Yabancılara Türkçe Öğretiminde Akreditasyon Çalışmalarının Bibliyometrik Analizi

Öz

Yapılan bu çalışma ile eğitim ve yabancı dil öğretimi alanında yapılan akreditasyon çalışmalarının bibliyometrik analizinin yapılması amaçlanmıştır. Bibliyometri yöntemleri kullanılarak elde edilen verilerin analizi yapılmış ve alanla ilgili yapılan çalışma türleri, yazar sayıları, veri toplama yöntemleri, araştırma modelleri ve çalışmaların konularına ilişkin bulgular elde edilmiştir. Bu çalışmada, Ulusal Tez Merkezi, Dergipark, Scopus, ve Web of Science veri tabanlarındaki çalışmalar incelenmiştir. 2015-2025 yılları arasında “yabancı dil eğitimi, öğretimi ve akreditasyon” ile ilgili yapılmış çalışmalar incelenmiştir. Tarama aşamasında anahtar kelimeler “akreditasyon”, “kalite” ve “yabancı dil öğretimi” olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda 30 çalışmaya erişim sağlanmıştır. Bu yayınların 6 tanesi dâhil edilme ölçütlerine uymadığı için çalışmaya dâhil edilmemiştir. Bulgular, yabancı dil eğitimi alanında akreditasyon konusuna yönelik akademik ilginin son yıllarda belirgin biçimde arttığını göstermektedir. Çalışmaların çoğunun betimsel ve doküman analizi temelli olduğu, bu durumun alandaki araştırmaların mevcut durumu ortaya koymaya odaklandığını gösterdiği belirlenmiştir. Yayınların büyük kısmı araştırma makalesi formatında olup özellikle 2019 ve 2021 yıllarında artış yaşanmıştır. Araştırmaların genellikle iki yazarlı olduğu, üç ve üzeri yazarlı çalışmaların ise sınırlı kaldığı görülmüştür. Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi özelinde yapılan analizde, ampirik çalışmaların azlığı dikkat çekmektedir. İncelenen 24 çalışmadan yalnızca küçük bir kısmının deneysel veya derinlemesine yöntemler (örneğin fenomenoloji, Delphi, model araştırması) kullandığı tespit edilmiştir. “Yabancı Dil Olarak Türkçe Akreditasyonu ve Standart Belirleme” konusunun yalnızca %16,6 oranında ele alınması, alana özgü akreditasyon standartlarının henüz tam anlamıyla oluşmadığını ortaya koymaktadır. 2024 yılı itibariyle Dil Öğrenim/Hazırlık Merkezleri Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği’nin faaliyete geçmesi, Türkçe öğretiminde akreditasyon alanında önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. Bu bulgular doğrultusunda, alan odaklı akreditasyon çerçevelerinin geliştirilmesi, ampirik ve uygulamalı araştırmaların artırılması, veri toplama çeşitliliğinin sağlanması, kurumsal kalite güvence sistemlerinin güçlendirilmesi, disiplinler arası ve çok yazarlı iş birliklerinin teşvik edilmesi ve değerlendirme kriterlerinin geliştirilerek öğretim materyalleri, müfredat, ölçme-değerlendirme süreçleri ve öğretim elemanı yeterlikleri için standartların olgunlaştırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Akreditasyon
• bibliyometrik analiz
• kalite
• yabancılara Türkçe öğretimi
• yabancı dil öğretimi

A Bibliometric Analysis Of Accreditation Studies In Teaching Turkish To Foreigners

Öz

This study aims to conduct a bibliometric analysis of accreditation studies in the fields of education and foreign language teaching. Using bibliometric methods, the collected data were analyzed to identify the types of studies, number of authors, data collection methods, research models, and research topics. In this context, studies indexed in the National Thesis Center, Dergipark, Scopus, and Web of Science databases were examined. The keywords used during the search process were “accreditation”, “quality”, and “foreign language teaching.” A total of 30 studies were identified, of which 6 were excluded based on the inclusion criteria. The findings indicate that academic interest in accreditation within the field of foreign language education has increased significantly in recent years. The majority of publications were research articles, with a notable increase observed in 2019 and 2021. Most studies were conducted by two authors, while those with three or more authors were relatively limited. In the analysis specifically focused on teaching Turkish as a foreign language, the scarcity of empirical studies is noteworthy. Only a small proportion of the 24 studies employed experimental or in-depth research methods (e.g., phenomenology, Delphi technique, or model-based research). The fact that only 16.6% of the studies addressed the topic of “Accreditation and Standard Setting for Turkish as a Foreign Language” suggests that field-specific accreditation standards have not yet been fully established. The establishment of the Association for Evaluation and Accreditation of Language Learning/Preparation Centers in 2024 is considered a significant step forward in this field. Based on these findings, it is recommended to develop field-specific accreditation frameworks, increase the number of empirical and practice-oriented studies, ensure diversity in data collection methods, and refine standards for teaching materials, curriculum, assessment processes, and instructor competencies through the development of comprehensive evaluation criteria.

Anahtar Kelimeler

• Accreditation
• bibliometric analysis
• foreign language teaching
• quality
• teaching Turkish as a foreign language

Kaynakça

1. Ataman, O. (2021). Yabancı diller yüksekokulu kalite standartlarının belirlenmesi ve akreditasyon model önerisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Düzce Üniversitesi.
2. Ataman, O., & Güzel, A. (2020). Akreditasyon sürecini tamamlayan yabancı diller yüksekokulu öğretim elemanlarının sürece ilişkin görüşlerinin belirlenmesi. Yükseköğretim Dergisi, 10(3), 280-290.
3. Bahat, İ., & Karakütük, K. (2024). The quality issues in higher education of Türkiye: insights from the experiences of faculty members and students at state universities. TÜBA Yükseköğretim Dergisi, 14(1), 131-150.
4. Boylu, E., & Başar, U. (2016). Türkçe öğretim merkezlerinin güncel durumu ve standartlaştırılması üzerine. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(24), 309-324.
5. Chacón, C. T. (2013). Accreditation and quality assurance in language teaching. Language Teaching Research, 17(3), 342-356.
6. Çakırlar, S., & Yaylı, D. (2024). Türkiye’de Pearson Assured tarafından akredite edilen yabancı diller yüksekokullarının nitel analizi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 17(2), 423-450.
7. Çeşit, H., & Kaya, M. (2025). Türkçe öğretim merkezleri ve akreditasyon: akademik personel açısından bir değerlendirme. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 10(1), 27-56.
8. Demir, T. (20 Mayıs 2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde standart(lar) ve akreditasyon sorunu. Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Doktora Programı I. Öğrenci Sempozyumu, Ankara, Türkiye.

9. Demir, T., & Sayar, E. (2021). Türkçenin yabancı/ikinci dil olarak öğretiminde akreditasyon ihtiyacına yönelik bir inceleme. International Journal of Language Academy, 9(3), 310-329.
10. Doğan, M. (2022). Yükseköğretimde yabancı dil akreditasyonu: Türkiye’de hizmet sunan kalite güvence kuruluşlarının incelenmesi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(3), 137-157 .
11. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285–296.
12. DÖDAK. (2024). DÖDAK. 16 Ekim 2025 tarihinde https://dodak.org/3/Tarihce adresinden alındı.
13. Duman, S. (2021). Akreditasyon alanında yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 19(1), 54-74.
14. Eaton, J. S. (2012). An overview of U.S. accreditation. Council for Higher Education Accreditation.
15. Elçiçeği, B., & Yılmaz, K. (2023). Öğretmen eğitiminde lisansüstü akreditasyon standart, gösterge ve kanıtlarının belirlenmesi: ‘Lisansüstü programları öz değerlendirme ekibi’ standart alanı. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 21(1), 569-596.
16. Erdal, S., & Aydın, H. (2025). Üniversite öğrencilerinin akreditasyon algılarının ölçülmesi ve okur-yazarlık eğitiminin planlanması. Trakya Üniversitesi Kalite ve Strateji Yönetimi Dergisi, 5(1), 1-32.
17. Güney, A. (2019). Kalite yönetimi çerçevesinde yükseköğretimde akreditasyon süreci. Turkish Studies, 14(2), 401-412.
18. Harvey, L. (2004). The power of accreditation: Views from academics. Quality in Higher Education, 10(1), 25-36.
19. İkiel, A. (2019). Yabancılara Türkçe öğretim merkezleri için akreditasyon standart önerileri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
20. Kalaçay, B. (2019). An analysis of the effects of accreditation on the quality of English preparatory schools of foundation universities in Istanbul [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Maltepe Üniversitesi.
21. Kalenderoğlu, İ. (16-18 Ekim 2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde Türkiye’deki dil öğrenim merkezlerinin durumu ve akreditasyon önerisi. XI. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu, Samsun, Türkiye.
22. Kavurucu, O. (2023). Eğitim alanında yapılan akreditasyon çalışmalarının bibliyometrik analizi. Ulusal Eğitim Dergisi, 3(6), 996-1005.
23. Kılıçaslan, Ç. (2020). Yükseköğretimde akreditasyon. PEYZAJ-Eğitim, Bilim, Kültür ve Sanat Dergisi Özel Sayı, 11-18.
24. Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology (4th ed.). Sage Publications. https://doi.org/10.4135/9781071878781
25. Little, D. (2006). The common European framework of reference for languages: content, purpose, origin, reception and impact. Language Teaching, 39(3), 167-190.
26. Öztürk, C., & Kafadar, T. (2021). The first attempt to establish an accredition system in Turkish teacher training history. International Journal of Psychology and Educational Studies, 8(1), 99-109.
27. Öztürk, C., Traş, Z., Acar, Ç., Oğuz, Ş., & Yazıcı, H. B. (2024). Öğretim üyelerinin kalite ve akreditasyon sürecine ilişkin algılarının metafor analizi aracılığıyla incelenmesi. TÜBA Yükseköğretim Dergisi, 1(1), 2-14.
28. Richards, J. C., & Rodgers, T. S. (2001). Approaches and methods in language teaching. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781009024532
29. Schwarz, S., & Westerheijden, D. F. (2004). Accreditation and evaluation in the European higher education area. Higher Education Dynamics, 5, 1-41.
30. Staub, D. (2023). Yükseköğretimde yabancı dil programı akreditasyonu için stratejik planlama. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(3), 107-128.
31. Stensaker, B., & Harvey, L. (2011). Accountability in higher education: Global perspectives on trust and power. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203846162
32. Şengül, M., & Demirel, S. (2020). Türkçe yeterlik sınavı’nın (TYS) uluslararası geçerliğe sahip bazı dil yeterlik sınavlarıyla akreditasyon kuruluşlarına üyelik, geçerlik süresi ve geçerlik durumu açısından karşılaştırılması. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 9(2), 795-806.
33. Uçar, E. M., & Levent, F. (2017). Yükseköğretimde uluslararası akreditasyon deneyimi: Bir vakıf üniversitesi yabancı diller hazırlık okulu örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(52), 844-857.
34. Ülker, N. (2023). Maintaining quality of higher education during difficult times:Accreditation compliance in foreign language education. Cogent Education, 10(1), 1-21.
35. Vlăsceanu, L., Grünberg, L., & Pârlea, D. (2007). Quality assurance and accreditation: A glossary of basic terms and definitions. Papers on Higher Education.
36. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
37. Zupic, I., & Čater, T. (2015). Bibliometric methods in management and organization. Organizational Research Methods, 18(3), 429–472.