ARMENIAN INVOLVEMENT IN THE 1925 (ARARAT) AND 1937 (DERSIM) KURDISH REBELLIONS IN REPUBLICAN TURKEY: MAPPING THE ORIGINS OF “HIDDEN ARMENIANS”

Sayı: 19 1 Ocak 2019
  • Garabet K. Moumdjıan
PDF İndir
TR EN

-

Öz

Ermeni-Kürt ilişkilerinin tarihi yüzyıllar gerisine uzanmaktadır.1800’lerde Ermeniler, Kürdistan olarak adlandırılan bölgede ortayaçıkan ve Osmanlı askeri gücü tarafından bastırılan Kürt isyanlarınakatılmışlardır. Ermeniler, 1915’ten sonra, Cumhuriyet DönemiTürkiyesi’nde baş gösteren ve 1930’ların sonlarına kadar devam edenKürt isyanlarına da dahil olmuşlardır. Ermeni DevrimciFederasyonu’nun (EDF, namı diğer Taşnaksutyun) bu dönemdekihedeflerini belirleyen iki düşünce söz konusudur: Ermenilerin OrtaDoğu’daki yerleşkelerinin geçici olduğu ve Ermenilerin tarihianavatanlarına geri dönmeleri gerektiği. EDF’nin yeni kurulmuş olanTürkiye Cumhuriyeti’nin doğu bölgelerinde yaşamaya devam eden –daha sonraları “Gizli Ermeniler” olarak anılacak olan - Ermenilerinvarlığından haberdar olması böylesine cüretkar bir plana teşebbüsetmesinin esas sebebidir. Cumhuriyet Dönemi Türkiyesi, SovyetlerBirliği, Ermenistan, Fransa ve Britanya’da bulunan arşiv belgeleri vebahsi geçen dönemde ortaya çıkan Kürt isyanlarında rol almış olanEDF’nin bazı önde gelen liderlerinin anı türü eserlerine ve mektuplarınaerişim, dönem hakkında daha detaylı bir anlatım sunmak için benzersizbir fırsat sunmaktadır. Bu çalışma, konu hakkındaki uluslararası tarihselanlatıda var olan boşlukları doldurmak amacıyla Cumhuriyet DönemiTürkiyesi’nde yaşanan Kürt isyanlardaki Ermeni - ve özellikle EDF katılımına odaklanmaktadır

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Atan A., Hay Gyanke; AmsaganDesutyun,” [Հայ կեանքը.-, Ամսական տեսութիւն], Hayrenik [Հայրենիք Ամսագիր], 6 , 173. thyear Amourian, Andre. [ԱնդրէՏէր-ՕհանեանԱմուրեան], Pages from a Life [Կեանքիէջեր], unpublished manuscript contained in dossier No. at the A.R.F. Bureau’s Maroukhian Library in Yerevan. Bal, Ali. “Sabiha Gökçen et la controverse sur sesorigines.” Turquie News, April 16, 2010.
  2. Bardakçı Murat. “Mustafa Suphi’yi Kim Öldürttü?” Türk Haber, February 03, 2016. Access 15, March2016. https://www.haberturk.com/yazarlar/murat-bardakci/1190077-mustafa- suphiyi-kim-oldurttu.
  3. Bayburtyan, V. [Վ.Բայբուրդյան]. Krdere, HaykakanHartseYev Hay KertakanHaraperutyunnerePatmutyanLuysinNerko հայկականհարցը և հայ-քրդականհարաբերություններըպա- տմությանլույսիներքո; The Kurds, the Armenian Question, and Armenian-Kurdish Relations under the Light of History]. Yerevan, 2008.
  4. Chaliand,Gérard , ed. A People without a Country: The Kurds and Kurdistan. London: Zed Publishing, 1884. deBellaigue, Christopher. Rebel Land: Among Turkey’s Forgotten
  5. Peoples. Bloomsbury Publishing, 2010.
  6. Dersimi, Nuri. Kurdistan Tarihinde Dersim. Aleppo: 1952.
  7. Dink, Hrant, “Sabiha Hatun’un Sırrı.”, Agos, February 06, 2004.
  8. Garo Sassouni, Letter No. 25 [1-18], Dated April 10, 1934, Aleppo.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Garabet K. Moumdjıan Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Ocak 2019

Gönderilme Tarihi

1 Ocak 2019

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Sayı: 19

Kaynak Göster

APA
Moumdjıan, G. K. (2019). -. Uluslararası Suçlar ve Tarih, 19, 177-264. https://izlik.org/JA82EK38RK
AMA
1.Moumdjıan GK. -. UST / ICH. 2019;(19):177-264. https://izlik.org/JA82EK38RK
Chicago
Moumdjıan, Garabet K. 2019. “-”. Uluslararası Suçlar ve Tarih, sy 19: 177-264. https://izlik.org/JA82EK38RK.
EndNote
Moumdjıan GK (01 Ocak 2019) -. Uluslararası Suçlar ve Tarih 19 177–264.
IEEE
[1]G. K. Moumdjıan, “-”, UST / ICH, sy 19, ss. 177–264, Oca. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82EK38RK
ISNAD
Moumdjıan, Garabet K. “-”. Uluslararası Suçlar ve Tarih. 19 (01 Ocak 2019): 177-264. https://izlik.org/JA82EK38RK.
JAMA
1.Moumdjıan GK. -. UST / ICH. 2019;:177–264.
MLA
Moumdjıan, Garabet K. “-”. Uluslararası Suçlar ve Tarih, sy 19, Ocak 2019, ss. 177-64, https://izlik.org/JA82EK38RK.
Vancouver
1.Garabet K. Moumdjıan. -. UST / ICH [Internet]. 01 Ocak 2019;(19):177-264. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82EK38RK