Ergenlerin Kişilik Tiplerinin ve Sosyal Medya Fenomenlerinden Etkilenmelerinin Sürdürülebilir Tüketim Bilinci Üzerindeki Etkisi

Öz

Bu çalışma, ergenlerin kişilik tiplerinin ve sosyal medya fenomenlerinden etkilenme düzeylerinin sürdürülebilir tüketim bilinci üzerindeki etkisini incelemektedir. Araştırmada, kişilik özelliklerinin (Dışa Dönüklük, Yumuşak Başlılık, Sorumluluk, Duygusal Dengelilik, Deneyimlere Açıklık) sürdürülebilir tüketim bilincini nasıl şekillendirdiği analiz edilmiş ve sosyal medya fenomenlerinden etkilenme düzeyinin bu etkilerle ilişkisi değerlendirilmiştir. İlişkisel tarama modeline dayalı olarak gerçekleştirilen çalışmada, “Ergenler için Sosyal Medya Fenomenlerinden Etkilenme Algısı Ölçeği”, “Sürdürülebilir Tüketim Davranış Ölçeği” ve “On Maddeli Kişilik Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi için öncelikle hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır. Hiyerarşik regresyon analizi sonucunda, yumuşak başlılık ve sorumluluğun sürdürülebilir tüketim bilinci üzerinde en güçlü etkiye sahip olduğu görülmüştür. Cinsiyet ve sosyal medya kullanımı ile sürdürülebilir tüketim bilinci arasındaki ilişkiye yönelik ise bağımsız örneklem t-testi analizi yapılmıştır ve bu testin sonuçlarına göre, kız öğrencilerin sürdürülebilir tüketim bilinci puanları erkeklerden anlamlı derecede daha yüksektir. Sosyal medya kullanımının ise bu bilince etkisi anlamlı bulunmamıştır. Araştırma bulguları, yumuşak başlılık ve sorumluluğun sürdürülebilirlik davranışlarını etkilediğini gösteren önceki çalışmaları desteklemektedir. Ayrıca, çevresel farkındalık ve sürdürülebilir tüketim bilincinin toplumsal cinsiyetle ilişkisine dair literatürdeki bulgularla da uyumludur. Bu bağlamda, sosyal medya fenomenlerinin çevre dostu içerik üretiminde etkin bir rol oynayabileceği vurgulanmaktadır. Bu çalışma, sosyal medya fenomenlerine sürdürülebilirlik eğitimi verilmesi, çevre dostu içeriklerin algoritmalar aracılığıyla görünürlüğünün artırılması ve ergenlere yönelik eğitim programlarının yaygınlaştırılması gibi öneriler sunmaktadır. Araştırma, bireylerin kişilik özellikleri doğrultusunda stratejiler geliştirerek sürdürülebilir bir gelecek inşa etmenin önemine dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• kişilk
• sürdürülebilir tüketim
• fenomen
• ergenlik

The Impact of Adolescents' Personality Types and Influence by Social Media Influencers on Sustainable Consumption Awareness

Öz

This study examines the impact of adolescents' personality types and their level of influence by social media influencers on sustainable consumption awareness. The research analyzes how personality traits (Extraversion, Agreeableness, Conscientiousness, Emotional Stability, and Openness to Experience) shape sustainable consumption awareness and evaluates the relationship between the level of influence from social media influencers and these effects. The study, conducted based on the relational survey model, utilized the "Perceived Influence of Social Media Influencers Scale for Adolescents," the "Sustainable Consumption Behavior Scale," and the "Ten-Item Personality Inventory." Hierarchical regression analysis was first performed to analyze the data obtained from the study. The results of the hierarchical regression analysis revealed that agreeableness and conscientiousness had the strongest impact on sustainable consumption awareness. Additionally, an independent samples t-test was conducted to examine the relationship between gender, social media usage, and sustainable consumption awareness. According to the test results, female students had significantly higher sustainable consumption awareness scores than male students. However, social media usage did not have a significant impact on this awareness. The study's findings support previous research indicating that agreeableness and conscientiousness influence sustainability behaviors. Furthermore, they align with literature findings on the relationship between environmental awareness, sustainable consumption awareness, and gender. In this context, the study emphasizes that social media influencers can play an active role in producing environmentally friendly content. This study offers recommendations such as providing sustainability training for social media influencers, increasing the visibility of eco-friendly content through algorithms, and expanding educational programs targeting adolescents. The research highlights the importance of developing strategies in line with individuals’ personality traits to build a sustainable future.

Anahtar Kelimeler

• personality
• sustainable consumption
• influencer
• adolescence

Kaynakça

1. Abidin, C. (2016). Aren’t these just young, rich women doing vain things online? Influencer selfies as subversive frivolity. Social Media + Society, 2(2). https://doi.org/10.1177/2056305116641342 Atak, H. (2013). On Maddeli Kişilik Ölçeği'nin Türk kültürüne uyarlanması. Nöropsikiyatri Arşivi Dergisi, 50, 312–319. Balderjahn, I., Peyer, M., Seegebarth, B., Wiedmann, K.-P., & Weber, A. (2013). The consciousness for sustainable consumption: Scale development and empirical validation. International Journal of Consumer Studies, 37(4), 421–430. https://doi.org/10.1111/ijcs.12019 Bandura, A. (2006). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice-Hall. Boyd, D. (2014). It’s complicated: The social lives of networked teens. Yale University Press.