2010 – 2018 AVRUPA YEŞİL BAŞKENTLERİ
Öz
Kentsel yaşam kalitesine vurgu yapan ve çevreci yönüyle öne çıkan “yeşil başkent ödülü” ve bu ödülü elde
eden kentler Türkiye’de yeterince tanınmamakta olup, bu konuda ülkemizde çok az sayıda araştırma
yapılmıştır. Sınırlı sayıdaki mevcut çalışmaların da birçoğu monografik özellik göstermektedir.
Dolayısıyla, bugüne kadar Avrupa Yeşil Başkenti olmaya hak kazanan kentlerin tamamını kapsayan
bütüncül bir çalışma henüz ulusal literatürümüze girmemiştir.
Böyle bir eksiklikten hareketle, bu makalede yeşil başkent kavramının ve bütün Avrupa Yeşil
Başkentlerinin öne çıkan yönleriyle incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, öncelikle
kavramsal çerçeve ortaya konulmuş, ardından 2010-2018 yılları arasında Avrupa Yeşil Başkenti olarak
seçilen Stokholm, Hamburg, Vitoria-Gasteiz, Nantes, Kopenhag, Bristol, Ljubljana, Essen, Nijmegen kentleri
incelenmiş ve 2019 yılının aday kentleri sıralanmıştır. Çalışmada literatür ve belge tarama yöntemi
kullanılmış olup, tüm açıklamalar yeşil başkent kavramının ulaşım, enerji, altyapı, doğa koruma, kentsel
arazi kullanımı gibi farklı boyutlarını konu alan resim, harita, grafik gibi imajlarla görselleştirilerek
güçlendirilmiştir. Yapılan inceleme “yeşil başkent” markasının bu unvanı taşıyan kentlere ekolojik, ekonomik, kültürel
olmak üzere önemli faydalar sağladığını ve yeşil başkent konseptinin interdisipliner bir araştırma ve
değerlendirme alanı olduğunu göstermiştir. Çalışma, bugüne kadar yeşil başkent seçilen kentlerin geniş
yeşil alanlar barındıran bir arazi kullanım kompozisyonuna sahip olduğunu, ulaşımda toplu taşımaya ve
bisiklet kullanımına önem verdiğini, temiz hava ve su gibi çevre kalitelerinin yüksek olduğunu, doğal
alanların korunmasına, temiz enerji kaynaklarının kullanımına ve sürdürülebilir kentsel gelişmeye önem
verdiğini ve çağdaş altyapı tesislerine sahip olduğunu da göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Öz
“Green capital award", which emphasizes the quality of urban life and which stands out with
environmentalism, and the cities that obtain this award are not well known in Turkey. Yet very few
studies have been conducted to date. Further, this limited existing literature is generally composed of
monographic studies. Consequently, a holistic study covering all of the European Green Capitals has not
yet entered the national literature.
Because of such a deficiency, it was aimed to examine the concept of the green capital and all the
European Green Capitals with their prominent characteristics. For this purpose, firstly a conceptual
framework was put forward and then the cities of Stockholm, Hamburg, Vitoria-Gasteiz, Nantes,
Copenhagen, Bristol, Ljubljana, Essen and Nijmegen - European Green Capitals between 2010 and 2018 -
were examined and candidate cities of the year 2019 were listed. In the study, literature and documentary
review method was used and all explanations were visualized and strengthened with images such as
pictures, maps and graphics associated with different aspects of the green capital concept such as
transportation, energy, infrastructure, nature conservation and urban land use.
The study revealed that the "green capitals" brand provided significant benefits to the winning cities as
ecological, economic and cultural, and that the green capital concept is an interdisciplinary research and
evaluation area. The study also put forward that the cities selected as European Green Capital had a land
use composition with large green areas, that they attached importance to public transport and bicycle use,
that their environmental qualities such as clean air and water were high, that they paid attention to
conservation of natural areas, use of clean energy resources and sustainable urban development, and that
they had contemporary infrastructure facilities
Anahtar Kelimeler
