Kazak Öğrenicilerin Hedef Dil Olarak Türkçeye Yönelik Tutumları

Öz

Hedef dile yönelik tutumlar, öğrenicilerin o dili öğrenip öğrenememe sürecini yönlendirecek güçte duyuşsal unsurlardan biridir çünkü bireyin öğrenme motivasyonunu yabancı dile yönelik tutumu belirler. Öğrenicilerin hedef dile yönelik tutumlarını ise yaş, cinsiyet, bireysel farklılıklar, yaşam deneyimleri, öğrenme yöntemi, öğretim ortamı, dile ilişkin farkındalık, öğretici gibi pek çok faktör etkiler. Bu çalışmanın amacı Türkçeyi yabancı/ikinci dil olarak öğrenen Kazak öğrenicilerin Türkçeye yönelik tutumlarını tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda Kazak öğrenicilere “Hedef Dil Olarak Türkçeye Yönelik Tutum” ölçeği uygulanmış, elde edilen veriler nicel yöntemlerden betimsel tarama modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma, Türkçeyi yabancı/ikinci dil olarak öğrenen A2-C1 düzeyi Kazak öğrenicileri ile Türkçe öğrenme süreçlerini tamamlamış Kazak öğrenicileri kapsamaktadır. Araştırmaya Türkiye’deki üniversitelerde eğitim gören 43, Kazakistan’daki kurslarda Türkçe öğrenen 71 öğrenici olmak üzere 114 kişi katılım sağlamıştır. Elde edilen veriler sonucunda öğrenicilerin tutumları SPSS 22.0 aracılığıyla analiz edilmiştir. Değerlendirmeler; öğrenicilerin cinsiyetleri, yaşları, dil düzeyleri, Türkçeyi öğrendikleri ülke değişkenleri göz önünde bulundurularak yapılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda cinsiyet değişkeninin hedef dile yönelik tutumda anlamlı bir fark yaratmadığı görülmüştür. Yaşça büyük olan, Türkçeyi ikinci olarak öğrenen ve Türkçe eğitim sürecini tamamlamış öğrenicilerin hedef dile yönelik tutumlarının olumlu yönde olduğu tespit edilmiştir. Tüm bu değerlendirmeler ışığında Kazak öğrenicilerin Türkçe öğrenimine yönelik tutumlarını olumlu yönde geliştirmek ve kaygılarını azaltmak için çözüm önerileri sunulmuştur

Anahtar Kelimeler

• Hedef dil
• ikinci/yabancı dil olarak Türkçe öğrenimi
• Kazak
• öğrenici
• tutum

Attitudes of Kazakh Learners Towards Turkish as a Target Language

Öz

Attitudes towards the target language are one of the affective elements that have the power to direct the process of whether learners learn that language or not, because the individual's learning motivation is determined by his attitude towards the foreign language. Many factors affect learners' attitudes towards the target language, such as age, gender, individual differences, life experiences, learning method, teaching environment, awareness of the language, and instructor. The aim of this study is to determine the attitudes of Kazakh students who learn Turkish as a foreign/second language towards Turkish. For this purpose, the "Attitude Towards Turkish as a Target Language" scale was applied to Kazakh learners, and the obtained data was analyzed using the descriptive scanning model, one of the quantitative methods. The study includes A2-C1 level Kazakh learners who learned Turkish as a foreign/second language and Kazakh learners who have completed their Turkish learning process. 114 people participated in the research, 43 of whom were studying at universities in Turkey and 71 of whom were learning Turkish in courses in Kazakhstan. As a result of the data obtained, the attitudes of the learners were analyzed through SPSS 22.0. Reviews was done by taking into account the variables of the learners' gender, age, language level, and the country where they learned Turkish. In line with the data obtained, it was seen that the gender variable did not make a significant difference in the attitude towards the target language. It has been determined that the attitudes of older learners, who learned Turkish as a second language and who have completed the Turkish education process, towards the target language are positive. In the light of all these evaluations, suggestions have been presented to positively improve the attitudes of Kazakh learners towards learning Turkish and reduce their concerns.

Anahtar Kelimeler

• Attitude
• Kazakh
• learner
• Turkish as a second/foreign language
• target language

Kaynakça

1. Ajzen, I. (2014). Attitude Structure abs Behavior. I. Ajzek, A. Pratkanis, S. Breckler, & A. Greenwald (Eds.), In Attitude Structure and Fuction (pp. 241-274). Psychology Press.
2. Baker, C. (2011). Foundation of bilingual education and bilingualism. Multilingual Matters.
3. Brown, D. (2007). Principles of language learning and teaching. Pearson Eduation.
4. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education. Routledge.
5. Crystal, D. (2003). English as a global language. Cambridge University Press.
6. Duman, B. ve Yakar, A. (2017). Öğretime yönelik duyuşsal farkındalık ölçeği. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 6(1), 200-229.
7. Duman, G. ve Öncül, V. (2023). Kazakistan'da Türk dili çalışmaları. G. Duman, V. Öncül, Y. Yılmaz, & Ö. Çangal (Ed.) içinde, Yurt Dışında Türkoloji ve Türkçe Öğretimi 3 (s. 128-153). Fenomen&RumeliYA Yayıncılık.
8. Durmuş, M. (2018). Dil öğretiminin temel kavramları üzerine düşünceler: Yabancılara Türkçe öğretimi mi, yabancı dil veya ikinci dil olarak Türkçe öğretimi mi?. Türkbilig, 35, 181-190.

9. Ercan, İ. ve Kan, İ. (2004). Ölçeklerde güvenirlik ve geçerlik. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 30(3), 211-216.
10. Gardner, R. (1985). Social psychology and second language learning "The role of attitudes and motivation". Edward Arnold.
11. Greenwald, A. (2014). Why are attitudes important? A. G. Greenwald, A. Pratkanis , S. Breckler, & A. Greenwald (Eds), In Attitude, Structure and Function (pp. 3-10). Psychology Press.
12. Güngör, A. (2018). Kazakistan'da Türkçe öğretiminin dünü, bugünü ve yarını. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(3), 1875-1883.
13. Haukas, A. (2016). Teachers' beliefs about multilingualism and a multilingual pedagogical approach. International Jorunal of Multilingualism, 13(1), 1-18.
14. Hayes, N. (2016). Sosyal psikolojinin temelleri. (A. Koca ve S. Torlak, Çev.) Atıf Yayınları.
15. Hosseini, S., & Pourmandnia, D. (2013). Language learners' attitudes and beliefs: Brief review of the related literature and frameworks. International Journal on New Trends in Education and Therir Implications, 4(4), 63-74.
16. İslamoğlu, A. ve Alnıaçık, Ü. (2019). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Beta.
17. Kağıtçıbaşı, Ç. (1999). Yeni insan ve insanlar. Evrim Yayınevi.
18. Karakaya, İ. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. (A. Tanrıöğen, Ed.). Anı Yayınları.
19. Karatay, H., Güngör, H. ve Çangal, Ö. (2018). Bosna Hersekli öğrencilerin Türkçe öğrenme amacı, tutumu ve öğrenme becerileri. Kesit Akademi Dergisi, 4(16), 19-31.
20. Karatay, H. ve Kartallıoğlu, N. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenme tutumu ile dil becerileri edimi arasındaki ilişki. Bolu Abant İzzet Baysal Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(4), 203-214.
21. Kavak, Y. ve Baskan, G. (2001). Türkiye'nin Türk cumhuriyetleri, Türk ve akraba topluluklarına yönelik eğitim politika ve uygulamaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20, 92-103.
22. Köklü, N. (1995). Tutumların ölçülmesi ve likert tipi ölçeklerde kullanılan seçenekler. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 28(2), 81-93.
23. Margana, M. (2009). Developing Model of Bilingual Education at Vocational High Schools in Yogyakarta. Research Report of Competitive Grant.
24. Melanlıoğlu, D. (2021). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde gizil güç: Tutumlar. Kesit Yayınları.
25. Onursal, İ. (2019). Yabancı dil öğretimi/öğreniminde yaş etkeni üzerine. Dil Dergisi, 70(1), 38-51.
26. Sakallı Uğurlu, N. (2018). Sosyal psikolojide tutumlar ve tutum değişimi. İmge Kitabevi.
27. Smagulova, J. (2008). Language policies of Kazakhization and their influence on language attitudes and use. International journal of bilingual education and bilingualism, 11(3-4), 440-475.
28. Tavşancıl, E. (2018). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Nobel Yayınları.
29. Thorson, J., & diğerleri. (1974). Attitudes toward the aged as a function of age and education. The Gerontologist, 14(4), 316–318.
30. Tok, H. (2007). Öğretmen adaylarının kullandıkları yabancı dil öğrenme stratejileri. Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi, 5(3), 191-197.
31. Tutar, H. ve Erdem, A. (2022). Örnekleriyle bilimsel araştırma yöntemleri ve SPSS uygulamaları. Seçkin Yayıncılık.
32. Yeskeldiyeva, B., & Tazhibayeva, S. (2015). Multilingualism in modern Kazakhstan: New challenges. Asian Social Science, 11(6), 56-64.
33. Yükseköğretim Bilgi Yönetimi Sistemi. (2023). Öğrenicilere yönelik istatistikler. Web: https://istatistik.yok.gov.tr/ adresinden 2 Temmuz 2023 yılında alınmıştır.