Derleme

PVC’nin Çevresel Koşullar Altındaki Bozunma Mekanizmaları, Stabilizasyon Yaklaşımları ve Mikroplastik Potansiyelinin Değerlendirilmesi

Cilt: 9 Sayı: 2 30 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

PVC’nin Çevresel Koşullar Altındaki Bozunma Mekanizmaları, Stabilizasyon Yaklaşımları ve Mikroplastik Potansiyelinin Değerlendirilmesi

Öz

Polimerin maruz kaldığı çevresel koşullar polimer bozunmasına neden olabilir, bu da polimerleri zayıflatabilir, hizmet ömrünü azaltır, atık ve çevre sağlığı sorunlarına yol açarak, aynı zamanda mikroplastikler (MP'ler) ve nanoplastikler (NP'ler) olarak bilinen küçük ve kalıcı parçacıkların üretimine yol açabilmektedir. Bu oluşan parçacıkların da yine bozunma süreci, halk sağlığı ve çevre sağlığı açısından sorunlara yol açabilmektedir. Bu makalede, poli(vinil klorür) (PVC)’nin güneş ışığı (UV bozunumu), sıcaklık (termal bozunma), hava (oksidatif bozunma), mikroorganizmalar (biyolojik bozunma), nem (hidrolitik bozunma), yağış ortamları (yağmur, kar v.b) ve sucul ekosistem (deniz ve okyanus ortamları v.b.) gibi çevresel etkiler sürecindeki bozunma mekanizmaları, stabilizasyon yaklaşımları ve mikroplastik oluşma potansiyelleri değerlendirilmiştir. PVC'nin çevresel etkiler ile bozunması sonucu oluşan mikroplastiklerin çevreye salınımı, plastik atıkların yönetimi ve stabilizasyon yaklaşımları konularında yeni stratejilerin geliştirilmesini gerektirmektedir. Bu açıdan, PVC'nin bozunma süreçlerinin ve mikroplastiklerin çevreye etkilerinin daha ayrıntılı bir şekilde incelenmesi önemlidir. Bu yüzden, bu çalışmanın, PVC polimerinin çeşitli ortamlardaki bozunma mekanizmalarını, ürünün hizmet ömrü açısından stabilizasyon stratejilerini ve bozunma sonucu oluşan mikroplastiklerin hem oluşum süreçlerini hem de bozunabilirliklerini bütüncül bir bakış açısıyla ve güncel yaklaşımlarla bir arada ele alarak literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Uşak Üniversitesi

Proje Numarası

UPAP 06/ 2024/TP004

Teşekkür

Uşak Üniversitesi Araştırma Fonu'nun (Proje No: UPAP 06/ 2024/TP004) mali desteği kapsamındaki yüksek lisans projesi ile ilgilidir.

Kaynakça

  1. Yu J, Sun L, Ma C, Qiao Yu, Yao H. Thermal degradation of PVC: A review, Waste Management, 2016; 48:300– 314.
  2. Mersiowsky I. Long-term fate of PVC products and their additives in landfills, Progress in Polymer Science, 2002;27:2227–2277. doi:10.1016/S0079-6700(02)00072-0.
  3. Colnik M, Kotnik P, Knez Ž, Škerget M. Degradation of polyvinyl chloride (PVC) waste with supercritical water, Processes, 2022;10:1940. doi:10.3390/pr10101940.
  4. Jafari AJ. Analysis and control of harmful emissions from combustion processes, PhD Thesis, Brunel University, Centre for Environmental Research, 2000.
  5. Kudzin MH, Piwowarska D, Festinger N, Chruściel JJ. Risks Associated with the Presence of Polyvinyl Chloride in the Environment and Methods for Its Disposal and Utilization, Materials (Basel), 2024;17:173. doi:10.3390/ma17010173.
  6. Ivleva NP, Wiesheu AC, Niessner R. Microplastic in aquatic ecosystems, Angew Chem Int Ed, 2017;56:1720–1739. doi:10.1002/anie.201606957.
  7. Ouyang Z, Zhang Z, Jing Y, Bai L, Zhao M, Hao X, Li X, Guo X. The photo-aging of polyvinyl chloride microplastics under different UV irradiations, Gondwana Research, 2022;108:72–80.
  8. Andrady AL, Hamid H, Torikai A. Effects of solar UV and climate change on materials, Photochemical & Photobiological Sciences, 2010;9:275–294. doi:10.1039/c0pp90038a.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fen Bilgisi Eğitimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

17 Haziran 2025

Kabul Tarihi

10 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karaoğlan, S., & Tüzüm Demir, A. P. (2025). PVC’nin Çevresel Koşullar Altındaki Bozunma Mekanizmaları, Stabilizasyon Yaklaşımları ve Mikroplastik Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi, 9(2), 156-170. https://doi.org/10.47137/usufedbid.1719641
AMA
1.Karaoğlan S, Tüzüm Demir AP. PVC’nin Çevresel Koşullar Altındaki Bozunma Mekanizmaları, Stabilizasyon Yaklaşımları ve Mikroplastik Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi. 2025;9(2):156-170. doi:10.47137/usufedbid.1719641
Chicago
Karaoğlan, Semra, ve Ayşe Pınar Tüzüm Demir. 2025. “PVC’nin Çevresel Koşullar Altındaki Bozunma Mekanizmaları, Stabilizasyon Yaklaşımları ve Mikroplastik Potansiyelinin Değerlendirilmesi”. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi 9 (2): 156-70. https://doi.org/10.47137/usufedbid.1719641.
EndNote
Karaoğlan S, Tüzüm Demir AP (01 Aralık 2025) PVC’nin Çevresel Koşullar Altındaki Bozunma Mekanizmaları, Stabilizasyon Yaklaşımları ve Mikroplastik Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi 9 2 156–170.
IEEE
[1]S. Karaoğlan ve A. P. Tüzüm Demir, “PVC’nin Çevresel Koşullar Altındaki Bozunma Mekanizmaları, Stabilizasyon Yaklaşımları ve Mikroplastik Potansiyelinin Değerlendirilmesi”, Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi, c. 9, sy 2, ss. 156–170, Ara. 2025, doi: 10.47137/usufedbid.1719641.
ISNAD
Karaoğlan, Semra - Tüzüm Demir, Ayşe Pınar. “PVC’nin Çevresel Koşullar Altındaki Bozunma Mekanizmaları, Stabilizasyon Yaklaşımları ve Mikroplastik Potansiyelinin Değerlendirilmesi”. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi 9/2 (01 Aralık 2025): 156-170. https://doi.org/10.47137/usufedbid.1719641.
JAMA
1.Karaoğlan S, Tüzüm Demir AP. PVC’nin Çevresel Koşullar Altındaki Bozunma Mekanizmaları, Stabilizasyon Yaklaşımları ve Mikroplastik Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi. 2025;9:156–170.
MLA
Karaoğlan, Semra, ve Ayşe Pınar Tüzüm Demir. “PVC’nin Çevresel Koşullar Altındaki Bozunma Mekanizmaları, Stabilizasyon Yaklaşımları ve Mikroplastik Potansiyelinin Değerlendirilmesi”. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi, c. 9, sy 2, Aralık 2025, ss. 156-70, doi:10.47137/usufedbid.1719641.
Vancouver
1.Semra Karaoğlan, Ayşe Pınar Tüzüm Demir. PVC’nin Çevresel Koşullar Altındaki Bozunma Mekanizmaları, Stabilizasyon Yaklaşımları ve Mikroplastik Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi. 01 Aralık 2025;9(2):156-70. doi:10.47137/usufedbid.1719641