Türkoloji Bölümü Öğrencilerinin Akademik Türkçe İhtiyaçlarına Yönelik Görüşleri

Öz

Bu çalışmanın amacı yurt dışındaki Türkoloji bölümlerinde öğrenim gören öğrencilerin akademik dil ihtiyaçlarını araştırmak ve akademik Türkçede yaşadıkları sorunları tespit etmektir. Araştırma için Türkoloji bölümü bulunan ve öğrencisi fazla olan ülkeler seçilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu; Cezayir, Mısır, Ürdün, Bosna Hersek, Rusya, Sırbistan, Macaristan, Polonya ve Kosova’daki üniversitelerin Türkoloji bölümlerinde 2023-2024 eğitim-öğretim yılında lisans üçüncü sınıf ve üzerinde öğrenimine devam eden 32 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma grubunun belirlenmesinde kolay ulaşılabilir örnekleme tekniğinden yararlanılmıştır. Olgu bilim desenine göre tasarlanan araştırmada veriler, çalışma grubuna uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formlarından elde edilmiştir. Elde edilen nitel verilerin çözümlenmesinde betimsel analiz ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular, yurt dışında Türkoloji bölümlerinde öğrenim gören öğrencilerin akademik Türkçeye ihtiyaç duyduklarını, akademik dil becerilerinin kullanımında sorunlar yaşadıklarını ortaya koymuştur. Bu sorunların; okuma ve dinlemede bilinmeyen kelime, akademik kelime bilgisi eksikliği, konuşma hızı, telaffuz problemleri ve psikolojik faktörlerden; yazmada ise dil bilgisi, imla, söz dizimi ve akademik yazma aşamalarının bilinmemesinden kaynaklı olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen tüm bulgular değerlendirildiğinde, Türkoloji bölümlerinde ihtiyaç analizi çalışmalarına, programların güncellenmesine ve genel Türkçe derslerinin yanında akademik Türkçe derslerine ihtiyaç olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Türkoloji bölümlerinde öğrenim gören öğrencilerin akademik Türkçe ihtiyaçlarının araştırıldığı bu çalışmanın sonuçlarının materyal geliştiricilere, öğreticilere, program geliştirme ve alan uzmanlarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• akademik Türkçe
• akademik dil becerileri
• ihtiyaç analizi
• Türkoloji
• öğrenci

Opinions of Turcology Department Students on Their Academic Turkish Needs

Öz

The purpose of this study is to investigate the academic language needs of students studying in Turcology departments abroad and to identify the problems they experience in academic Turkish. For the research, countries with Turcology departments and high number of students were selected. The study group consists of 32 students attending the third year or higher of undergraduate studies during the 2023-2024 academic year in the Turcology departments of universities in Algeria, Egypt, Jordan, Bosnia and Herzegovina, Russia, Serbia, Hungary, Poland, and Kosovo. The convenient sampling technique was used to determine the study group. In the research, designed according to the phenomenology design, data were obtained from semi-structured interview forms applied to the study group. Descriptive analysis and content analysis techniques were used to analyze the qualitative data obtained. The findings of the research revealed that students studying in Turcology departments abroad need academic Turkish and experience problems in using academic language skills. These problems were found to stem from unknown vocabulary, lack of academic vocabulary knowledge in reading and listening, and from speaking speed, pronunciation problems, and psychological factors in speaking, and from grammar, spelling, syntax, and unfamiliarity with academic writing stages in writing. When all the findings were evaluated, it was concluded that there is a need for needs analysis studies, updates to the programs, and academic Turkish courses along with general Turkish courses in the Turcology departments. The results of this study, which investigates the academic Turkish needs of students studying in Turcology departments, are expected to provide valuable insights for material developers, teachers, program developers, and field experts.

Anahtar Kelimeler

• academic Turkish
• academic language skills
• needs analysis
• student
• Turcology

Kaynakça

1. Adıyaman, H., Çangal, Ö. ve Yazıcı, M., H. (2016). Kazakistan'da Türkçe öğrenen öğrencilerin dil ihtiyaç analizi: Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi örneği. İ. Güleç ve B. İnce (Ed.), 1st International Symposium of Teaching Turkish as a Foreign Language içinde (s. 79- 90). Peterlang GmbH.
2. Altunkaya, H. (2021). Yurt dışında yabancı dil olarak Türkçe öğretmek: Sorunlar ve çözüm önerileri [Özel Sayı]. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 16, 1-33.
3. Aydın, Y. (2014). Erasmus yoğun dil kurslarında Türkçe öğrenen yabancılara yönelik bir ihtiyaç analizi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
4. Bilgili, N. (2023). Uluslararası mühendislik öğrencileri için akademik Türkçe öğretim programı tasarısı. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
5. Boylu, E. ve Çangal, Ö. (2014). Yabancılara Türkçe öğretiminde dil ihtiyaç analizi: İran örneği, International Journal of Language Academy, 2(4), 127-151.
6. Brown, J. D. (1995). The elements of language curriculum: A systematic approach to program development. Heinle & Heinle.
7. Burke, E., & Wyatt-Smith, C. (1996). Academic and Non-academic Difficulties: Perceptions of Graduate Non-English Speaking Background Students. TESL-EJ, 2(1).
8. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., K., Akgün, Ö., E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri (18.Baskı). Pegem Akademi.

9. Christison, M. A., & Krahnke, K. J. (1986). Student perceptions of academic language study. TESOL Quarterly, 20(1), 61-81.
10. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev. Ed.). Ankara: Siyasal Yayın Dağıtım.
11. Cummins, J. (2000). Language, power, and pedagogy: Bilingual children in the crossfire. Multilingual Matters.
12. Çalışkan, N. ve Çangal, Ö. (2013). Yabancılara türkçe öğretiminde dil ihtiyaç analizi: Bosna-Hersek örneği, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 310-334.
13. Çangal, Ö. (2020). Dil ihtiyaç analizi çalışmaları ve göçmenlerin Türkçe öğrenme gereksinimleri. U. Başar ve B. Tüfekçioğlu (Ed.). Göçmenlere Türkçe Öğretimi içinde (s. 67-91). Nobel Yayınları.
14. Çelik, H. (2018). Yabancı dil olarak türkçe öğretiminde kültürel ihtiyaç analizi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
15. Demir, D. (2017). Uluslararası öğrencilerin akademik Türkçe ihtiyaç¬ları [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
16. Demirli, C. (2007). E-portfolyo öğretim sürecinin öğrenenlerin tutumları ve algıları üzerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Fırat Üniversitesi.
17. Dilek, İ. (2021). Uluslararası öğrenciler için akademik Türkçe destek dersleri (I sosyal bilimler). Liman.
18. Dolmacı, M. (2015). Akademik Türkçe kelime bilgisi üzerine bir der¬lem çalışması: yabancı dil olarak Türkçe öğretimine dair çıkarımlar [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
19. Duran, T. ve Çangal, Ö. (2023). Yabancılara Türkçe öğretiminde dil ihtiyaç analizi: Sırbistan örneği. I. Uluslararası Balkanlarda Türkçe Öğretimi ve Türkoloji Sempozyumu Bildiriler Kitabı içinde (s. 64-88). UNYT Press.
20. Durmuş, M. ve Kocaman-Gürata, E. (2020). Özel amaçlı yabancı/ikinci dil öğretimi kapsamında akademik amaçlı Türkçenin yeri. B. Tüfekçioğlu (Ed.), Akademik amaçlar için Türkçe öğretimi-kuram ve uygulama içinde (s. 41-68). Pegem Akademi.
21. Durmuş, M., & Kocaman Gürata, E. (Ed.). (2024). Uluslararası öğrenciler için akademik Türkçe dil becerileri. Ankara: Blackswan.
22. Ekmekçi, V. (2017). Yabancılara Türkçe öğretiminde akademik okur¬yazarlık öğretimine yönelik bir eylem araştırması [Yayımlanmamış doktora tezi]. Erciyes Üniversitesi.
23. Enterieva, M. ve Sezgin, F. (2016). Türki Cumhuriyetlerden Türkiye’ye gelen yükseköğretim öğrencilerinin akademik ve sosyal beklentilerinin karşılanma düzeyi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 6(1), 102-115.
24. Ercan, A. N. ve Akpınar, Ş. (2017). Türkçe öğrenen yabancı uyruklu öğrencilerin yazılı anlatımlarına ilişkin görüşleri. International journal of languages’ education and teaching, 5(4), 17-30.
25. Evans, S. ve Green, C. (2007). Why EAP is necessary: A survey of Hong Kong tertiary students. Journal of English for Academic Purposes, 6, 3-17.
26. Graves, K. (2000). Designing language course: a guide for teachers. Heinle&Heinle.
27. Hasırcı-Aksoy, S. (2021). Lisansüstü öğrenim gören yabancı öğrencilerin akademik Türkçe özyeterliklerine ilişkin görüşleri. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17(35), 1707-1728.
28. Hesse-Biber, S. N. ve Leavy, P. (2010). The practice of qualitative research. Sage.
29. Hyland, K. (1997). Is EAP necessary? A survey of Hong Kong undergraduates. Asian Journal of English Language Teaching, 7, 77-99.
30. Johns, A. (1991). English for specific purposes: Its history and contribution. Teaching English as a second or foreign language, 2, 67-77.
31. Johnson, B. ve Christensen, L. (2014). Eğitim araştırmaları: nicel, nitel ve karma yaklaşımlar S. B. Demir (Çev. Ed.). Ankara: Eğiten Kitap.
32. Karatay, H. (Ed.). (2019). Akademik Türkçe. Pegem Akademi.
33. Kibar, E. (2021). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde öğrenen ihtiyaçlarının belirlenmesine ilişkin yapılan çalışmalar üzerine bir değerlendirme. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Ö10), 180-191.
34. Kocaman, A. ve Tekin, T. (1992). Söyleşi-Türkoloji üzerine. Dilbilim Araştırmaları Dergisi, 3, 5-9.
35. Kocaman-Gürata, E., Durmuş, M., & Koyuncu, İ. (Ed.). (2024). Yabancılara özel amaçlı Türkçe öğretimi. Ankara: Nobel.
36. Konyar, M. (2019). Uluslararası öğrencilerin akademik Türkçe ihtiyaç analizi ve örnek ders içeriği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
37. Moralı, G., Halitoğlu, V., Gökduman, E. ve Acar-Çimen, Y. (Ed.). (2018a). Uluslararası öğrenciler için akademik Türkçe (sosyal bilimler). Can Ofset.
38. Moralı, G., Halitoğlu, V., Acar-Çimen, Y. ve Gökduman, E. (Ed.). (2018b). Uluslararası öğrenciler için akademik Türkçe (fen bilimleri). Can Ofset.
39. Moralı, G., Halitoğlu, V., Acar-Çimen, Y. ve Gökduman, E. (2018c). Uluslararası öğrenciler için akademik Türkçe (sağlık bilimleri). Can Ofset.
40. Özkan, E. ve Başkan, A. (2020). Akademik Türkçe derslerinde karşılaşılan güçlükler ve çözüm önerileri. B. Tüfekçioğlu (Ed.), Akademik amaçlar için Türkçe öğretimi -kuram ve uygulama içinde (s. 463-470). Pegem Akademi.
41. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev. Ed.). Ankara: Pegem Akademi.
42. Phakiti, A. ve Li, L. (2011). General academic difficulties and reading and writing difficulties among Asian ESL postgraduate students in TESOL at an Australian university. RELC Journal, 42(3), 227-264.
43. Seyedi, G. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde akademik yazma [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
44. Şahin, A & Aktar, S. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde Türkiye dışında karşılaşılan sorunlar üzerine yapılan çalışmaların incelenmesi: Bir meta-sentez örneği. A. Şahin (Ed.), Ana dili ve yabancı dil olarak Türkçe üzerine araştırmalar- içinde (s. 175-220). Çanakkale: Paradigma.
45. Şahin, M. ve Demirtaş, H. (2014). Üniversitelerde yabancı uyruklu öğrencilerin akademik başarı düzeyleri, yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Millî Eğitim Dergisi,44(204), 88-113.
46. Temur, N. (Ed.). (2017). Akademik Türkçe I. Gazi Üniversitesi Yayınları.
47. Temur, N. ve Kurt, M. (Ed.). (2017). Akademik Türkçe II (yazma). Gazi Üniversitesi.
48. Tok, M. (2012). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde akademik yazma becerilerinin geliştirilmesine yönelik uygulamalı bir çalışma [Yayımlanmamış doktora tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversi¬tesi.
49. Tok, M. (2013). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde akademik yazma ihtiyacı. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(23), 1-25.
50. Tüfekçioğlu, B. (2018a). Yabancı dil olarak akademik Türkçe: Sosyal bilimlerde akademik ve teknik söz varlığı [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
51. Tüfekçioğlu, B. (2018b). Yabancı dil olarak akademik Türkçe öğretiminde akademik sözükler – sosyal bilimlerde derlem tabanlı bir çalışma. Pegem Akademi.
52. Tüfekçioğlu, B. (Ed.). (2020). Akademik amaçlar için Türkçe öğre¬timi kuram ve uygulama. Pegem Akademi.
53. Tüfekçioğlu, B. (2021). Türkçeyi yabancı/ikinci dil olarak öğrenenler için akademik Türkçe öğretimi. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi, 1(1), 45-62.
54. Yahşi-Cevher, Ö. ve Güngör, C. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde akademik Türkçenin önemine ilişkin uygulamalı bir araştırma: Türk dili öğretimi uygulama ve araştırma merkezi örneği. International Journal of Languages Education and Teaching, 2267-2274.
55. Yahşi-Cevher, Ö. ve Güngör, C. (2016). The importance of teaching academic Turkish in the teaching Turkish as a foreign language. The Anthropologist, 24(1), 309-318.
56. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Seçkin.
57. Yıldırım, F., Yılmaz, M. Y., Demirel, G., Boylu, E., Biçer, A. ve Saçkesen, A. (Ed.). (2018). Akademik Türkçe 1 (sosyal bilimlerde). Kültür Sanat Basımevi.
58. Yıldırım, F., Yılmaz, M. Y., Demirel, G., Boylu, E., Biçer, A. ve Saçkesen, A. (Ed.). (2019a). Akademik Türkçe 2 (sosyal bilimlerde). Kültür Sanat Basımevi.
59. Yıldırım, F., Yılmaz, M. Y., Demirel, G., Boylu, E., Biçer, A. ve Saçkesen, A. (Ed.). (2019b). Akademik Türkçe 3 (fen ve sağlık bilimlerinde). Kültür Sanat Basımevi.
60. Yılmaz, İ. (2017). Opinions of Turkish as a foreign language learners on academic Turkish. Advances in Language and Literary Studies, 8(2), 180-189.
61. Yılmaz, F. ve Konyar, M. (2017). Türkçenin yabancı dil olarak öğreniminde akademik Türkçe ihtiyaç analizi. International Journal of Language Academy, 5(17), 223-233.
62. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı. (2024). Türkiye bursları. Web: https://ytb.gov.tr/daireler/uluslararasi-ogrenciler/turkiye-burslari adresinden 5 Ekim 2024 tarihinde alınmıştır.