The Relationship Between Depression and Religious Coping Among Uyghur Migrant Women

Öz

This study aims to examine the relationship between depression and religious coping among women immigrants from East Turkestan who live in Turkiye. Conducted in 2024, the research includes 358 Uyghur participants residing in Turkey. The study uses a relational survey model and data collection tools such as the Beck Depression Inventory (BDI) and the Religious Coping Scale. The findings reveal mild depression symptoms among the participants and a high frequency of positive religious coping. Depression levels were found to differ significantly by age. At the same time, religious coping varied with marital status and number of children at home. Still, the results of religious coping showed no significant differences regarding age, education, income level, chronic illness, or length of stay in Turkey. Lastly, a negative and statistically significant correlation was found between depression scores and positive religious coping. In contrast, a positive and statistically significant correlation was observed between depression and negative religious coping.

Anahtar Kelimeler

• Depression
• Religious Coping
• Woman
• Immigrant
• uyghur
• psychology of religion
• cultural psychology

Doğu Türkistanlı Göçmen Kadınlarda Depresyon ve Dini Başa Çıkma İlişkisi

Öz

Bu çalışma, Türkiye'de yaşayan Doğu Türkistan’lı göçmen kadınlarda depresyon ve dini başa çıkma arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. 2024 yılında gerçekleştirilen araştırma, Türkiye'de ikamet eden 358 Uygur katılımcıyı içermektedir. Çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmış ve veri toplama araçları olarak Beck Depresyon Envanteri (BDE), Dini Başa Çıkma Ölçeği uygulanmıştır. Bulgular, katılımcılar arasında hafif depresyon belirtileri ve yüksek düzeyde olumlu dini başa çıkma olduğunu ortaya koymuştur. Depresyon seviyelerinin yaşa göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Öte yandan, olumlu dini başa çıkma puanlarında medeni durum ve evdeki çocuk sayısına göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık görülmüştür. Ancak dini başa çıkma puanlarında yaş, eğitim, gelir düzeyi, kronik hastalık veya Türkiye'de kalış süresi açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Son olarak, depresyon puanları ile olumlu dini başa çıkma arasında negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilirken, depresyon ile olumsuz dini başa çıkma arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• depresyon
• dini başa çıkma
• kadın
• göçmen
• uygur
• din psikolojisi
• kültürel psikoloji

Kaynakça

1. Altıntaş, Süleyman. “Depresyonla Dinsel Başa Çıkmak Mümkün mü?” The Journal of Academic Social Science Studies 6, 36, (2015), 403-428. https://doi.org/10.9761/JASSS2954.
2. Amuti, Xiemuxinuer. Türkiye’deki Uygur Ailelerinin Topluma Uyum Durumuna İlişkin Nitel Bir Araştırma. Yüksek lisans tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2019.
3. Ayten, Ali. Tanrı’ya Sığınmak: Dini Başa Çıkma Üzerine Psiko-Sosyal Bir Araştırma. İz, 2012.
4. _________ ve Zeynep Sağır. “Dindarlık, Dinî Başa Çıkma ve Depresyon İlişkisi: Suriyeli Sığınmacılar Üzerine Bir Araştırma.” Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 47, (2015), 5-18.
5. _________ ve Refik Yıldız. «Dindarlık, Hayat Memnuniyeti İlişkisinde Dinî Başa Çıkmanın Rolü Nedir? Emekliler Üzerine Bir Araştırma.» Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 16, 1, (2016), 281-308.
6. Baltacı, Ali. “Nitel Araştırmalarda Örnekleme Yöntemleri ve Örnek Hacmi Sorunsalı Üzerine Kavramsal Bir İnceleme.” Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7, 1, (2018), 231-274.
7. Başhan, Dilara Nurefşan. Yetişkin Suriyeli Mültecilerde Dini Başa Çıkma, Psikolojik Sağlamlık ve Manevi Şükran Düzeylerinin İncelenmesi. Yüksek lisans tezi, Bursa Teknik Üniversitesi, 2023.
8. Başterzi, Ayşe Devrim. “Mülteci, Sığınmacı ve Göçmen Kadınların Ruh Sağlığı.” Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 9, 4, (2017), 379-387.

9. Beck, Richard. “Communion and Complaint: Attachment, Object-Relations and Triangular Love Perspectives on Relationship with God” Journal of Psychology and Teology 4, 1, (2006), 43-45.
10. Biçen, Nezir. Göç, Uyum, Sorunlar: Zeytinburnu’nda Yaşayan Doğu Türkistanlılar Örneği. Yüksek lisans tezi, İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, 2018.
11. Buz, Sema. Kadın ve Göç İlişkisi; Sığınan ve Sığınmacı Kadınlar Örneği. Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, 2006.
12. Cengiz, İsmail. “Doğu Türkistan’da Sağlık Hakları İhlali ve Zorunlu Kürtaj.” TURAN-SAM 2, 5, (2010), 74-77. Cicirelli, Victor G. “God as The Ultimate Attachment Figure for Older Adults” Attachment and Human Development 6, 4, (2004), 372-374.
13. Çevik, Başak. Uygur Türklerinin, Doğu Türkistan’dan Türkiye’ye Göç Etmelerinin Sebepleri ve Yaşadıkları Sorunlar (İstanbul Alan Çalışması). Yüksek lisans tezi, Ege Üniversitesi, 2022.
14. Dolgun, Seher. Uygur Türklerinde Dini Başa Çıkma, Sıla Hasreti, Öz-Değer ve Travma Sonrası Stres Düzeyleri Arasındaki İlişki. Yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi, 2024.
15. Ekşi, Halil. Başa Çıkma, Dini Başa Çıkma ve Ruh Sağlığı Üzerine Bir Araştırma. Doktora tezi, Uludağ Üniversitesi, 2001.
16. Erbay, Leyla. Çalışmanın Evli Kadınlarda Depresyon, Anksiyete ve Yaşam Doyumu Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi. Yüksek lisans tezi, Beykent Üniversitesi, 2015.
17. Eryücel, Sema. Yaşam Olayları ve Dini Başa Çıkma. Doktora tezi, Ankara Üniversitesi, 2013.
18. Foo, S. Q., W. W. Tam, C. S. Ho, B. X. Tran, L. H. Nguyen, R. S. McIntyre, ve R. C. Ho. 2018. “Prevalence of Depression among Migrants: A Systematic Review and Meta-Analysis.” International Journal of Environmental Research and Public Health 15, 9, (1986). https://doi.org/10.3390/ ijerph15091986.
19. Hayta, Akif. Bağlanma kuramı ve Tanrı tasavvuru ilişkisi üzerine bir araştırma. Doktora tezi, Uludağ Üniversitesi, 2017.
20. Hisli, Nesrin. “Beck Depresyon Envanterinin Üniversite Öğrencileri İçin Geçerliği, Güvenirliği.” Türk Psikoloji Dergisi 7, 23, (1989), 3-13.
21. İlter, Betül ve Sevda Sarı Demir. “Somatik Yakınmaları Olan Doğu Türkistanlı Uluslararası Öğrencilerin Duygusal Deneyimlerinin Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz ile İncelenmesi.” AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 9, 3, (2022), 629-655.
22. İslam, Abdülhamid. İşgal Altındaki Müslümanlarla İlgili Hükümler (Doğu Türkistan Örneği). Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, 2024.
23. Johansson, M., K. Ledung Higgins, L. Dapi Nzefa, ve Y. Benderix. “Postpartum Depression and Life Experiences of Mothers with an Immigrant Background Living in the South of Sweden.” International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-being 18, 1, (2023), 2187333. https://doi.org/10.1080/17482631.2023.2187333.
24. Kafes, Ali Yasin. “Depresyon ve Anksiyete Bozuklukları Üzerine Bir Bakış.” Humanistic Perspective 3, 1, (2021), 186-194. https://doi.org/10.47793/hp.867111.
25. Kamalov, Abel, Alimcan İnayet, Varis Çakan ve Nurmuhammet Öğdülmüş. İşgal Edilmiş Ülke: Doğu Türkistan. Uygur Akademisi, 2020.
26. Kara, Pınar ve Evşen Nazik. “Göçün Kadın ve Çocuk Sağlığına Etkisi.” Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 7, 2, (2018), 58-69.
27. Karakaş, Ahmet Canan ve Mustafa Koç. “Stresle Başa Çıkma ve Dini Başa Çıkma Yöntemleri Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi.” İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 13, 3, (2014), 610-631.
28. Karasar, Niyazi. Bilimsel Araştırma Yöntemi. Nobel, 2011.
29. Karluk, Abdürreşit Celil. “Türkiye’deki Uygur Türkü Göçmenler ve Karşılaştıkları Sorunlar.” İçinde Göç Sosyolojisi: Türkiye’den Örnekler, 245-288. Orion, 2020.
30. Kesikbaş, Rabia. Doğum Sonrası Süreçte Depresyon ve Dini Başa Çıkma İlişkisinin İncelenmesi. Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi, 2022.
31. Kılıç, Merve. Şiddet Mağduru Kadınlarda Stres ve Dini Başa Çıkma İlişkisi (Erzincan İli Örneği). Yüksek lisans tezi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, 2023.
32. Kimter, Nurten. “Dinî Başa Çıkma ile Depresyon, Anksiyete, Stres ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki ve Bu İlişkilerde Psikolojik Sağlamlığın Aracılık Rolü.” International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR) 9, 87, (2022), 1806-1841. https://doi.org/10.26450/ jshsr.3280.
33. Küçükdereli, Mehmed Zahid. Otizmli Çocukların Ebeveynlerinde Depresyon ve Dini Başa Çıkma İlişkisi: Konya Örneği. Yüksek lisans tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, 2022. http://earsiv. kmu.edu.tr/xmlui/handle/11492/7127.
34. Mahamid, Fayez A. ve Dana Bdier. “The Association Between Positive Religious Coping, Perceived Stress, and Depressive Symptoms During the Spread of Coronavirus (COVID-19) Among a Sample of Adults in Palestine: A Cross-Sectional Study.” Journal of Religion and Health 60, 1, (2021), 34-49. https://doi.org/10.1007/s10943-020-01121-5.
35. Maihaimu, Tajinuer. İstanbul’a Göç Eden Uygur Kadınların Durumu: Zeytinburnu ve Sefaköy Örneği. Yüksek lisans tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2017.
36. Özkan, Bahar ve Sevde Düzgüner. «Yetişkinlerde Bağlanma Stilleri ve Dinî Başa Çıkma İlişkisi Üzerine Bir Araştırma.» Felsefe, İlahiyat, Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi 3, (2021), 33-54.
37. Sağır, Zeynep. Suriyeli Mültecilerde Dini Başa Çıkma ve Ruh Sağlığı. Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, 2014.
38. ———Suriyeli Kadın Mültecilerde Kültürel Uyum, Ruh Sağlığı ve Din. Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi, 2018.
39. ——— “Kültürleşme, Dini Başa Çıkma ve Yaşam Memnuniyeti: Türkiye’de Yaşayan Yabancı Öğrenciler Üzerine Nicel Bir Araştırma.” Kilitbahir 17, (2020), 5-37. https://doi.org/10.5281/ zenodo.4033461
40. Sayın, Yusuf ve Gamze Koçak. “Müslüman Dünyanın Bir Sorun Alanı Olarak Doğu Türkistan Meselesi ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin İzlediği Politikalar.” Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi 3, 4, (2017), 10-24. https://doi.org/10.21021/osmed.278865.
41. Sertkaya, Gamze. Aile Sağlığı Merkezine Başvuran 40-55 Yaş Arası Kadınlarda Görülen Menopoz Semptomlarının Depresyon Üzerine Etkisi. Yüksek lisans tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, 2024.
42. Solgun, Cansu ve Gülgün Durat. “Göç ve Ruh Sağlığı.” Journal of Human Rhythm 3, 3, (2017), 137-144. Soysal, Melike Merve. Göçün Türkiye’de Yaşayan Doğu Türkistanlı Kadınlar Üzerinde Yarattığı Sorunlar. Yüksek lisans tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, 2021.
43. ———. “Doğu Türkistanlı Kadınlar Göç ve Sosyo-Kültürel Uyum: İstanbul Örneği.” 11. Türkiye Lisansüstü Çalışmalar Kongresi Bildiriler Kitabı-3, (2023), 243-258, Mardin. Tuzcu, Ayla ve Kerime Bademli. “Göçün Psikososyal Boyutu.” Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 6, 1, (2014), 56-66.
44. Uluyol, Rabia İşan. Uygur Diasporasında Toplumsal Uyum ve Din: Nitel Bir Araştırma. Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, 2024.
45. Uysal, Veysel, Ayşe Kaya Göktepe, Sema Karagöz ve Melike İlerisoy. “Dinî Başa Çıkma ile Umut, Hayat Memnuniyeti ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki Etkileşim Üzerine Bir Araştırma.” Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 52, (2017), 139-160.
46. Ünel, Esra. Kadınlarda Depresyon, Anksiyete ve Psikolojik Dayanıklılık Düzeylerinin İncelenmesi. Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi, 2022.
47. Wu, Zeng ve Cristoph M. Schimmele. “The Healthy Migrant Effect on Depression: Variation Over Time?” Canadian Studies in Population, (2005), 271-295. https://doi.org/10.25336/ P6DW3T.