PAMUKLU DOKUMA HAVLU KUMAŞLARIN OZON GAZI İLE AĞARTILMASI

Öz

Bu çalışmada yenilikçi bir yöntem olan ozonlamanın havlu kumaşların ağartılmasında farklı pH (3,5,7,9,11) değerlerindeki etkinliği araştırılmıştır. 5 l/dk ozon gaz akış oranında 15 ve 45 dakika boyunca ozonlama işlemleri yapılmıştır. Ozonlaması yapılan havlu kumaşlara haşıl sökme tayini, beyazlık, hidrofilite, kopma mukavemeti testleri yapılmıştır. Ağartması yapılan kumaşlar bir sonraki aşamada boyanmıştır. Boyaması yapılan kumaşların renk ölçümleri ve haslık testleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre pH 3, pH 5 ve pH 7’deki 45 dakika boyunca yapılan beyazlık, kopma mukavemeti, haslık ve renk ölçüm testleri sonuçları konvansiyonel yönteme göre iyi çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Havlu kumaş
• pH
• ozon
• ağartma

Bleaching of Woven Terry Cotton Fabrics with Ozone Gas

Öz

In this study, the effectiveness of ozonation at different pH (3,5,7,9,11) values on bleaching of terry cotton fabrics was investigated. Ozonation processes were carried out for 15 and 45 minutes at an ozone gas flow rate of 5 l/min. Desizing determination, whiteness, hydrophilicity, breaking strength tests were carried out on the ozonized pile fabrics. The bleached fabrics were dyed in the next step. According to the results obtained, the results of the whiteness, breaking strength, fastness and color measurement tests performed for 45 minutes at pH 3, pH 5 and pH 7 were better than the conventional method.

Anahtar Kelimeler

• Terry fabric
• pH
• ozone
• bleaching

Kaynakça

1. 1. Akyol, G., Yener, E., ve Karakelle, S. B. (2022) Pamuklu Kumaşların Ön İşlem Prosesinde Enzim Kullanımı İle Yeni Ürün Geliştirilmesi Ve Ürünün Renklendirilmesi. Tekstil ve Mühendis, 29(125), 17-27. doi: 10.7216/1300759920222912503
2. 2. Aslan, S. R. (2022). Likralı Havlu Kumaş Tasarımı ve Uygulama Alanlarının Araştırılması, Yüksek Lisans Tezi, U.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
3. 3. Bahtiyari, M. İ., & Benli, H. (2016) Ozone bleaching of cotton fabrics with the aid of ultrasonic humidifier. Cellulose, 23, 2715-2725. doi: 10.1007/s10570-016-0978-y
4. 4. Cengiz, Ö. F., Erkale, İ., Özkayalar, S., Aksoy, S. A., Boyacı, B., & Kaplan, S. (2019). Mikrokapsül uygulanmış kumaşların transfer ve fonksiyonel özelliklerinin incelenmesi. Tekstil ve Mühendis, 26(115), 243-251. doi: 10.7216/1300759920192611504
5. 5. Eren, H. A., & Ozturk, D. (2011) The evaluation of ozonation as an environmentally friendly alternative for cotton preparation. Textile Research Journal, 81(5), 512-519. doi: 10.1177/0040517510380782
6. 6. Eren, H. A., Avinc, O., Erişmiş, B., & Eren, S. (2014) Ultrasound-assisted ozone bleaching of cotton. Cellulose, 21, 4643-4658. doi: 10.1007/s10570-014-0420-2
7. 7. Eren, S. (2018). Photocatalytic hydrogen peroxide bleaching of cotton. Cellulose, 25, 3679-3689. https://doi.org/10.1007/s10570-018-1814-3
8. 8. Fang, L., Sun, F., Liu, Q., Chen, W., Zhou, H., Su, C., & Fang, K. (2021) A cleaner production process for high performance cotton fabrics. Journal of Cleaner Production, 317, 128500. doi: 10.1016/j.jclepro.2021.128500

9. 9. Fei, X., Yao, J., Du, J., Sun, C., Xiang, Z., & Xu, C. (2015) Analysis of factors affecting the performance of activated peroxide systems on bleaching of cotton fabric. Cellulose, 22, 1379-1388. doi: 10.1007/s10570-015-0550-1
10. 10. İŞMAL, Ö. E. (2010) Role Of Auxiliaries In Cotton Absorbency Variations. Textile and Apparel, 20(1), 48-56.
11. 11. İTHİB, (2020). Pamuk lifi ihracat verileri. Erişim Adresi: https://www.ithib.org.tr/tr/bilgi-bankasi-raporlar-arastirma-raporlari.html (Erişim Tarihi: 31.03.2023)
12. 12. Kandzhikova, G. D., & Germanova-Krasteva, D. S. (2016) Subjective evaluation of terry fabrics handle. The Journal of the Textile Institute, 107(3), 355-363. doi: 10.1080/00405000.2015.1034927
13. 13. Karahan, M., & Eren, R. (2006) Experimental investigation of the effect of fabric parameters on static water absorption in terry fabrics. Fibres and Textiles in Eastern Europe, 14(2), 59.
14. 14. Liu, K., Zhang, X., & Yan, K. (2018) Bleaching of cotton fabric with tetraacetylhydrazine as bleach activator for H2O2. Carbohydrate polymers, 188, 221-227. doi:10.1016/j.carbpol.2018.01.111
15. 15. Mahbubul Bashar, M., & Khan, M. A. (2013) An overview on surface modification of cotton fiber for apparel use. Journal of Polymers and the Environment, 21, 181-190. doi:10.1007/s10924-012-0476-8
16. 16. Mojsov, K. (2018) Enzymatic scouring and bleaching of cotton terry fabrics–opportunity of the improvement on some physicochemical and mechanical properties of the fabrics. Journal of natural fibers, 15(5), 740-751. doi:10.1080/15440478.2017.1361884
17. 17. Narayan Hegde, V. (2022) Structural and elastic properties of varieties of cotton fibers. Advances in Materials and Processing Technologies, 8(4), 3990-4006. doi:10.1080/2374068X.2022.2036502
18. 18. Öztürk, D. (2010). Pamuk ve Poliester Terbiyesinde Ozon Kullanımının Araştırılması, Yüksek Lisans Tezi, U.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
19. 19. Öztürk, D., & Eren, H. A. (2010) Tekstil terbiyesinde ozon kullanımı. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 15(2).
20. 20. Pereira, L., Bastos, C., Tzanov, T., Cavaco-Paulo, A., & Gübitz, G. M. (2005) Environmentally friendly bleaching of cotton using laccases. Environmental Chemistry Letters, 3, 66-69. doi:10.1007/s10311-005-0004-3
21. 21. Perincek, S. D., Duran, K., Korlu, A. E., & Bahtiyari, İ. M. (2007) An investigation in the use of ozone gas in the bleaching of cotton fabrics. Ozone: Science and Engineering, 29(5), 325-333. doi:10.1080/01919510701509578
22. 22. Prabaharan, M., Nayar, R. C., Kumar, N. S., & Rao, J. V. (2000) A study on the advanced oxidation of a cotton fabric by ozone. Coloration Technology, 116(3), 83-86. doi: 10.1111/j.1478-4408.2000.tb00024.x
23. 23. Prabaharan*, M., & Rao, J. V. (2001) Study on ozone bleaching of cotton fabric–process optimisation, dyeing and finishing properties. Coloration Technology, 117(2), 98-103. doi: 10.1111/j.1478-4408.2001.tb00342.x
24. 24. Prabaharan, M., & Rao, J. V. (2003). Combined desizing, scouring and bleaching of cotton using ozone. Indian Journal of Fiber &Textile Research,
25. 25. Ramamoorthy, S. K., Skrifvars, M., & Persson, A. (2015) A review of natural fibers used in biocomposites: Plant, animal and regenerated cellulose fibers. Polymer reviews, 55(1), 107-162. doi: 10.1080/15583724.2014.971124
26. 26. Sathianarayanan, M. P., Bhat, N. V., Kokate, S. S., & Walunj, V. E. (2010). Antibacterial finish for cotton fabric from herbal products. Indian Journal of Fiber &Textile Research,
27. 27. Sevimli, M. F., & Sarikaya, H. Z. (2002) Ozone treatment of textile effluents and dyes: effect of applied ozone dose, pH and dye concentration. Journal of Chemical Technology & Biotechnology: International Research in Process, Environmental & Clean Technology, 77(7), 842-850. doi: 10.1002/jctb.644
28. 28. Soydas, S. (2016). An Investigation of Ozone Technology Impact On Woven Towel Fabrics in The Hydrophilite and Bleaching Feature, Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
29. 29. Tang, P., & Sun, G. (2017) Generation of hydroxyl radicals and effective whitening of cotton fabrics by H2O2 under UVB irradiation. Carbohydrate polymers, 160, 153-162. doi: 10.1016/j.carbpol.2016.12.062
30. 30. Tarakçıoğlu, I. (1979). Tekstil Terbiyesi ve Makinaları Cilt 1, Tekstil Terbiyesinde Temel İşlemker ve Selüloz Liflerinin Terbiyesi. Ege Üniversitesi Tekstil Fakültesi Yayınları, (2).
31. 31. Teker, M. S., Zaimoğlu, Ö., & Turgut, K. (2021). A Research of Color and Fastness Values on Silk, Wool and Cotton Fabrics Dyed with Pulp of Oregano (Origanum onites) and Sage (Salvia tomentosa). 5(2), 61-71. doi:10.29329/ijiasr.2021.357.3
32. 32. TETSİAD, (2017). Ev tekstili ihracat verileri. Erişim Adresi: http://www.tetsiad.org/files/raporlar/2017_ilk_6_ay.pdf (Erişim Tarihi: 28.03.2023)
33. 33. Topalovic, T., Nierstrasz, V. A., Bautista, L., Jocic, D., Navarro, A., & Warmoeskerken, M. M. (2007) Analysis of the effects of catalytic bleaching on cotton. Cellulose, 14, 385-400. doi:10.1007/s10570-007-9120-5
34. 34. Turhan, Y., & Soydas, S. (2018) The Effects of the Ozone Desizing and Combined Conventional Desizing and Scouring On Tear Strength and Abrasion Resistance of 100% Cotton Terry Fabrics. J. Textile Sci. Eng, 8(2), 1-7. doi:10.4172/2165-8064.1000353
35. 35. Wang, H., Farooq, A., & Memon, H. (2020) Influence of cotton fiber properties on the microstructural characteristics of mercerized fibers by regression analysis. Wood Fiber Sci, 52(1), 13-27. doi:10.22382/wfs-2020-003
36. 36. Wang, N., Tang, P., Zhao, C., Zhang, Z., & Sun, G. (2020) An environmentally friendly bleaching process for cotton fabrics: mechanism and application of UV/H2O2 system. Cellulose, 27, 1071-1083. doi:10.1007/s10570-019-02812-3
37. 37. YİĞİT, İ., & Semiha, E. R. E. N. (2017) Haşil Sökme İşlemine Alternatif Bir Metot; Ozon Uygulamasi. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 22(1), 139-148. doi:10.17482/uumfd.309460