Derleme

BİTKİSEL SÜT ÜRETİMİ VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİSİ

Cilt: 8 Sayı: 1 30 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

BİTKİSEL SÜT ÜRETİMİ VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİSİ

Öz

İnsan yaşamında doğumdan yaşlılığa kadar olan süreçte temel gıda maddesi olan süt önemli bir yere sahiptir. Ancak laktoz intoleransı, inek sütüne karşı alerji, vegan beslenme alışkanlığının artması, hayvansal süt üretiminin karbon salınımına katkısının yanı sıra bitkisel sütlerin düşük kalorili olması, kolesterol ve laktoz içermemesi, diyet lifi açısından zengin olması gibi beslenme yararları tüketicileri bitki bazlı süt alternatiflerine yönlendirmiştir. Bitkisel sütler tohumların, baklagillerin, tahılların süte benzeyen su özütleri olarak tanımlanmaktadır. İçeriğinde fenolik bileşikler, fitokimyasal maddeler, antioksidanlar, oligosakkaritler gibi insan sağlığı için son derece önemli bileşikleri bulundurmaktadırlar. Ancak bu ürünlerin yapı ve tekstür olarak inek sütüne benzemesi için bazı teknolojik aşamalardan geçmesi gerekmektedir. Bu teknolojik işlemlerin zaten gıda üretim sektöründe kullanılıyor olması bitkisel süt üretiminin avantajlarından birisidir. Bitki bazlı ürünler et, balık, süt, yumurta gibi geniş ürün yelpazesine sahiptir. Bu ürünler arasında Pazar payı en yüksek olan bitki bazlı sütlerdir. Yapılan çalışmalar sonucunda bitkisel süt sektörünün her geçen yıl büyümekte olduğu hatta 2016'dan 2022'ye kadar %13,3 oranında büyüme kaydetmesi beklenmektedir. Bu derlemede bitkisel sütlerin üretimi ve insan sağlığı üzerine etkileri konularında literatür verileri derlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Mert İNA, Dellal G ve Şireli T. Süt Kalitesi ve Süt -Sağlık İlişkisi, Ulusal Süt Konseyi, 2020.
  2. Reyes-Jurado F, Soto-Reyes N, Dávila-Rodríguez M, Lorenzo-Leal AC, Jiménez-Munguía MT, Mani-López E and López-Malo A. Plant-Based Milk Alternatives: Types, Processes, Benefits, and Characteristics, Food Reviews International, 2021;39(4):2320–2351.
  3. Özcan T and Baysal S. Vejetaryen Beslenme ve Sağlık Üzerine Etkileri, Journal of Agricultural Faculty of Uludag University, 2016; 30: 101-116.
  4. Bükülmez A. Human Milk Alternatives: When To Use Which Formula?, Pediatric Practice and Research, 2020; 8(2):50-56:7.
  5. Sethi S, Tiyagi SK and Anurag RK. Plant-Based Milk Alternatives an Emerging Segment of Functional Beverages: A Review, The Journal of Food Science and Technology, 2016;53(9):3408-3423.
  6. Vanga SK and Raghavan V. How Well Do Plant Based Alternatives Fare Nutritionally Compared to Cow's Milk?, The Journal of Food Science and Technology, 2018;55(1): 10-20.
  7. Erk G, Seven A ve Akpınar A. Vegan ve Vejetaryan Beslenmede Probiyotik Bitkisel Bazlı Süt Ürünlerinin Yeri, The Journal of Food, 2019;44(3):453-462.
  8. Mcclements DJ and Grossmann L. The Science of Plant-Based Foods: Constructing Next-Generation Meat, Fish, Milk, And Egg Analogs, Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 2021;20(4):4049-4100.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Mikrobiyolojisi, Gıda Teknolojileri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

14 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

7 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Baba, G., Bozatlı, S. B., & Dikici, A. (2024). BİTKİSEL SÜT ÜRETİMİ VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİSİ. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi, 8(1), 80-89. https://doi.org/10.47137/usufedbid.1483320
AMA
1.Baba G, Bozatlı SB, Dikici A. BİTKİSEL SÜT ÜRETİMİ VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİSİ. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi. 2024;8(1):80-89. doi:10.47137/usufedbid.1483320
Chicago
Baba, Gülçe, Sümeyye Betül Bozatlı, ve Abdullah Dikici. 2024. “BİTKİSEL SÜT ÜRETİMİ VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİSİ”. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi 8 (1): 80-89. https://doi.org/10.47137/usufedbid.1483320.
EndNote
Baba G, Bozatlı SB, Dikici A (01 Haziran 2024) BİTKİSEL SÜT ÜRETİMİ VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİSİ. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi 8 1 80–89.
IEEE
[1]G. Baba, S. B. Bozatlı, ve A. Dikici, “BİTKİSEL SÜT ÜRETİMİ VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİSİ”, Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 1, ss. 80–89, Haz. 2024, doi: 10.47137/usufedbid.1483320.
ISNAD
Baba, Gülçe - Bozatlı, Sümeyye Betül - Dikici, Abdullah. “BİTKİSEL SÜT ÜRETİMİ VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİSİ”. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi 8/1 (01 Haziran 2024): 80-89. https://doi.org/10.47137/usufedbid.1483320.
JAMA
1.Baba G, Bozatlı SB, Dikici A. BİTKİSEL SÜT ÜRETİMİ VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİSİ. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi. 2024;8:80–89.
MLA
Baba, Gülçe, vd. “BİTKİSEL SÜT ÜRETİMİ VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİSİ”. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 1, Haziran 2024, ss. 80-89, doi:10.47137/usufedbid.1483320.
Vancouver
1.Gülçe Baba, Sümeyye Betül Bozatlı, Abdullah Dikici. BİTKİSEL SÜT ÜRETİMİ VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİSİ. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2024;8(1):80-9. doi:10.47137/usufedbid.1483320

Cited By