliğini irdelemektir. Bu çalışma boyunca karşılaşılan “çocuk-kadınlar” kavramının yanı sıra “çocuk-adamlar” kavramı da temellendirilmiş kuram kapsamında ortaya konulmuştur. Ayrıca makale mevcut insani yardım kuruluşlarının ve yerel yönetimlerin kapasitesinin geliştirilmesinin yanı sıra Türkiye’nin politika yapıcılarının proaktif ve pragmatik bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini savunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk Evlilik
• Sivil Toplum
• Temellendirilmiş Teori Metodu
• Geçici Koruma Altındaki Suriyeliler
• Çocuk-kadın
• Çocuk-adam

Use of Grounded Theory in Social Sciences: A Sample of Syrians under Temporary Protection and Child Marriages

Öz

One of the most important consequences of the civil war in Syria, which started in 2011 and has lasted for ten years, has been the forced migration of millions of Syrian citizens living mainly in rural areas to neighboring countries. Turkey ranks first among the countries receiving immigration, with nearly four million Syrian refugees it hosts. Such comprehensive social mobility necessarily brings political, social, and economic problems among the host population and the communities under temporary protection. One of these issues that emerges as a social problem and requires a political solution is child marriages. This article aims to observe the systematic efficiency of the grounded theory in social sciences through a case study of child marriages among the Syrians under temporary protection in Turkey. Within the scope of grounded theory, the concepts of "child-men" and "child-women" have been introduced as new concepts to the literature. Based on the concepts extracted as the result of the field research, the article argues that the capacity of the existing humanitarian organizations and local governments should be further developed. Turkey's policymakers should adopt a proactive and pragmatic approach concerning the conditions that give rise to the phenomenon of child marriages, the factors that facilitate or impede it, and the outcomes it yields.  

Anahtar Kelimeler

• Grounded Theory
• Syrians Under Temporary Protection
• Child-marriages
• Child-woman
• Child-man
• Civil Society

Kaynakça

1. Akın, Mahmut H. ve Gökhan Bozbaş. “Suriye’den Türkiye’ye Göçün Sosyolojik Sonuçları: Suriyeli Göçmenler Üzerine Uygulamalı Bir Saha Araştırması.” Liberal Düşünce Dergisi 25, no. 97 (2020): 47-65.
2. Antoun, Richard T. and Donald Quataert, Syria: Society, culture, and polity. SUNY Press, 1991.
3. Coon, Carlton. S. Caravan-The Story of Middle East. Read Books Ltd., 2011.
4. Aydın Yılmaz, Sare E. “Suriyeli Mülteci Kadınlar: Göç Travması ve Entegrasyon.” Türkiye’de Geçici Koruma Altındaki Suriyeliler: Tespitler ve Öneriler içinde. Editörler: Adem Esen ve Mehmet Duman, 37-51. İstanbul: Dünya Yerel Yönetim ve Demokrasi Akademisi Vakfı (WALD), 2019.
5. Ayman, Gülden. “Suriyeli Mülteciler Bir Güvenlik Sorunu Mu?” Türkiye’de Geçici Koruma Altındaki Suriyeliler: Tespitler ve Öneriler içinde. Editörler: Adem Esen ve Mehmet Duman, 55-90. İstanbul: Dünya Yerel Yönetim ve Demokrasi Akademisi Vakfı (WALD), 2019.
6. Asaf, Yumna. “Syrian women and the refugee crisis: surviving the conflict, building peace, and taking new gender roles,” Social Sciences, 6(3), 110 (2017): 1-18.
7. Belanger, Danièle ve Cenk Saracoglu. “The governance of Syrian refugees in Turkey: The state-capital nexus and its discontents.” Mediterranean Politics, 25, no. 4 (2020): 413-432.
8. Berger, Maurits S. “The legal system of family law in Syria.” Bulletin d'études orientales (1997): 115-127.

9. Blackstone, Amy. “Gender Roles and Society.” Human Ecology: An Encyclopedia of Children, Families, Communities, and Environments içinde. Editörler: Julia R. Miller, Richard M. Lerner, ve Lawrence.B. Schiamberg, 335-338. Santa Barbara: ABC-CLIO, 2003.
10. Chakraborty, Roshni. “Child, not Bride.” Harvard International Review, 40(1), 2019: 20-21.
11. Charmaz, Kathy. Constructing grounded theory: A practical guide through qualitative analysis. London: Sage, 2006.
12. Collelo, Thomas. Syria: A Country Study, Villages. Washington: GPO for the Library of Congress, 1987.
13. Collelo, Thomas. Syria, a country study. Area handbook series. Washington: GPO for the Library of Congress, 1987.
14. Corbin, Juliet M. ve Anselm Strauss. “Grounded theory research: Procedures, canons, and evaluative criteria.” Qualitative sociology 13, no. 1 (1990): 3-21.
15. Çelik, Çetin, and Ahmet İçduygu. “Schools and refugee children: The case of Syrians in Turkey.” International Migration 57, no. 2 (2019): 253-267.
16. DePoy, Elizabeth ve Laura N. Gitlin. Introduction to research E-book: understanding and applying multiple strategies. Elsevier Health Sciences, 2019.
17. Dunne, Ciarán. “The place of the literature review in grounded theory research.” International journal of social research methodology 14, no. 2 (2011): 111-124.
18. Erdoğan, Murat. “Syrian refugees in Turkey.” Konrad–Adenauer-Stiftung Report (2019).
19. Flick, Uwe. Doing grounded theory. London: Sage Publications, 2018.
20. Ghazzal, Zouhair. “Modern Middle East: family, gender, sexuality” Special Topics Seminar, History Department, University of Chicago, (1998).
21. Glaser, Barney ve Anselm Strauss. The Discovery of Grounded Theory. Strategies for Qualitative Research. Chicago: Aldine Publishing Company, 1967.
22. İçduygu, Ahmet. “Syrian refugees in Turkey: The Long Road Ahead,” Transatlantic Council on Migration, 3(8) (2015): 1-18.
23. İçduygu, Ahmet ve Doğuş Şimşek. “Syrian refugees in Turkey: Towards integration policies.” Turkish Policy Quarterly, 15(3) (2016): 59-69.
24. Karataş, Mustafa. “Türk yazılı basınında Suriyeli sığınmacılar ile halk arasındaki ilişkinin incelenmesi.” Göç Araştırmaları Dergisi, 1(2), (2015): 112-151.
25. Khoury, Philip. Syria and the French Mandate: The Politics of Arab Nationalism, 1920-1945. New Jersey: Princeton University Press, 1987.
26. LaRossa, Ralph. “Grounded theory methods and qualitative family research.” Journal of marriage and Family 67, no. 4 (2005): 837-857.
27. Maktabi, Rania. “Gender, family law and citizenship in Syria.” Citizenship Studies 14, no. 5 (2010): 557-572.
28. Moralı, Gürkan. Suriyeli Mülteci Çocuklara Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar. OPUS International Journal of Society Researches, 8 (15), (2018): 1426-1449.
29. Rabo, Annika. “Gender, state and civil society in Jordan and Syria.” Civil society: Challenging western models, 155-177. Editörler: Chris Hunn ve Elisabeth Dunn. London ve New York: Routledge 1996.
30. Sandal, Ersin Kaya, Mesut Hançerkıran, ve Mehmet Tıraş. “Türkiye'deki Suriyeli Mülteciler ve Gaziantep İlindeki Yansımaları.” Gaziantep University Journal of Social Sciences 15, no. 2 (2016).
31. Save the Children, Married By Exception: Child Marrıage Policies In The Middle East And North Africa, June 2021.
32. Strochlic, Nina. “The Sad Hidden Plight of Child Grooms.” The Daily Beast, 18 Eylül 2014. https://www.thedailybeast.com/the-sad-hidden-plight-of-child-grooms adresinden alındı, erişim 10 Ocak 2019.
33. Strauss, Anselm. Qualitative Analysis for Social Scientists. Cambridge: University of Cambridge Press, 1987.
34. Strauss Anselm ve Juliet M. Corbin. Basics of qualitative research:Techniques and procedures for developing grounded theory. Thousand Oaks: Sage, 1998.
35. Şenol, Dolunay ve Aybike Dinç. Türkiye’nin Suriyeli çocuk gelinleri: sosyolojik bir değerlendirme. Uluslararası Göç ve Çocuklar içinde, 231-245. Editörler: Abulfez Süleymanov, Pelin Sönmez, Selami Mete Akbaba, Fatma Demirbas Ünver. London: Transnational Press, 2016.
36. Şentürk, Cem. Türkiye şehirlerinde Suriyeli göçmenler. İstanbul: Türkiye ve Uyum Araştırmaları Merkezi Vakfı (ZfTl), 2020.
37. T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Türkiye’deki Suriyelilerin Demografik Görünümü, Yaşam Koşulları ve Gelecek Beklentilerine Yönelik Saha Araştırması. Aralık 2017.
38. Thomas, Gary, and David James. “Reinventing grounded theory: some questions about theory, ground and discovery.” British educational research journal, 32, no. 6 (2006): 767-795.
39. Thomson, S. Bruce. “Sample size and grounded theory.” Thomson, SB (2010). Grounded Theory-Sample Size. Journal of Administration and Governance, 5, no. 1 (2010): 45-52.
40. Timmerman, Ruben. “Responses to Early or Forced Marriages.” International Centre for Criminal Law Reform and Criminal Justice Policy, 2017.
41. Ulusoy, Kıvanç. “Testing Turkey’s State Capacity: The Syrian Migration Crisis as Catalyst.” European Journal of Migration and Law 23, no. 2 (2021): 152-175.
42. Van Eijk, Esther. Family law in Syria: Patriarchy, pluralism and personal status laws. London, New York: I.B. Tauris Publishing, 2016.
43. Walker, Diane, and Florence Myrick. “Grounded theory: An exploration of process and procedure.” Qualitative health research, 16, no. 4 (2006): 547-559.