Yabancı Dil Öğretimi Kitaplarının Konuşma Etkinlikleri Bakımından Karşılaştırılması

Öz

Yabancı dil öğretiminde dört temel beceri olarak ifade edilen; okuma, dinleme, yazma ve konuşma becerilerinin eşit oranda önemsendiği görülmektedir. Bununla birlikte yabancı dil öğrenirken ve özellikle öğrenilen dili kullanırken kullanım sıklığı ve gereğinden ötürü en zorlanılan beceri olarak konuşma becerisi ön plana çıkmaktadır. Öğrenim sürecinde, özellikle hedef dilin konuşulmadığı çevrelerde o dili öğrenen öğreniciler, öğrendikleri bilgileri tatbik edecek ortamlar bulmakta güçlük çekmekte ve belki de yalnızca ders içinde, kontrollü bir alanda konuşma olanağına sahip olabilmektedirler. Öğrenicilerin öğrendiklerini pekiştirme ve içselleştirmelerine mâni olan veya bunu zorlaştıran bu gibi durumlarda nitelikli konuşma becerisi etkinlikleri ve bu etkinlikleri içeren öğretim materyalleri öğreniciler için özel bir öneme sahiptir ve büyük bir ihtiyaca yanıt vermek yükümlülüğü taşımaktadır. Bu çalışmada; öğretim faaliyeti, materyali oldukça fazla olan ve bununla birlikte köklü dil öğretim geleneklerinin öznesi konumunda bulunan İngilizce ve Almanca dillerinin öğretiminde kullanılan ders kitapları kapsama alınmıştır. İngilizce ve Almancanın zikredilen öğretim materyalleri ile Türkçenin öğretiminde kullanılan ders kitapları karşılaştırmalı biçimde incelenmiştir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan Yedi İklim Türkçe, İngilizcenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan New Headway ve Almancanın yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan Menschen adlı öğretim setlerinin B1 düzeyi ders kitaplarındaki konuşma etkinlikleri taranmış, irdelenmiştir. Çalışmanın amacı; incelenen kitaplarda konuşma becerisinin hangi etkinliklerle geliştirilmeye çalışıldığını saptamak, ders kitaplarının hazırlanmasında Diller İçin Avrupa Ortak Çerçevesi yeterlik ve kazanımlarına ne ölçüde ve ne dağılımla yer verildiğini belirlemektir. Amacı uygun olarak çalışmada bu sayılanlar mülahaza edilerek çıkarım ve değerlendirmelerde bulunulmuştur. Yedi İklim Türkçe öğretim setinin yabancı muadilleri ile mukayesesi sonucunda geliştirilmeye açık noktaları olduğu görülmüş ve önerilerde bulunulmuştur. Doküman incelemesi yöntemi, araştırmada temel alınacak nitel araştırma yöntemi olarak belirlenmiştir. Forster’in (1995) geliştirdiği basamaklar doğrultusunda kitapların konuşma etkinlikleri irdelenmiştir. İnceleme sonucunda edinilen verilerin analizi sürecinde ise içerik çözümlemesinden faydalanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• yabancı dil öğretimi
• konuşma becerisi
• ders kitabı
• Yedi İklim Türkçe
• New Headway
• Menschen

Comparison Of Foreign Language Teaching Books In Terms Of Speaking Activities

Öz

We see that reading, listening, writing and speaking skills, which are expressed as four basic skills in foreign language teaching, are generally equally important. However, speaking skill comes to the forefront as the most difficult skill due to the frequency and necessity of use when learning a foreign language and especially when using the target language. During the learning process, especially in environments where the target language is not spoken, learners who learn that language have difficulty in finding environments where they can apply the knowledge they have learned, and perhaps they may only have the opportunity to speak in a controlled environment in the class. In such situations that prevent or make it difficult for learners to consolidate and internalize what they have learned, quality speaking skill activities and teaching materials that include these activities have a special importance for learners and these activities are obliged to respond to a great need. In this study, the textbooks used in the teaching of English and German, which have a large number of teaching activities and materials and are the subjects of long-established language teaching traditions, are analyzed. The aforementioned teaching materials of English and German and the textbooks used in teaching Turkish are investigated comparatively. The speaking activities in the B1 level textbooks of Yedi İklim Türkçe used in teaching Turkish as a foreign language, New Headway used in teaching English as a foreign language and Menschen used in teaching German as a foreign language were scanned and analysed. The aim of the study is to determine which activities are used to develop speaking skills in the examined textbooks and to determine to what extent and with what distribution the competences and achievements of the Common European Framework for Languages are included in the preparation of the textbooks. Documentary analysis method was determined as the qualitative research method to be used in this study. The speaking activities of the books were analyzed in line with the steps developed by Forster (1995). In the process of analyzing the data obtained as a result of the analysis, content analysis was used.

Anahtar Kelimeler

• foreign language teaching
• speaking skill
• textbook
• Yedi İklim Türkçe
• New Headway
• Menschen

Kaynakça

1. Avrupa Konseyi, (2009b). Common European framework of reference for languages: learning, teaching, assesment. çev. telc GmbH. Frankfurt/Main.: telc GmbH.
2. Bailey, K. D. (1982). Methods of social research (2nd ed.). New York: The Free Press.
3. Başar, U. (2016). Yunus Emre Enstitüsü Yedi İklim Türkçe Setinin (Temel Seviye: A1, A2) Yapılandırmacılık Bağlamında Değerlendirilmesi . Aydın Tömer Dil Dergisi, 1(2),55-77.
4. Best, J. W. (1959). Research in education. Prentice Hall.
5. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., K., Akgün, Ö., E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (22.Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
6. Braun-Podeschwa, J., Habersack, C. ve Pude, A. (2018). B1.1 Menschen: Deutsch als fremdsprache kursbuch. München: Hueber Verlag GmbH & Co. KG.
7. Braun-Podeschwa, J., Habersack, C. ve Pude, A. (2018). B1.2 Menschen: Deutsch als fremdsprache kursbuch. München: Hueber Verlag GmbH & Co. KG.
8. Bright, J. A., & McGregor, G. P. (1983). Teaching English as a second language. England: Longman Group Limited.

9. Council of Europe. (2002). (CEFR) Common European framework of reference for languages: learning, teaching, assesment case studies. Strasbourg: council of Europe.
10. Çalışkan, N. ve Çangal, Ö. (2013). Yabancılara Türkçe öğretiminde dil ihtiyaç analizi: Bosna-Hersek örneği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 310-334.
11. Çolak, M. (2018). Yabancı/ikinci dil olarak Türkçe konuşma becerisinin Yedi İklim B1 düzeyi ders materyalleri üzerinden değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Ankara.
12. Demirel, Ö. (1999). İlköğretim okullarında yabancı dil öğretimi. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
13. Durmuş, M. (2018). Dil Öğretiminin Temel Kavramları Üzerine Düşünceler: Yabancılara Türkçe Öğretimi Mi, Yabancı Dil veya İkinci Dil Olarak Türkçe Öğretimi Mi? Türkbilig, (35), 181-190.
14. Ertürk, H. (2006). İngilizce öğretiminde konuşma becerisinin kazandırılmasında yazılı-görsel öğretim materyalinin erişiye etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
15. Ertürk, H. ve Üstündağ T. (2007). İngilizce öğretiminde konuşma becerisinin kazandırılmasında yazılı-görsel öğretim materyalinin erişiye etkisi. Dil Dergisi, (136), 27-41.
16. Gültekin, İ., Kalfa M., Atabey, İ., Mete, F., Eryiğit A. ve Kılıç, U. (2016). Yedi İklim Türkçe: Yunus Emre Enstitüsü Türkçe öğretim seti. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayın Matbaacılık ve Ticaret İşletmesi.
17. Jilta, G. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde öğrenene yönelik dil ihtiyaç analizi: Kosova örneği (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
18. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Bilim Kitap Kırtasiye Yayınevi.
19. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Çeviri Komisyonu (2009). Diller için Avrupa ortak başvuru metni öğrenme-öğretme-değerlendirme, Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı Yayınları, Ankara.
20. Neuner, G. (2007). Lehrwerke. Handbuch fremdsprachenunterricht. Karl-Richard Bausch (Ed.). Tübingen: A. Francke, 399–402.
21. Rummel, J. F. (1968). Eğitimde araştırmaya giriş. Rezan Taşçıoğlu (Çev.). Ankara: MEB Meslekî ve Teknik Öğretim Müsteşarlığı.
22. Trim, J., North, B., Coste, D. ve Sheils, J. (2001). Common European framework of reference for languages: learning, teaching, assessment. Cambridge: CUP.
23. TYDÖP (2020). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretim Programı. İstanbul: TMV Yayınları.
24. Soars, L., ve Soars J. (2013). New Headway: intermediate student’s book. Oxford: Oxford University Press.
25. Şimşek, R. (2016). Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarının temel dil becerileri bağlamında karşılaştırmalı olarak incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nevşehir.
26. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.