Regulation Analysis of Elevator Registration Processes in Building Production

Öz

This study aims to identify the most common nonconformities encountered during the registration process of elevators in Turkey and to analyze their causes and responsible parties. The legislation in force in Turkey, the Zoning Law, the Elevator Regulation, the Elevator Periodic Control Regulation and the Elevator Operation and Maintenance Regulation, were examined. The most common nonconformities in the first periodic inspections before registration, which are carried out after the elevators are placed on the market, have been identified and the sub-causes of these problems have been analyzed. The most critical nonconformity items, their importance levels, compliance rates and potential causes were discussed in detail. As a result of the evaluations, it is crucial that the design, installation, and maintenance processes of elevators are more strictly monitored, that stakeholder responsibilities are increased, and that awareness of the importance of this issue is raised to ensure that elevators operate safely and in accordance with standards. These findings provide important guidance for improving elevator safety and quality standards. The data obtained guide sector stakeholders and constituted a valuable resource for improvements in future legislation and practices. As a result, it is recommended to increase compliance with the legislation, make inspection more transparent and implement preregistration controls more effectively. The findings aim to contribute to the safe use of elevators and to optimize their performance. In future work, it is recommended that a comprehensive survey of industry professionals be conducted to investigate the underlying root causes of nonconformities further. Accordingly, effectively implementing relevant legislation and strengthening coordination among industry stakeholders will be a critical step in ensuring elevator safety. 

Anahtar Kelimeler

• Elevator Usage
• Elevator in building production
• Elevator Regulation

YAPI ÜRETİMİNDE ASANSÖR TESCİL SÜREÇLERİNİN YÖNETMELİK AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışma, Türkiye'de asansörlerin tescil sürecinde karşılaşılan en yaygın uygunsuzlukları belirleyerek, bunların nedenlerini ve sorumlularını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Türkiye’de yürürlükte olan İmar Kanunu, Asansör Yönetmeliği, Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği ve Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği incelenmiştir. Asansörlerin piyasaya arzından sonra gerçekleştirilen tescil öncesi ilk periyodik kontrollerde en sık rastlanan uygunsuzluklar belirlenmiş ve bu sorunların alt nedenleri analiz edilmiştir. En kritik maddeler, önem seviyeleri, uyum oranları ve potansiyel nedenleri detaylandırılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, asansörlerin güvenli ve standartlara uygun şekilde çalışabilmesi için tasarım, montaj ve bakım süreçlerinin daha sıkı denetlenmesi, paydaşların sorumlulukları, konunun önemi ve farkındalığın arttırılmasına yönelik çalışmalar önem taşımaktadır. Bulgular, asansör güvenliği ve kalite standartlarının iyileştirilmesi açısından rehber niteliği taşımaktadır. Ayrıca, sektör paydaşlarına yol gösterici olup, gelecekteki mevzuat ve uygulamalara yönelik iyileştirmeler için değerli bir kaynak oluşturmaktadır. Sonuç olarak, mevzuata uyumun artırılması, denetimin daha şeffaf hale getirilmesi ve tescil öncesi kontrollerin daha etkin uygulanması önerilmektedir. Elde edilen bulgular, asansörlerin güvenli kullanımına ve performanslarının optimize edilmesine katkı sağlamayı hedeflemektedir. Geleceğe yönelik çalışmalar olarak, uygunsuzlukların altında yatan kök nedenleri daha derinlemesine incelemek amacıyla, sektör profesyonellerine yönelik kapsamlı bir anket çalışması yapılması önerilmektedir. Bu doğrultuda, ilgili mevzuatların etkin bir şekilde uygulanması ve sektör paydaşları arasında koordinasyonun güçlendirilmesi, asansör güvenliği açısından kritik bir adım olacaktır. 

Anahtar Kelimeler

• Asansör kullanımı
• Yapı üretiminde Asansör
• Asansör yönetmeliği

Kaynakça

1. Alassafi, H., Al-Gahtani, K., Almohsen, A. ve Alfalah, G. (2022) The causal factors of elevator maintenance: a perspective from Saudi Arabia healthcare facility management. Buildings, 12(5), 532. doi.org/10.3390/buildings12050532
2. Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği, Resmî Gazete Tarihi: 06.04.2019 Resmî Gazete Sayısı: 30737.
3. Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği (2018), Resmî Gazete Tarihi: 04.05.2018, Resmî Gazete Sayısı: 30411
4. Asansör Yönetmeliği (2016) Resmî Gazete Sayı: 29757. Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat
5. Au-Yong, C. P., Azmi, N. F., & Mahassan, N. A. (2018) Maintenance of lift systems affecting resident satisfaction in low-cost high-rise residential buildings. Journal of Facilities Management, 16(1), 17-25. doi.org/10.1108/JFM-04-2017-0015
6. Aytaç, Ş. (2018) İnsan asansörlerinde TS EN 81-20 ile TS EN 81-1/2 standartlarının karşılaştırılması, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Arel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul
7. Bayram, S., Aydınlı, S., Budak, A. ve Oral, E. (2018) Ethical problems in the production and inspection of construction in Turkey. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences, 24(3), 461–467. https://doi.org/10.5505/pajes.2017.65481
8. Budak, A. ve Oral, E. (2024) The Level of Training in Consultancy Services in Construction Management in TÜRKİYE. Hendese Teknik Bilimler ve Mühendislik Dergisi, 1(2), 85–90. https://doi.org/10.5281/zenodo.13996506

9. Chang, H., Nyhart, J. ve Goeltner, C. (1998) Computer models as support for complex negotiaitions, International Conference of the Society for General System Research, Hungarian Academy of Science, Budapest, 40-48. doi:11.3267/2553/8911.324.260
10. Demir, M. B. (2021) Çorum'daki asansörlerin periyodik kontrollerinin sonuçları ve asansörlerde yeni nesil güvenlik önlemleri, Yüksek Lisans Tezi, Hitit Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Çorum
11. Demircan, B. (2016), Ülkemizdeki periyodik kontrol faaliyetlerinin değerlendirilmesi, 10. Asansör Sempozyumu, 13-15 Ekim 2016, İzmir
12. İspiroğlu, M. (2021) Asansör piyasa gözetimi ve denetimi sürecinin iyileştirilmesine yönelik asansör takip sistemi tabanlı model önerisi, Uzmanlık Tezi, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ankara
13. Kaybal, E. (2015) Asansörlerde piyasa gözetimi ve denetimi ile periyodik muayene süreçlerinin incelenmesi, AB uygulamaları ile karşılaştırılması ve uygulamada yaşanan sorunlara ilişkin çözüm önerilerinin getirilmesi, Uzmanlık Tezi, T.C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ankara
14. Tavaslıoğlu, S. (2016) Asansör kontrollerinde karşılaşılan farklı yaklaşımlar, 10. Asansör Sempozyumu, 13-15 Ekim 2016, İzmir
15. Tekin, A. (2015) Isparta'daki asansörlerin periyodik kontrollerinin sonuçları ve asansörlerde yeni nesil güvenlik önlemleri, Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta
16. TS EN 81-20, 2014c Türk Standardı (2014) Asansörler – Yapım ve montaj için güvenlik kuralları İnsan ve yük taşıma amaçlı asansörler- Bölüm 20: İnsan ve yük asansörleri, TSE Ankara
17. Yassı, M. A. ve Budak, A. (2025) Review of Elevator Implementation Phases in Construction Project Management within the Scope of the Literature (E. Özdemir, Ed.; First, pp. 37–46). Serüven Publishing.
18. Yazgan, M. (2016) Asansör piyasa gözetimi ve denetimi uygulamaları ve gelecek perspektifi, 10. Asansör Sempozyumu, 13-15 Ekim 2016, İzmir
19. Zarikas, V., Loupis, M., Papanikolaou, N., & Kyritsi, C. (2013) Statistical survey of elevator accidents in Greece, Safety science, 59, 93-103. doi.org/10.1016/j.ssci.2013.05.001
20. Zhang, X. ve Zubair, M. U. (2022) Extending the useful life of elevators through appropriate maintenance strategies. Journal of Building Engineering, 51, 104347. doi.org/10.1016/j.jobe.2022.104347