Yazılımların Dijital Yollarla İthali ve İthalat Vergileri Bakımından Sonuçları: Türk Gümrük ve Vergi Mevzuatı Kapsamında Bir İnceleme

Öz

Çalışmanın amacı, dijital olarak ithal edilen yazılımların neden olabildiği muhtemel ithalat vergisi kayıplarını, Türkiye’nin gümrük ve vergi mevzuatı ekseninde incelemektir. Çalışma kapsamında üç farklı yaklaşıma göre tespit ve değerlendirmelerde bunulmuştur ve ilk olarak, dijitalleşmiş ürünlerden kaynaklı vergisel kayıplar ele alınmıştır. Ardından, dijital yollarla ithal edilen yazılımların yurtiçinde üretim faaliyetlerinde kullanılması sonucunda, üretimi yapılan eşyalarda ortaya çıkabilen ithalat vergisi kayıpları incelenmiştir. Üretim amaçlı yazılım ithalinde, ithali yasak ya da izne bağlı eşyalar için risk teşkil eden üç boyutlu yazıcılara da ayrıca dikkat çekilmiştir. Son olarak, dijital yollarla yazılım ithali, halihazırda serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmuş eşyalar yönünden de irdelenmiş olup, bu eşyalara indirilen ya da bu eşyalar üzerinden aktif edilen yazılımların neden olabildiği ithalat vergisi kayıpları ortaya koyulmuştur. Çalışmanın sonucunda, dijital nitelikli yazılım ithaline bağlı ithalat vergisi kayıplarının ortadan kaldırılması ya da telafi edilmesi kapsamında, mevzuatta yapılabilecek revizyonlara ilişkin görüş ve tavsiyelere de yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Gümrük Mevzuatı
• Yazılım
• Dijital İthalat
• İthalat Vergileri

The Import of Software Through Digital Means and the Consequences on Import Duties: A Review in the Scope of Turkish Customs and Tax Legislation

Abstract

The study aimed to examine the potential import tax losses caused by digitally imported software in the context of Türkiye's customs and tax legislation. Within the scope of the study, determinations and assessments were provided based on three different approaches, and primarily, tax losses related to digitized products were discussed. Afterward, import tax losses that may occur on manufactured goods due to using digitally imported software in domestic manufacturing were analyzed. For importing software for production purposes, 3D printers were also emphasized, which pose a risk for goods whose import is prohibited or subject to authorization. Finally, the import of software through digital means was examined in terms of goods already subjected to the release for free circulation regime, and the import duty losses caused by software downloaded to or activated through these goods were revealed. After the study, opinions and suggestions regarding the revisions that can be made in the legislation to eliminate or compensate the import tax losses due to the digital import of software, were also included.

Keywords

• Customs Legislation
• Software
• Digital Import
• Import Duties

Kaynakça

1. Andrenelli, A. & González, J.L. (2019). Electronic transmissions and international trade – Shedding new light on the moratorium debate. OECD Trade Policy Papers, No. 233, OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/57b50a4b-en
2. Banga, R. (2019). Growing trade in electronic transmissions: Implications for the south. UNCTAD Research Paper No. 29.
3. Banga, Rashmi (2022). WTO moratorium on customs duties on electronic transmissions: How much tariff revenue have developing countries lost?. South Centre Research Paper, No. 157.
4. BEA (2018). Defining and measuring the digital economy. Bureau of Economic Analysis, Working Paper. https://www.bea.gov/system/files/papers/WP2018-4.pdf
5. Britannica, The Editors of Encyclopedia (2024). Software. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/technology/software
6. Cheng, W. & Brandi, C. (2019). Governing digital trade – A new role for the WTO. Deutsches Institut für Entwicklungspolitik (DIE). Briefing Paper No. 6. https://doi.org/10.23661/bp6.2019
7. Evenett, S. J. (2021). Is the WTO moratorium on customs duties on e-commerce depriving developing countries of much needed revenue?. St. Gallen Endowment. https://currentthoughtsontrade.com/wp-content/uploads/2021/11/S.-Evenett_-WTO-Moratorium-12-Nov-2021_-finalised.pdf
8. IMF (2018). Measuring the digital economy. The Staff Report. https://www.imf.org/en/Publications/Policy-Papers/Issues/2018/04/03/022818-measuring-the-digital-economy

9. ING (2017). 3D printing: A threat to global trade. https://think.ing.com/uploads/reports/3D_printing_DEF_270917.pdf
10. KPMG (2024). Taxation of the digitalized economy: Developments summary. https://kpmg.com/kpmg-us/content/dam/kpmg/pdf/2023/digitalized-economy-taxation-developments-summary.pdf
11. OECD (2013). Action plan on base erosion and profit shifting. OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/9789264202719-en.
12. OECD (2015). Addressing the tax challenges of the digital economy, Action 1 - 2015 final report. OECD/G20 Base Erosion and Profit Shifting Project, OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/9789264241046-en
13. OECD (2023). Outcome statement on the two-pillar solution to address the tax challenges arising from the digitalisation of the economy. https://www.oecd.org/tax/beps/outcome-statement-on-the-two-pillar-solution-to-address-the-tax-challenges-arising-from-the-digitalisation-of-the-economy-july-2023.pdf
14. Possati, L. M. (2020). Towards a hermeneutic definition of software. Humanities and Social Sciences Communications, 7(71), 1-11. https://doi.org/10.1057/s41599-020-00565-0
15. Public Citizen (2024). Fact sheet: WTO moratorium on customs duties on electronic transmissions. https://www.citizen.org/wp-content/uploads/Factsheet_-Moratorium-on-tariffs-on-e-transactions.pdf
16. Şahin, K. & Turan, B.O. (2018). Üç boyutlu yazıcı teknolojilerinin karşılaştırmalı analizi. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(2), 97-116. https://doi.org/10.30692/sisad.441648
17. Schippers, M. L. (2021). Software and customs valuation. Global Trade and Customs Journal, 16(6), 222-228. https://doi.org/10.54648/gtcj2021025
18. UNCTAD (2017). Rising product digitalisation and losing trade competitiveness. United Nations Publications. https://unctad.org/system/files/official-document/gdsecidc2017d3_en.pdf
19. UNCTAD (2021). Digital economy report 2021 - Cross-border data flows and development: for whom the data flow. United Nations Publications. https://unctad.org/system/files/official-document/der2021_en.pdf
20. (IP/C/W/128/Add.1) The Work Programme on Electronic Commerce-Background Note By The Secretariat. Council for Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights.
21. (WT/GC/W/747) Work Programme on Electronic Commerce Moratorium on Customs Duties on Electronic Transmissions: Need for a Re-Think. Communication From India And South Africa, General Council 26-27 July 2018.
22. (WT/MIN(17)/68) Statement by Indonesia: Facilitator's Consultation on Electronic Commerce, MC11 Declaration, and Other Relevant Plenary Sessions. Ministerial Conference 11th Session Buenos Aires, 10-13 December 2017.
23. (WT/MIN(24)/W/26) Work Programme on Electronic Commerce: Draft Ministerial Decision of 1 March 2024. Ministerial Conference Thirteenth Session, Abu Dhabi, 26-29 February 2024.
24. (WT/MIN(98)/DEC/2) Declaration on Global Electronic Commerce. Ministerial Conference, Second Session, Geneva, 18 and 20 May 1998.
25. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 6 Ocak 1961 tarihli ve 10700 sayılı Resmi Gazete.
26. 2018/01 sayılı İthalat Tebliği, 31 Aralık 2017 tarihli ve 30287 sayılı Resmi Gazete
27. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, 2 Kasım 1984 tarihli ve 18563 sayılı Resmi Gazete.
28. 3350 sayılı İthalat Rejimi Kararı, 31 Aralık 2020 tarihli ve 31351 Sayılı Resmi Gazete.
29. 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 4 Kasım 1999 Tarihli ve 23866 sayılı Resmi Gazete.
30. 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu, 12 Haziran 2002 tarihli ve 24793 sayılı Resmi Gazete.
31. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, 21 Haziran 2006 tarihli ve 26205 sayılı Resmi Gazete.
32. 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, 7 Aralık 2019 tarihli ve 30971 sayılı Resmi Gazete.
33. Gümrük Yönetmeliği, 07 Ekim 2009 tarihli ve 27369 sayılı Resmi Gazete.
34. İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli, 8040 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 30 Aralık 2023 tarihli ve 32415 Sayılı Resmi Gazete.
35. Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği, 26 Nisan 2014 tarihli ve 28983 sayılı Resmi Gazete.
36. … Mukimi Bir Firmadan Alınan Yazılımlar Nedeniyle Tevkifat Yapılıp Yapılmayacağı, T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı, Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı, 1 Kasım 2023 tarihli ve 38418978-125[30-2023/5]-491893 sayılı Özelge. https://www.gib.gov.tr/isvec-mukimi-bir-firmadan-alinan-yazilimlar-nedeniyle-tevkifat-yapilip-yapilmayacagi
37. Almanya Mukimi Ortaktan Alınan Yazılım Hizmetinin KDV ve Kurumlar Vergisi Karşısındaki Durumu, T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, 6 Nisan 2018 tarihli ve 62030549-125[30-2015/229]-342400 sayılı Özelge.
38. https://teknoloji.gib.gov.tr/sites/default/files/uluslararasimevzuat/ozelge/OZEL_2018_342400.html
39. Yurt Dışında Mukim Firmaya Ait Yazılım Programlarının Türkiye Distribütörlüğü Aracılığı ile Satışında Vergilendirme, T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, 12 Mayıs 2023 tarihli ve 39044742-130[Özelge]-532884 sayılı Özelge. https://www.gib.gov.tr/yurt-disinda-mukim-firmaya-ait-yazilim-programlarinin-turkiye-distribitorlugu-araciligi-ile.
40. Yurt Dışından Yazılım Programı İthalinin KV ve KDV Karşısındaki Durumu, T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, 21 Temmuz 2011 tarihli ve B.071.GİB.4.34.17.01-KDV.1-1063 sayılı Özelge. https://www.gib.gov.tr/node/94324
41. http://tggumruk.com/tr/haber/598/bilisim-yazilim-software-ve-benzeri-urunlerin-ithalati-hakkinda.
42. https://ticaret.gov.tr/gumruk-islemleri/sikca-sorulan-sorular/ticari/tarife
43. https://www.oecd.org/tax/beps/sttr-mli-faqs.pdf