Yabancılara Türkçe Öğretiminde Teknoloji Kullanımı Üzerine Yapılan Bilimsel Çalışmaların Betimsel Analizi

Öz

Bu çalışmanın amacı, 2011-2023 yılları arasında Yabancılara Türkçe Öğretiminde teknoloji kullanımı üzerine yapılan bilimsel çalışmaları yayın yılı, yayın türü, yöntem, yayınlandığı kurum, yayınlandığı dergi, anahtar kelimeler, içerik/konu ve veri toplama araçları gibi farklı değişkenler açısından incelemek, bunun sonucunda elde edilen sayısal verileri alanın temel eğilimleri doğrultusunda yorumlamaktır. Nitel bir çalışma olarak desenlenen bu betimsel çalışmada veriler tarama tekniğinden yararlanılarak toplanmıştır. Buna göre amaçlı örneklem yöntemine gidilerek Ulusal Tez Merkezi, ULAKBİM Dergipark, Google Akademik, ULAKBİM TR Dizin, WOS (Web of Science) ve ProQuest veri tabanları taranarak toplamda 148 birincil çalışmaya ulaşılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda belirlenen anahtar kelime, içerik, dil, zaman aralığı ve yayın türü ölçütlerine uymayan 27 çalışma araştırmaya dâhil edilmemiştir. Bu çalışmanın veri setini oluşturan 121 birincil bilimsel çalışma doküman incelemesi tekniğinden yararlanılarak içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş ve sonuçlar tablolar hâlinde sunulmuştur. Araştırma sonucunda, araştırmaya dâhil edilen birincil çalışmaların en çok 2022 yılında yayınlandığı (n=27), çalışmaların en çok araştırma makalesi türünde yayınlandığı (n=63), en çok nitel yöntemin kullanıldığı (%51), en çok lisansüstü tezin Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesinde yapıldığı (n=5), en çok yayın yapan derginin Turkish Studies olduğu (n=14), en sık kullanılan anahtar kelimenin Web 2.0 araçları olduğu (n=19), içeriklerin en çok yazma becerisini geliştirmeye yönelik uygulamalar olduğu (n=13) ve en çok kullanılan veri toplama aracının dokümanlar olduğu (n=23) sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu sonuçlardan hareketle yabancılara Türkçe öğretiminde teknoloji kullanımının nasıl bir gelişim gösterdiği ve nelere ihtiyaç olduğu yorumlanarak literatüre bir katkı sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Betimsel analiz
• bilimsel çalışmalar
• eğitim teknolojileri
• teknoloji kullanımı
• yabancılara Türkçe Öğretimi

Descriptive Analysis of Scientific Studies on Technology Use in Teaching Turkish to Foreigners

Öz

The aim of this study is to examine the scientific studies on the use of technology in teaching Turkish to Foreigners between 2011 and 2023 in terms of different variables such as publication year, publication type, method, institution in which it was published, journal in which it was published, keywords, content/topic and data collection tools and to interpret the numerical data obtained in line with the basic trends of the field. In this descriptive study, designed as a qualitative study, data was collected using the scanning technique. Accordingly, by using the purposeful sampling method, a total of 148 primary studies were reached by scanning the National Thesis Center, ULAKBİM Dergipark, Google Scholar, ULAKBİM TR Index, WOS (Web of Science) and ProQuest databases. 27 studies that did not meet the keyword, content, language, time period and publication type criteria determined in line with the purpose of the research were not included in the research. The 121 primary scientific studies that constitute the data set of this study were analyzed by content analysis method using the document analysis technique, and the results are presented in tables. The results of the research reveal that the majority of included primary studies were published in 2022 (n=27), predominantly as research articles (n=63), utilizing qualitative methods the most (51%), with Çanakkale Onsekiz Mart University having the highest number of theses (n=5), Turkish Studies being the most prolific journal (n=14), the most frequently encountered keyword being Web 2.0 tools (n=19), the predominant topic being applications aimed at enhancing writing skills (n=13), and the most commonly used data collection tool being documents (n=23). Based on these results, a contribution to the literature has been made by interpreting how the use of technology in teaching Turkish to foreigners has developed and what is needed.

Anahtar Kelimeler

• Descriptive analysis
• educational technologies
• scientific studies
• teaching Turkish to foreigners
• use of technology

Kaynakça

1. Avcı, M. & Kurudayıoğlu, M. (2022). Türkçede iki dillilik çalışmalarının bibliyometrik analizi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 10(1), 252-265.
2. Azar, A., Presley, A. İ. & Balkaya, Ö. (2006). Çoklu zekâ kuramına dayalı öğretimin öğrencilerin başarı, tutum, hatırlama ve bilişsel süreç becerilerine etkisi. Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(30), 45-56.
3. Baş, G. (2014). İngilizce dersinde çoklu zekâ yaklaşımı temelli öğretimin öğrenci görüşleri açısından değerlendirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 22(1), 177-201.
4. Baş, B. & Yıldırım, T. (2018). Yabancılara Türkçe öğretiminde teknoloji entegrasyonu. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(3), 827-839.
5. Bekir, İ. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde teknoloji destekli akran öğretiminin konuşma kaygısına etkisi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Ö10), 171-179.
6. Berk, R. R. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde elektronik dinletilerin dinlediğini anlama başarısı ve dinleme kaygısına etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
7. Bodur, N. & Özdemir, C. (2021). Türkçe öğretiminde online platformların kullanılması. International Journal of Social Science, 5(22), 33-47.
8. Brown, H. D. (1991). TESOL at twenty-five: What are the issues? TESOL Quarterly, 25(2), 245-260.

9. Büyükaslan, A. (2007). Yabancı dil Türkçenin öğretilmesinde yeni yöntemler: Bilişim uygulamaları, çözüm önerileri. Department D‟ etudes Turques Turcologue u-strasbourg, Strasbourg, 30(5), 1-17.
10. Emre, N. (2023). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde iki dilli sesli metinlerin dinlediğini anlamaya ve kelime öğretimine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
11. Chang, M. M. & Hung, H. T. (2019). Effects of technology-enhanced language learning on second language acquisition: A meta-analysis. Educational Technology & Society, 22(4), 1–17.
12. Chun, D. & J. Plass. (1996a) Effects of multimedia annotations on vocabulary acquisition. The Modern Language Journal, 80(2), 183-198.
13. Chun, D., Kern, R. & Smith, B. (2016). Technology in language use, language teaching, and language learning. The Modern Language Journal, 100(16), 64-80.
14. Çangal, Ö. (2020). Yabancılara Türkçe öğretiminde sosyal medya kullanımının yazma becerisine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
15. Eryılmaz, R. (2023). Opinions of students learning turkish as a foreign language on the use of e-portfolio in writing lessons. International Journal of Education and Literacy Studies, 11(4), 85-97.
16. Fidan, M. (2019). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde internetin kullanılabilirliği üzerine bir araştırma. Turkish Studies, 14(3), 565-578.
17. Gibbs, G. R. (2002). Qualitative data analysis. Open University Press.
18. Graus, J. (1999). The Internet in the EFL classroom: An evaluation of the usefulness on the internet in the EFL classroom. Language Learning & Technology, 1(2) 71-92.
19. Göker, M. & Bekir, İ. (2019). Web 2.0 araçlarının yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanımı ve akademik başarıya etkisi. Turkophone, 6(1), 12-22.
20. Gülengül Birinci, F. (2019). Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde öğretim elemanlarının bilişim teknolojileri öz yeterlik algıları ile teknoloji uygulamaları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
21. Güven, A. Z. & Banaz, E. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde dinleme becerisine yönelik web 2.0 araçlarının kullanımı: Lycrics training örneği. Çukurova Araştırmaları Dergisi, 6(2), 296-304.
22. Ilgar, M. (2013). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde e-öğrenim yoluyla kelime öğretimi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
23. İşcan, A. (2011). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde filmlerin yeri ve önemi. Turkish Studies, 6(3), 939-948.
24. Kadızade, E. D. (2019). Yabancılara Türkçe öğretiminde akıllı telefon uygulamaları üzerine inceleme. The Journal of Academic Social Science, 10(10), 742-752.
25. Karalök, F. S. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dijital öykü kullanımının okuma motivasyonuna etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
26. Karatay, H., Karabuğa, H. & İpek, O. (2018). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde Edmodo’nun kullanımı: Bir durum çalışması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(4), 1064-1090.
27. Kaya, M., Avşar, A. & Demirel, O. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde akademik Türkçe ve alt başlıkları ile ilgili yapılan çalışmaların eğilimleri. Anadolu Dil ve Eğitim Dergisi, 1(2), 123-133.
28. Kern, R. G. (1995). Restructuring classroom interaction with networked computers: Effects on quantity and characteristics of language production. Modern Language Journal, 79(4), 457-476.
29. Kocataş Kürkcü, G. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanmaya yönelik bilgisayar destekli kültür aktarımı materyal seti çalışması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
30. Kurtoğlu, F. S., Toğrul, D. & Bayat, A. (2023). Yazma becerilerinin geliştirilmesi için kullanılan web 2.0 araçları hakkındaki öğrenci görüşleri: Wooclap örneği. Electronic Turkish Studies, 18(1), 329-344.
31. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd Ed.). Thousand Oaks: Sage Publications.
32. Okur, U. (2021). Kovid 19 salgını sonrası yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde çevrim içi modeller: Ankara Üniversitesi TÖMER örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
33. Özdemir, S. & Eroğlu, E. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yapılan metin uyarlama çalışmalarının betimsel analizi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 11(4), 1613-1631.
34. Şener, C. (2023). Dijital hikaye kullanımının Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin sözcük bilgisine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi.
35. Şimsek, T. (2023). Social media and literacy education: An evaluation of Turkish teaching accounts on Instagram. International Journal of Education and Literacy Studies, 11(1), 139-148.
36. Tabak, G. (2017). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde dijital öykü kullanımı[Yayımlanmamış doktora tezi]. Erciyes Üniversitesi.
37. Türkiye İstatistik Kurumu (2023). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması. Web: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2023-49407 adresinden 1 Şubat 2024 tarihinde alınmıştır.
38. Türker, M. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretenlerin eğitim teknolojisi standartları öz-yeterlik algılarının incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(3), 574-596.
39. Türker, M. (2019). Blog kullanımının yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin okumaya yönelik tutumları üzerindeki etkisi. Trakya Eğitim Dergisi, 9(2), 199-210.
40. Ural, O. K. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde araç gereç ve teknoloji kullanım yeterlilikleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
41. Ünal Karagüven, M. H. (2018). Çoklu zekâ teorisi ve eğitimde uygulamaları (Multiple intelligence theory and applications in education). Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(2), 1-17.
42. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
43. Yılmaz, F. ve Babacan, G. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde podcast kullanımı. Electronic Turkish Studies, 10(3), 1153-1170.
44. Yorgancı, O. K. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde podcast (sesli yayın) kullanımının üretici dil becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.