Tedarik zinciri yönetiminde koordinasyon, sistemin etkinliği açısından en kritik konulardan biridir. Koordinasyon düzeyine bağlı olarak tedarik zincirleri merkezi veya merkezi olmayan (desantralize) yapılar olarak sınıflandırılabilir. Merkezi modelde tek bir karar verici, tüm tedarik zincirinin performansını optimize etmeyi amaçlayarak toplam maliyetleri en aza indirmeye ve sistem genelinde verimliliği artırmaya çalışır. Buna karşılık merkezi olmayan modelde zincirin her bir üyesi kendi kârını maksimize etmeye yönelik bağımsız kararlar alır. Bu çalışmada, bulanık üretim maliyeti parametreleri altında faaliyet gösteren tedarikçi ve perakendeciden oluşan iki aşamalı bir tedarik zinciri yapısı incelenmiştir. Belirsizliğin ele alınabilmesi amacıyla bulanık şans kısıtlı programlama (Fuzzy Chance-Constrained Programming – FCCP) yöntemi kullanılarak hem merkezi hem de merkezi olmayan yapılar için toplam kârı maksimize eden optimal sipariş miktarları belirlenmiştir. Literatürde çoğu çalışma bu iki yapıyı ayrı ayrı ele alırken, bu araştırmada FCCP yöntemi güvenilirlik (credibility) teorisi ile kullanılarak her iki koordinasyon mekanizmasını karşılaştırmalı bir çerçevede inceleyen bütünleşik bir yaklaşım sunulmuştur. Ayrıca merkezi olmayan modelde, bağımsız karar vericilerin çatışan hedeflerini temsil edebilmek amacıyla hedef programlama yapısı kullanılmıştır. Önerilen bu bütünleşik yaklaşım, belirsizlik altında tedarik zinciri koordinasyonuna yönelik karar verme süreçlerine hem yöntemsel yenilik hem de uygulamaya dönük önemli katkılar sağlamaktadır.
tedarik zinciri merkezi olmayan yapı merkezi yapı şans kısıtlı programlama güvenilirlik teorisi
Coordination is one of the most critical challenges in supply chain management. Depending on the level of coordination, supply chains can be categorized as either centralized or decentralized. In a centralized model, a single decision-maker seeks to optimize the performance of the entire supply chain by minimizing overall costs and maximizing system-wide efficiency. In contrast, in a decentralized model, each member independently pursues its own profit objectives. This study examines a two-stage supply chain structure consisting of a supplier and a retailer under fuzzy production cost parameters. To address the uncertainty, the fuzzy chance-constrained programming (FCCP) method is applied to determine the optimal order quantities that maximize the total profit in both centralized and decentralized settings. Unlike most previous studies that analyze these structures separately, this research provides a comparative framework integrating FCCP with credibility theory across both coordination mechanisms. In addition, the decentralized model incorporates a goal programming structure to capture the conflicting objectives of independent members. This unified approach offers both methodological novelty and practical insights for decision-making under uncertainty in supply chain coordination.
supply chain decentralized centralized chance constraint programming credibility theory
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Endüstri Mühendisliği, Üretim ve Endüstri Mühendisliği (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 30 Mayıs 2024 |
| Kabul Tarihi | 26 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 10 Nisan 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.17482/uumfd.1492897 |
| IZ | https://izlik.org/JA27BB63KD |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 31 Sayı: 1 |
DUYURU:
30.03.2021- Nisan 2021 (26/1) sayımızdan itibaren TR-Dizin yeni kuralları gereği, dergimizde basılacak makalelerde, ilk gönderim aşamasında Telif Hakkı Formu yanısıra, Çıkar Çatışması Bildirim Formu ve Yazar Katkısı Bildirim Formu da tüm yazarlarca imzalanarak gönderilmelidir. Yayınlanacak makalelerde de makale metni içinde "Çıkar Çatışması" ve "Yazar Katkısı" bölümleri yer alacaktır. İlk gönderim aşamasında doldurulması gereken yeni formlara "Yazım Kuralları" ve "Makale Gönderim Süreci" sayfalarımızdan ulaşılabilir. (Değerlendirme süreci bu tarihten önce tamamlanıp basımı bekleyen makalelerin yanısıra değerlendirme süreci devam eden makaleler için, yazarlar tarafından ilgili formlar doldurularak sisteme yüklenmelidir). Makale şablonları da, bu değişiklik doğrultusunda güncellenmiştir. Tüm yazarlarımıza önemle duyurulur.
Bursa Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Dekanlığı, Görükle Kampüsü, Nilüfer, 16059 Bursa. Tel: (224) 294 1907, Faks: (224) 294 1903, e-posta: mmfd@uludag.edu.tr