Balanced Literacy Approach in Teaching Turkish as a Second Language: Implementation of the Writing Process Model

Öz

In teaching Turkish as a second language, various challenges emerge in achieving a balanced and efficient development of basic skills. One major challenge is the development of writing skills. Research suggests that writing skills tend to develop more slowly than other skills in learning Turkish as a second language For this reason, this study attempts to solve the problems faced by learners of Turkish as a second language in learning and using writing skills efficiently through the Writing Process Model. That this model utilizes real-life experiences to overcome the learning problems and offers suggestions for instructors and researchers who share common challenges stands as a prominent feature of this study. Using this model, an action research design covering eight action plans was implemented with ten learners of Turkish in B1, B2 and C1 levels between December 12, 2022, and May 5, 2023. The research benefitted from qualitative data which were obtained through observations, interviews, reflective journals, and the documents produced during in-class activities. Descriptive analysis and content analysis were used to interpret the data. The findings revealed that the writing process model had a positive impact on the development of writing skills, in both form and content. It was observed that learners who were initially reluctant to engage in writing activities and hesitant to write in class became more willing to participate over time. Another finding is that students were able to integrate their reading, speaking, and listening skills within the activities implemented as part of the model.

Anahtar Kelimeler

• Balanced literacy approach
• basic language skills
• teaching Turkish as a second language
• writing process model
• writing skill

Türkçenin İkinci Dil Olarak Öğretiminde Dengeli Okuma Yazma Yaklaşımı: Yazma Süreci Modelinin Uygulanması

Öz

Türkçenin ikinci dil olarak öğretiminde temel dil becerilerinin dengeli ve verimli geliştirilmesi konusunda bazı sorunlar yaşanmakta ve bu sorunların başında yazma becerisi gelmektedir. Türkçenin ikinci dil olarak öğreniminde yazma becerisinin diğer becerilere göre daha zor geliştiği bilinmektedir. Çalışmanın amacı Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenenlerin yazma becerilerini öğrenmede ve verimli bir şekilde kullanmada yaşadıkları sorunları Yazma Süreci Modeli ile çözmeye çalışmaktır. Yazma Süreci Modeli’nin, Türkçenin ikinci/yabancı dil olarak öğretiminde ortaya çıkan problemleri giderebilmede gerçek yaşam deneyimlerinden faydalanması, ortak sorunlar yaşayan öğreticilere, araştırmacılara bu sorunları giderebilmede çözüm adımları sunması çalışmanın önemli özelliğidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi, eylem araştırması deseni tercih edilmiştir. Eylem planlarının uygulaması 12.12.2022-05.05.2023 tarihleri arasında B1, B2 ve C1 kurlarında öğrenim gören 10 kişiyle gerçekleştirilmiştir. 8 eylem planını kapsayan araştırmada veriler; gözlemler, görüşmeler, yansıtıcı günlük ve etkinlik çalışmalarında üretilen dokümanlarla elde edilmiştir. Araştırmanın verileri ilk önce betimsel analize daha sonrasında içerik analizine tabi tutulmuştur. Bulgular incelendiğinde Yazma Süreci Modeli’nin, Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen öğrencilerin, yazma becerileri üzerinde olumlu rolünün olduğu, çalışmalarını biçim ve içerik bakımında daha nitelikli hâle getirdiği saptanmıştır. Süreç başlarında yazma etkinliklerine katılmada isteksiz olan, sınıf ortamında yazmak istemeyen öğrencilerin yazma etkinliklerine katılmada istekli hâle geldikleri belirlenmiştir. Ayrıca model kapsamında gerçekleştirilen etkinliklerde öğrencilerin okuma, konuşma ve dinleme becerilerini bütünleşik olarak kullanabilmeleri ulaşılan diğer bir bulgudur.

Anahtar Kelimeler

• Dengeli okuma yazma yaklaşımı
• temel dil becerileri
• Türkçenin ikinci dil olarak öğretimi
• yazma becerisi
• yazma süreci modeli

Kaynakça

1. Abas, I. H. ve Abd Aziz, N. H. (2018). Model of the writing process and strategies of EFL proficient student writers: a case study of ındonesian learners. Pertanika Journal of Social Sciences and Humanities, 26(3), 1815-1842.
2. Alan, Y. (2019). 4+1 planlı yazma ve değerlendirme modelinin Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin yazma becerilerine ve bağdaşıklık araçlarını kullanma düzeylerine etkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi.
3. Atasoy, A. (2022). Düzenleme sürecine yazma modelleri çerçevesinde bir bakış. Alanyazın Eğitim Bilimleri Eleştirel İnceleme Dergisi, 3(2), 297-310.
4. Avcı, H. (2019). Yazma becerisinin Avrupa dilleri öğretimi ortak çerçeve programı (CEFR) betimleyicileri doğrultusunda değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi.
5. Aydın, E. (2019). Yabancılara Türkçe öğretiminde dijital hikâye anlatımının yaratıcı yazma becerisine etkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). İnönü Üniversitesi.
6. Ayık, S. (2019). Erken yaşta yabancı dil olarak Türkçe öğretimi: oyunların yazma becerisine etkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi.
7. Baklacı, Ö. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde görev odaklı yöntem ışığında yazma becerisinin geliştirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi.
8. Bayat, N. (2014). The effect of the process writing approach on writing success and anxiety. Educational Sciences: Theory and Practice, 14(3), 1133-1141. https://doi.org/10.12738/estp.2014.3.1720

9. Bogdan, R. C. ve Biklen, S. K. (2007). Qualitative research for education an introduction to theory and methods. (5. baskı). Pearson Education.
10. Boz, S. (2018). Geri bildirim olarak çoklu değerlendirme yaklaşımının Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin yazma becerisine etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi.
11. Burak, D. (2022). Örnekleme yöntemleri. H. Tabak, B. Aksu Dünya, F. Şahin (Ed.), Eğitimde araştırma yöntemleri içinde (s. 125-153). Pegem Akademi.
12. Büyükikiz, K. K. (2012). Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen yabancılar için yazma öz yeterlilik ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 69-80.
13. Büyükikiz, K. K. (2014). Yabancılara Türkçe öğretimi alanında hazırlanan lisansüstü tezler üzerine bir inceleme. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(25), 203-213.
14. Cavkaytar, S. (2009). Dengeli okuma yazma yaklaşımının Türkçe öğretiminde uygulanması: İlköğretim 5. sınıfta bir eylem araştırması. (Yayımlanmamış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi.
15. CEFR (2009). Diller için Avrupa ortak öneriler çerçevesi (çev. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı). T. C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Yayınları.
16. Christensen, L.B., Johnson, R. B. ve Turner, L.A. (2015). Araştırma yöntemleri desen ve analiz (Çev: A. Aypay). Anı Yayıncılık.
17. Çangal, Ö. (2020). Yabancılara Türkçe öğretiminde sosyal medya kullanımının yazma becerisine etkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi.
18. Çep, M. N. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yazma becerisinin temel ve orta seviyelerde hedef dil bağlamında karşılaştırılması. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Arel Üniversitesi.
19. Davoodifard, M. (2022). An overview of writing process research: towards a better understanding of l2 writing process. Studies in Applied Linguistics & TESOL, 21(2), 1-20. https://doi.org/10.52214/salt.v21i2.8759
20. Demir, F. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yazma becerisi geliştirmeye yönelik öykü kullanımı: b2 düzeyi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi.
21. Demir, S. (2021). Dil eğitimi sorunları üzerine bir değerlendirme. E. Boylu (Ed.), Soru ve cevaplarla yabancı dil olarak Türkçe öğretimi el kitabı içinde (s. 103-106). Pegem Akademi.
22. Dilidüzgün, Ş. (2013). The effect of process writing activities on the writing skills of prospective Turkish teachers. Eurasion Journal of Educational Research, 5(2), 189-210.
23. Doğan, Y. (2020). Süreç temelli yazma eğitiminin bir boyutu olarak “hazırlık”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(2), 326- 342. https://doi.org/10.16916/aded.677716
24. Durmuş, M. (2013). Yabancılara Türkçe öğretimi (2. Baskı). Grafiker Yayınları.
25. Erol, F. (2021). Covid-19 (koronavirüs) salgını sürecinde yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yazma becerisinin öğretimi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Adıyaman Üniversitesi.
26. Flower, L. ve Hayes, J. R. (1981). A cognitive process theory of writing. College Composition and Communication, 32(4), 365–387.
27. Galbraith, D. ve Baaijen, V. M. (2018). The work of writing: raiding the inarticulate. Educational Psychologist, 53(4), 238-257.
28. Göçer, A. (2010). Türkçe öğretiminde yazma eğitimi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(12), 178-195.
29. Göçer, A. (2019). Yazma uğraşı yazma eğitimi (4. baskı). Pegem Akademi. https://doi.org/10.14527/9786053646907
30. Göçer, A. ve Kılıç, B. S. (2022). Türkçeyi ikinci/yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin dil becerilerini etkili ve verimli kullanma durumları. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi 6(1), 94-114.
31. Güngör, A. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yazma becerisini geliştirmeye yönelik bir izlence önerisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi.
32. Gürgür, H. (2017). Eylem araştırması. A. Saban ve A. Ersoy (Ed.), Eğitimde nitel araştırma desenleri içinde (s. 31-80). Anı Yayıncılık.
33. Güvercin, A. (2012). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde TÖMER modeli yazma eğitimi ve süreç temelli yazma modelinin karşılaştırılması. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
34. Hamaratlı, E. (2015). Yabancılara Türkçe öğretiminde kelime ağı oluşturma yönteminin öğrencilerin yazma becerisi ve motivasyonuna etkisi (Mısır örneği). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bülent Ecevit Üniversitesi.
35. Hamilton, A. C. (1992). Performance assessment of personal correspondence on the development of written language use and functions in traditional and process writing second-grade classrooms (Tez No. 9234729) [Doktora, The University of Alabama at Birmingham]. Proquest.
36. Işık, Ö. F. (2015). Türkçenin ikinci dil olarak öğretiminde elektronik geri bildirimler aracılığıyla yazma becerisinin geliştirilmesine yönelik uygulamalı bir çalışma. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
37. Ivey, G., Baumann J. F. ve Jarrard D. (2000). Exploring literacy balance: iterations in a second‐grade and a sixth‐grade classroom. Literacy Research and Instruction, (39)4, 291-309. https://doi.org/10.1080/19388070009558327
38. Johnson, P. A. (2015). Eylem araştırması el kitabı (2. Baskı) (Y. Uzuner ve M. Özten Anay, Çev.) Anı Yayıncılık.
39. Kahraman, F. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen ve ana dili Arapça olan öğrencilerin yazma becerisinde yaptıkları yanlışların çözümlenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi.
40. Kahveci, N. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe eğitiminde yazma becerisini değerlendirmeye yönelik dereceli puanlama anahtarı geliştirme çalışması. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bartın Üniversitesi.
41. Kapka, D. ve Oberman, D. A. (2001). İmproving student writing skills through the modeling of the writing process. Research Project, Saint Xavier University and SkyLight Professional Development Field-Based Masters Program.
42. Kaplan, T. (2018). Yabancılara Türkçe öğretiminde otantik yazma çalışmalarının öğrencilerin yazma becerisi ve tutumuna etkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi.
43. Kara M. ve Topbulut, S. D. (2022). Türkiye Maarif Vakfı Programı’nda bulunan okuma ve yazma kazanımlarının aşamalılık ve karşılıklık ilişkisine göre incelenmesi. Uluslararası Türkoloji Araştırmaları ve İncelemeleri Dergisi 7(1), 1-21. https://doi.org/10.29228/uluturkad.63431
44. Karatay, H. (2011). Süreç temelli yazma modelleri: planlı yazma ve değerlendirme. M. Özbay (Ed.), Yazma eğitimi içinde (s. 21-42). Pegem Akademi.
45. Khuder, B. ve Harwood, N. (2015). L2 writing in test and non-test situations: process and product. Journal of Writing Research, 6(3), 233–278.
46. Kırbaş, G. (2017). Türkçe öğrenen Ürdünlü öğrencilerin a2 düzeyi yazma becerisinde karşılaştıkları güçlükler. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi.
47. Krapels, A. (1990). An overview of second language writing process research. In B. Kroll (Ed.), Second language writing (cambridge applied linguistics): research ınsights for the classroom (p. 37-56). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9781139524551.007
48. Maden, S. ve Önal, A. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ile ilgili lisansüstü tezlerin araştırma eğilimleri. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi,7(1), 42-56. https://doi.org/10.47714/uebt.878270
49. Minhaj, M. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde Hindistanlı öğrencilerin yazma becerisinde karşılaştıkları sorunlar. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
50. O'Day, J. (2009). Good instruction is good for everyone or is it? English language learners in a balanced literacy approach. Journal of Education for Students Placed at Risk (JESPAR), 14(1), 97-119.
51. Orhan, M. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin b1 düzeyinde yazma becerisi üzerine bir inceleme. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi.
52. Öncül, E. (2020). Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarında yer alan yazma etkinliklerinin diller için Avrupa ortak başvuru metni kapsamında değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
53. Özşavli, M. (2017). Akran geri bildiriminin Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin yazma becerisine etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mustafa Kemal Üniversitesi.
54. Perkins Greene, T. R. (2014). Program evaluation of balanced literacy in an urban school district (Tez No. 3641154) [Doktora, Wingate University]. Proquest.
55. Piggot‐Irvine, E. (2006). Establishing criteria for effective professional development and use in evaluating an action research based programme. Journal of in-Service Education, 32(4), 477-496. https://doi.org/10.1080/13674580601024432
56. Reed, T. T. (2018). Evaluating a balanced literacy approach to increase literacy performance for students in grades kindergarten through fifth (Tez No. 10982569) [Doktora, Capella University]. Proquest.
57. Rohman, D. G. (1965). Pre-writing the stage of discovery in the writing process. College Composition and Communication, 16(2), 106–112.
58. Saldaña, J. (2022). Nitel araştırmacılar için kodlama el kitabı (3. baskı) (Aysel T. ve Süleyman Nihat Ş., Çev.). Pegem Akademi.
59. Sasaki, M. (2000). Building an empirically-based model of EFL learners’ writing processes: an exploratory study. Journal of Second Language Writing, 9(3), 259-291. https://doi.org/10.1016/S1060-3743(00)00028-X
60. Sayın, M. S. (2019). Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin yazma becerisine ilişkin görüşleri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi.
61. Selvikavak, E. (2006). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde ileri düzeydeki öğrencelerin paragraf yazma becerisini geliştirme üzerine bir uygulama. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi.
62. Snow, C. E., Burns, S. M. ve Griffin, P. (Eds.). (1998). Preventing reading difficulties in young children. National Academy Press.
63. Şimşek, P. (2017). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde, öğrencilerin ana dilleri ve mensup oldukları dil ailelerinin Türkçe yazma becerisine etkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
64. Şimşek, R. ve Erdem, İ. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yazma becerisi ve kazanım ilişkisi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (22), 267-279. https://doi.org/10.29000/rumelide.895762
65. Takıl, N. B. (2014). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde iletişimsel yaklaşımın yazma becerisine etkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
66. Taşdemir, O. (2017). Yabancılara Türkçe öğretiminde özel yazmanın yazma kaygısı ve yazma eğilimine etkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi.
67. Tompkins, G. E. (2002) Struggling readers are struggling writers, too. Reading and Writing Quarterly, 18(2), 175-193.
68. Tompkins, G. E. (2021). Dil sanatlarının temelleri. (Ed. E. Boylu, H. Serpil Çev.). Pegem Akademi.
69. Uçar, A. (2020). Eğitici oyunların Türkçe öğrenen Suriyeli öğrencilerin yazma becerisine etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi.
70. Ülper, H. ve Uzun, L. (2009). Bilişsel süreç modeline göre hazırlanan yazma öğretimi izlencesinin öğrenci başarısına etkisi. İlköğretim Online, 8(3), 651-665.
71. Yavuz, A. (2014). Türkçenin ikinci dil olarak öğretiminde ağ günlüklerinin (blog) yazma becerisine etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
72. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Seçkin Yayıncılık. https://doi.org/10.18020/kesit.1279
73. Yıldırım, M. (2018). Yabancılara Türkçe öğretiminde yazma gelişim dosyası uygulaması. ((Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
74. Yılmaz, M. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde reklam filmi kullanımının öğrencilerin yazma becerisine katkısının belirlenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi.
75. Yıldırım, M. ve Temur, N. (2021). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde öğreticiler için yazma portfolyosu kılavuzu. Yunus Emre Enstitüsü.