Derleme

LED LAMBALARDAN DEĞERLİ METALLERİN GERİ KAZANIMI

Cilt: 31 Sayı: 1 10 Nisan 2026
  • Ş. Beste Aydın *
  • Nazlım İlkyaz Dinç
  • Gülnihal Aygün
  • Yunus Emre Ilgın
  • Irmak Demirel
PDF İndir
TR EN

LED LAMBALARDAN DEĞERLİ METALLERİN GERİ KAZANIMI

Öz

LED lambalar, enerji tasarrufu, daha uzun ömür, daha küçük boyut ve ağırlık, renk çeşitliliği, düşük sıcaklıklara tolerans ve cıva içermeme gibi çeşitli avantajları nedeniyle günümüzde yavaş yavaş geleneksel ampullerin (akkor ve floresan) yerini almaktadır. Gelecekte LED lambaların daha yaygın kullanılması, çevre dostu ve enerji verimli aydınlatma çözümlerine yönelik önemli bir adım olacağı öngörülmektedir. LED lambalar, kaynak kullanımında verimliliğe, geri dönüşüm ve tehlikeli maddelerin ortadan kaldırılması gibi çevresel ve ekonomik açıdan iyileştirilmeye ihtiyaç duymaktadır. Uzun ömürlü oluşlarının yanı sıra içerdikleri değerli metaller ve nadir toprak elementleri, geri dönüşüm açısından son derece kritik bir öneme sahip olup, doğal kaynak tasarrufu ve çevresel sürdürülebilirlik için önemli bir rol oynamaktadır. Günümüzde LED lambaların kullanım ömrü sona erdiğinde doğru bir atık yönetim süreci belirlenmemiştir. Derlemede LED’lerin genel çalışma prensibi, LED ampullerin yapısı, literatürde LED ampullerin geri dönüşüm süreçleri ile ilgili yapılmış çalışmalar yer almaktadır. Çalışmalar incelendiğinde genel olarak fiziksel ve kimyasal zenginleştirme yöntemlerinin kullanıldığı belirlenmiştir. Fiziksel zenginleştirme yöntemi ön zenginleştirme olarak değerlendirilmiş olup ön zenginleştirme+liç ya da doğrudan liç ile zenginleştirme uygulanmıştır. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Althaf, S., Babbitt, C.W., Chen, R. (2019). Forecasting electronic waste flows for effective circular economy planning. Resour. Conserv. Recycl. 151, 104362. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2019.05.038
  2. Annoni R., Lange L.C., Santos Amaral M.C., Silva AM, Assunçao M.C., Franco M. B. (2020). Light emitting diode waste: potential of metals concentration and acid reuse via the integration of leaching and membrane processes. Journal of Cleaner Production, 246: 119057. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.119057.
  3. Chen W.S, Hsu L.L., Wang L.P. (2018). Recycling the GaN waste from the LED industry by the pressurized leaching method. Metals, 8. https://doi.org/10.3390/ met8100861.
  4. Chen, W.S., Chung, Y.F., Tien, K.W. (2020). Recovery of gallium and indium from waste light emitting diodes. In: 15th International Symposium on East Asian Resources Recycling Technology. The Korean Institute of Resources Recycling. https://j-kirr.or.kr/articles/xml/PNqX/
  5. Cenci, M.P., Dal-Berto, F.C., Schneider, E.L., Veit, H.M., Pilotto, M., Christ, F., Berto, D., Luis, E., Marcelo, H. (2020b.) Assessment of LED lamps components and materials for a recycling perspective. Waste Management. 107, 285–293. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2020.04.028
  6. de Oliveira, R.P., Benvenuti, J., Espinosa, D.C.R. (2021). A review of the current progress in recycling technologies for gallium and rare earth elements from light-emitting diodes. Renew. Sustain. Energy Rev. 145, 111090. https://doi.org/10.1016/j.rser.2021.111090
  7. Du, X., Graedel, T.E., (2011). Global in-use stocks of the rare earth elements: a first estimate. Environ. Sci. Technol., 45(9):4096-4101. https://doi: 10.1021/es102836s.
  8. Dzombak, R., Padon, J., Salsbury, J., Dillon, H. (2017). Assessment of end-of-life design in solid-state lighting, Environ. Res. Lett. 12, 084013. https://doi.org/10.1088/1748- 9326/aa7ab1

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Enerji Sistemleri Mühendisliği (Diğer), Polimer Bilimi ve Teknolojileri, Malzeme Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

10 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

27 Mart 2025

Kabul Tarihi

7 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 31 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aydın, Ş. B., Dinç, N. İ., Aygün, G., Ilgın, Y. E., & Demirel, I. (2026). LED LAMBALARDAN DEĞERLİ METALLERİN GERİ KAZANIMI. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 31(1), 427-446. https://doi.org/10.17482/uumfd.1666628
AMA
1.Aydın ŞB, Dinç Nİ, Aygün G, Ilgın YE, Demirel I. LED LAMBALARDAN DEĞERLİ METALLERİN GERİ KAZANIMI. UUJFE. 2026;31(1):427-446. doi:10.17482/uumfd.1666628
Chicago
Aydın, Ş. Beste, Nazlım İlkyaz Dinç, Gülnihal Aygün, Yunus Emre Ilgın, ve Irmak Demirel. 2026. “LED LAMBALARDAN DEĞERLİ METALLERİN GERİ KAZANIMI”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 31 (1): 427-46. https://doi.org/10.17482/uumfd.1666628.
EndNote
Aydın ŞB, Dinç Nİ, Aygün G, Ilgın YE, Demirel I (01 Nisan 2026) LED LAMBALARDAN DEĞERLİ METALLERİN GERİ KAZANIMI. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 31 1 427–446.
IEEE
[1]Ş. B. Aydın, N. İ. Dinç, G. Aygün, Y. E. Ilgın, ve I. Demirel, “LED LAMBALARDAN DEĞERLİ METALLERİN GERİ KAZANIMI”, UUJFE, c. 31, sy 1, ss. 427–446, Nis. 2026, doi: 10.17482/uumfd.1666628.
ISNAD
Aydın, Ş. Beste - Dinç, Nazlım İlkyaz - Aygün, Gülnihal - Ilgın, Yunus Emre - Demirel, Irmak. “LED LAMBALARDAN DEĞERLİ METALLERİN GERİ KAZANIMI”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 31/1 (01 Nisan 2026): 427-446. https://doi.org/10.17482/uumfd.1666628.
JAMA
1.Aydın ŞB, Dinç Nİ, Aygün G, Ilgın YE, Demirel I. LED LAMBALARDAN DEĞERLİ METALLERİN GERİ KAZANIMI. UUJFE. 2026;31:427–446.
MLA
Aydın, Ş. Beste, vd. “LED LAMBALARDAN DEĞERLİ METALLERİN GERİ KAZANIMI”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 31, sy 1, Nisan 2026, ss. 427-46, doi:10.17482/uumfd.1666628.
Vancouver
1.Ş. Beste Aydın, Nazlım İlkyaz Dinç, Gülnihal Aygün, Yunus Emre Ilgın, Irmak Demirel. LED LAMBALARDAN DEĞERLİ METALLERİN GERİ KAZANIMI. UUJFE. 01 Nisan 2026;31(1):427-46. doi:10.17482/uumfd.1666628

DUYURU:

30.03.2021- Nisan 2021 (26/1) sayımızdan itibaren TR-Dizin yeni kuralları gereği, dergimizde basılacak makalelerde, ilk gönderim aşamasında Telif Hakkı Formu yanısıra, Çıkar Çatışması Bildirim Formu ve Yazar Katkısı Bildirim Formu da tüm yazarlarca imzalanarak gönderilmelidir. Yayınlanacak makalelerde de makale metni içinde "Çıkar Çatışması" ve "Yazar Katkısı" bölümleri yer alacaktır. İlk gönderim aşamasında doldurulması gereken yeni formlara "Yazım Kuralları" ve "Makale Gönderim Süreci" sayfalarımızdan ulaşılabilir. (Değerlendirme süreci bu tarihten önce tamamlanıp basımı bekleyen makalelerin yanısıra değerlendirme süreci devam eden makaleler için, yazarlar tarafından ilgili formlar doldurularak sisteme yüklenmelidir).  Makale şablonları da, bu değişiklik doğrultusunda güncellenmiştir. Tüm yazarlarımıza önemle duyurulur.

Bursa Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Dekanlığı, Görükle Kampüsü, Nilüfer, 16059 Bursa. Tel: (224) 294 1907, Faks: (224) 294 1903, e-posta: mmfd@uludag.edu.tr