Türkçeyi İkinci Dil Olarak Öğretenlerin 21. Yüzyıl Öğreten Becerilerine İlişkin Görüşleri

Öz

Bilginin hızlı üretimi ve geniş kitlelere yayılmasıyla dünya sınırları ortadan kalkmaya başlamıştır. Bu gelişme, bireylerin bir yandan değişim ve dönüşümlerin beraberinde getirdiği becerilere ayak uydurmalarını bir yandan da yeni bir dil öğrenmelerini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkçeyi ikinci dil olarak öğretenlerin 21. yüzyıl öğreten becerileri çerçevesinde görüşlerinin incelenmesidir. Nitel araştırma yaklaşımıyla desenlenmiş çalışmada, yöntem olarak durum çalışması ve birinci türden veri toplama aracı olan yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Bu tekniğin gerekliliği olan yarı yapılandırılmış görüşme soruları hazırlanmış, uzman görüşleri sonrasında son şekli verilmiştir. Araştırmanın örneklemini amaçlı örnekleme yöntemlerinden olan kolay ulaşılabilir örnekleme yoluyla seçilen devlet üniversitelerinin ve özel üniversitelerin Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinde 2024-2025 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde görev yapan 10 öğretim görevlisinden oluşturmaktadır. Gerçekleştirilen mülakatlar ses kayıt cihazına kaydedilerek metin hâline getirilmiş ve bulgular tablolar hâlinde sunulmuştur. Verilerin analizinde ise betimsel analiz ve içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda ikinci dil olarak Türkçe öğreticilerinin teknolojik beceriler (özellikle dijital araçlar ve yapay zekâ kullanımı), iş birliği ve eleştirel düşünme gibi alanlarda güçlü bir temel sergilediği; etkili iletişim, kültürel farkındalık, problem çözme ve esneklik/adaptasyon gibi becerilerde daha zayıf rol aldığı, hayat boyu öğrenmeye açık olsalar da özellikle öğreticilerin mesleki gelişim süreçlerinde teknoloji kullanımını artırmaya yönelik ihtiyaçlarının ön planda olduğunu, 21. yüzyıl becerilerine daha fazla odaklanılması ve öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarda farklı zekâ türlerine hitap eden yöntemleri benimsemesi gerektiği ortaya konulmuştur. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda ise Türkçeyi ikinci dil olarak öğreten öğreticilere yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• 21. yüzyıl öğreten becerileri
• ikinci dil olarak Türkçe öğretimi
• mesleki gelişim
• öğretici yetkinliği
• teknolojik beceriler

Etik Beyan

Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Araştırma Etik Kurulu, Tarih: 25.07.2025, Sayı: E-51944218-050-00004371997

Opinions of Teachers of Turkish as a Second Language on 21st Century Teaching Skills

Öz

With the rapid production and dissemination of information to large audiences, the boundaries of the world have begun to disappear. This development requires individuals to keep pace with the skills brought about by change and transformation on the one hand, and to learn a new language on the other. The aim of this study is to examine the views of those who teach Turkish as a second language within the framework of 21st-century teaching skills. Designed using a qualitative research approach, the study employed a case study was employed as the methodology. The semi-structured interview technique which is a primary data collection tool. The semi-structured interview questions required for this technique were prepared and finalised following consultation with experts. The sample consists of 10 teachers working at Turkish Language Teaching Application and Research Centers of state and private universities, selected using convenience sampling, one of the purposeful sampling methods. selected using convenience sampling, one of the purposeful sampling methods. During the spring semester of the 2024-2025 academic year. The interviews were recorded, transcribed, and analyzed using descriptive and content analysis, with the findings presented in tables. Descriptive analysis and content analysis were utilised in the analysis of the data. The results show that instructors of Turkish as a second language demonstrate a strong foundation in digital competencies (especially digital tools and artificial intelligence), collaboration, and critical thinking; but were weaker in skills such as effective communication, cultural awareness, problem-solving and flexibility/adaptability; although they were open to lifelong learning, the need to increase the use of technology, particularly in teachers’ professional development processes, was highlighted; it was also established that there is a need to focus more on 21st-century skills and for teachers to adopt methods that cater to different types of intelligence in their classroom practices.

Anahtar Kelimeler

• 21st-century teacher skills
• professional development
• teacher competence
• teaching Turkish as a second language
• technological skills

Etik Beyan

Hacettepe University Institute of Educational Sciences Research Ethics Committee, Date: 25.07.2025, Number: E-51944218-050-00004371997

Kaynakça

1. Alfia, N., Sumardi, S., & Kristina, D. (2020). Survival skills in digital era: an integration of digital literacy into EFL classroom. Indonesian Journal of EFL and Linguistics, 5(2), 435.
2. Amara, T. (2021). Learning beyond the classroom: Teachers’ perspectives of the extracurricular activities in learning English as a foreign language. Journal of English as A Foreign Language Teaching and Research (JEFLTR), 1(2), 20-32.
3. Anggeraini, Y. (2018). Interactive Teaching: Activities and the Use of Technology in EFL Classroom. Language Circle: Journal of Language and Literature, 13(1). https://doi.org/10.15294/LC.V13I1.11131.
4. Asledinova, Z. Z. (2021). Organization of extracurricular activities in a foreign language. Academicia Globe: Inderscience Research, 2(05), 582–589. https://doi.org/10.17605/OSF.IO/7XTN8.
5. Bernard, H. R. (2011). Research methods in anthropology: Qualitative and quantitative approaches. Rowman Altamira.
6. Bratož, S., & Žefran, M. (2018). Systematicity in Foreign Language Classroom Communication. New Educational Review, 53(1), 71–84. https://doi.org/10.15804/TNER.2018.53.3.06.
7. Chaerani, D., Harianto, J. E., Baehaqi, L., Frantius, D., & Mulvia, R. (2024). Digital Literacy in the 21st Century Classroom: Bridging the Gap Between Technology Integration and Student Engagement. Global International Journal of Innovative Research, 2(9), 2104–2116. https://doi.org/10.59613/global.v2i9.303.
8. Cretu, D. (2017). Fostering 21st century skills for future teachers. European Proceedings of Social and Behavioural Sciences. 23, 672-681. https://doi.org/10.15405/epsbs.2017.05.02.82.

9. Druzhinina, R. (2019). Developing students professionally significant skills in educational programmes at non-linguistic faculties. Proceedings of the International Scientific Conference, 1, 160. https://doi.org/10.17770/SIE2019VOL1.3788.
10. Eisenchlas, S. A. (2010). Conceptualising “communication” in foreign language instruction. Babel, 44(2), 12–21. https://www.questia.com/library/journal/1G1-220764780/conceptualising-communication-in-foreign-language.
11. Göksün, D. O. (2016). Öğretmen adaylarının 21. yy. öğrenen becerileri ve 21. yy. öğreten becerileri arasındaki ilişki [Yayımlanmamış doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
12. ISTE Standars-T. (2008). ISTE standards: Teachers. http://www.iste.org/docs/pdfs/20-14_ISTE_Standards-T_PDF.pdf.
13. Juzeleniene, S., Alesiunaite, L., Bruneviciutė, R., & Rasciauskaite, L. (2017). The Role of extracurricular activities in teaching Lithuanian as foreign language. 8184–8187. https://doi.org/10.21125/EDULEARN.2017.0510.
14. Karababa, Z. C., & Çalışkan, G. (2013). Teacher competencies in teaching Turkish as a foreign language. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 70, 1545-1551.
15. Karakaş Kurt E., & Güneyli, A. (2023) Teaching the Turkish language to foreigners at higher education level in Northern Cyprus: An evaluation based on self-perceived dominant intelligence types, twenty-first-century skills and learning technologies. Front. Psychol. 14:1120701. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1120701
16. Karasar, N. (2019). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınları.
17. Kurudayıoğlu, M., & Soysal, T. (2019). 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının 21. Yüzyıl Becerileri Açısından İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 483-496.
18. Lara Velarde, A. C., Guaranga Lema, J. M., Iguasnia Guala, M. J., & Inca Guerrero, J. J. (2022). Communicative activities to enhance oral production in the EFL classroom. Ciencia Digital, 6(1), 6–26. https://doi.org/10.33262/cienciadigital.v6i1.1952.
19. MEB (Millî Eğitim Bakanlığı). (2008). Öğretmen yeterlikleri: Öğretmenlik mesleği genel ve özel alan yeterlikleri 2. parça. Devlet Kitapları.
20. MEB (Millî Eğitim Bakanlığı). (2018). Güçlü yarınlar için 2023 eğitim vizyonu. Devlet Kitapları.
21. Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers college record, 108(6), 1017-1054.
22. OECD and PISA (2018). 16 Ekim 2025 tarihinde https://webfs.oecd.org/pisa2018/foreignlanguages-and-careers.xlsx adresinden erişilmiştir.
23. OECD and PISA (2022). 16 Ekim 2025 tarihinde https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2023/12/pisa-2022-results-volume-i_76772a36/53f23881-en.pdf adresinden erişilmiştir.
24. Palfrey, J., & Gasser, U. (2008). Born digital: Understanding the first generation of digital natives. Basic Books.
25. Partnership for 21st Century Learning (2021). P21 Framework Definitions. 16 Ekim 2025 tarihinde https://static.battelleforkids.org/documents/p21/P21_Framework_ adresinden erişilmiştir.
26. Patton, Q. M. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (Çev Edt: Bütün, M. ve Demir, S. B). PegemA.
27. Piniuta, I. (2019). Technology based activities to develop 21st century skills in the foreign language classroom. International Conference on Educational and Information Technology. https://doi.org/10.1145/3318396.331840.
28. Pradas-Esteban, F. (2024). Digital Literacy in the EFL Classroom: Main Barriers and Implications. In J. Segarra, S. Mengual-Andres, & A. Cortijo Ocaña (Eds.), Educational Innovation to Address Complex Societal Challenges (pp. 59-73). IGI Global Scientific Publishing. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-3073-9.ch005.
29. Shulman, L. S. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher, 15(2), 4-14. https://doi.org/10.3102/0013189X015002004 (Original work published 1986).
30. Tepe, H. C., Rowan, B., & Ball, D. L. (2005). Öğretmenlerin öğretim İçin matematiksel bilgilerinin öğrenci başarısına etkileri. Amerikan Eğitim Araştırmaları Dergisi, 42(2), 371–406. https://doi.org/10.3102/00028312042002371.
31. Türnüklü, D. A. (2000). Eğitimbilim araştırmalarında etkin olarak kullanılabilecek nitel bir araştırma tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 24(24), 543-559.
32. Umut, M., & Emircan, M. (2024). Türkiye’de kefalet sigortasına ilişkin bir değerlendirme ve yarı yapılandırılmış nitel görüşme tekniği ile sektör araştırması. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 54, 312-324. https://doi.org/10.52642/susbed.1469655.
33. Valli, P., Perkkilä, P., & Valli, R. (2014). Adult preservice teachers: Applying 21st century skills in the practice. Athens Journal of Education, 1(2), 115-129.
34. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.