Araştırma Makalesi

NİLÜFER ÇAYINDAKİ POLİKLORLU BİFENİLLERİN (PCB’LERİN) YÜZEYSEL SU VE SEDİMENTTEKİ KONSANTRASYONLARI (2020-2021)

Cilt: 30 Sayı: 3 19 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

NİLÜFER ÇAYINDAKİ POLİKLORLU BİFENİLLERİN (PCB’LERİN) YÜZEYSEL SU VE SEDİMENTTEKİ KONSANTRASYONLARI (2020-2021)

Öz

Bu araştırmada, yüzey suyu ve sediment örnekleri, PCB konsantrasyonlarının analiz edilmesi amacıyla Bursa’daki 7 farklı noktalardan bir yıl boyunca eş zamanlı olarak toplanmıştır. Yüzey suyu örnekleri amber renkli cam şişelerle, sediment örnekleri ise Ekman kepçesi kullanılarak alınmış ve örnekler koyu renkli cam şişelere aktarılmıştır. Ekim 2020 – Eylül 2021 dönemini kapsayan örnekleme çalışması aylık periyotlarla yürütülmüştür. Bu süreçte, yüzey suyunun çözünmüş ve partikül fazlarında ve ayrıca sedimentte toplam 41 PCB (∑41PCB) bileşiği tespit edilmiştir. Ölçülen ∑41PCB konsantrasyonlarının ortalama değerleri sırasıyla 53,8±54,7 ng/L, 92,8±59,3 ng/L ve 71,4±38,7 ng/g kuru madde (KM) olarak hesaplanmıştır. Partikül fazdaki en yüksek PCB seviyeleri endüstriyel/tarımsal alanlardan alınan örneklerde (168,7±21,2 ng/L) kaydedilmiştir. Çözünmüş faz ile sediment örneklerindeki en yüksek konsantrasyonlar ise kentsel/tarımsal alanlarda sırasıyla 163,8±27,0 ng/L ve 145,7±15,3 ng/g KM olarak belirlenmiştir. Sediment örneklerinde hesaplanan toplam toksisite eşdeğerlilik (TEQ) değerleri, özellikle kentsel ve tarımsal etkilerin bir arada görüldüğü bölgelerde belirgin şekilde artış göstermiş ve indikatör PCB’lerin baskın olduğunu ortaya koymuştur. Buna karşılık, sediment kalitesi kılavuz katsayısı (SKKK) değerlerinin tüm örnekleme noktalarında 1’in oldukça altında kalması, sedimentlerin genel olarak düşük ekotoksikolojik risk düzeyinde olduğunu göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, PCB kirliliğinin Bursa’daki çevresel koşullar ve antropojenik faaliyetlerle yakından ilişkili olduğunu ve özellikle kentsel-endüstriyel bölgelerde toksikolojik açıdan izleme gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bursa Uludağ Üniversitesi

Proje Numarası

OUAP (MH)-2020/8

Etik Beyan

Etik Onaya gerek yoktur.

Teşekkür

Çalışmanın maddi desteğini sağlayan Bursa Uludağ Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi (BAP) (Proje no: OUAP (MH)-2020/8)’ne teşekkür ederiz. Ayrıca PCB verilerinin GC okumalarındaki katkısından dolayı Prof. Dr. Banu Çetin ve ekibine teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Alonso-Hernandez, C.M., Mesa-Albernas, M. ve Tolosa, I. (2014) Organochlorine pesticides (OCPs) and polychlorinated biphenyls (PCBs) in sediments from the Gulf of Batabanó, Cuba, Chemosphere, 94, 36–41. doi.org/10.1016/j.chemosphere.2013.09.007
  2. Aly Salem, D.M.S., Khaled, A. ve El Nemr, A. (2013) Assessment of pesticides and polychlorinated biphenyls (PCBs) in sediments of the Egyptian Mediterranean Coast, Egyptian Journal of Aquatic Research, 39, 141–152. doi.org/10.1016/j.ejar.2013.11.001
  3. An, Q., Wu, Y., Wang, J. ve Li, Z. (2009) Heavy metals and polychlorinated biphenyls in sediments of the Yangtze river estuary, China, Environmental Earth Sciences,. 59, 363–370. https://doi.org/10.1007/s12665-009-0034-4
  4. Arfaeinia, H., Asadgol, Z., Ahmadi, E., Seifi, M., Moradi, M. ve Dobaradaran, S. (2017) Characteristics, distribution and sources of polychlorinated biphenyls (PCBs) in coastal sediments from the heavily industrialized area of Asalouyeh, Iran, Water Science & Technology, 76, 3340–3350. doi.org/10.2166/wst.2017.500
  5. Cetin, B., Yatkin, S., Bayram, A. ve Odabasi, M. (2007) Ambient concentrations and source apportionment of PCBs and trace elements around an industrial area in Izmir, Turkey, Chemosphere, 69, 1267–1277. doi.org/10.1016/j.chemosphere.2007.05.064
  6. Devi, N. L., Yadav, I. C., Shihua, Q., Chakraborty, P. ve Dan, Y. (2014) Distribution and risk assessment of polychlorinated biphenyls (PCBs) in the remote air and soil of Manipur, India. Environmental Earth Sciences, 72(10), 3955–3967. doi.org/10.1007/s12665-014-3284-8
  7. Dhananjayan, V., Ravichandran, B., Jawahar, S., Mala, A., Shridhar, K., Panjakumar, K., Gopalakrishnan, A. ve Thamaraikannan, M. (2025) Risk assessment and contaminant characterization of PCBs, PAHs, and heavy metals in Pichavaram mangrove sediments, Tamil Nadu, India, Marine Pollution Bulletin, 217. 118094. doi.org/10.1016/j.marpolbul.2025.118094
  8. Dong, J., Zhao, X., Dai, R., Guo, R., Liu, C., Cui, X., Liu, Y., Wang, H. ve Zheng, B. (2024) Spatial patterns, source apportionment, and risk assessment of polychlorinated biphenyls (PCBs) in the surface sediments of eastern China lakes along a latitudinal gradient: Insights guided by full-congener analysis, Journal of Hazardous Materials, 480. 136187. doi.org/10.1016/j.jhazmat.2024.136187

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

11 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

19 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

23 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

31 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 30 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Sari, M. F., & Esen, F. (2025). NİLÜFER ÇAYINDAKİ POLİKLORLU BİFENİLLERİN (PCB’LERİN) YÜZEYSEL SU VE SEDİMENTTEKİ KONSANTRASYONLARI (2020-2021). Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 30(3), 865-882. https://doi.org/10.17482/uumfd.1771057
AMA
1.Sari MF, Esen F. NİLÜFER ÇAYINDAKİ POLİKLORLU BİFENİLLERİN (PCB’LERİN) YÜZEYSEL SU VE SEDİMENTTEKİ KONSANTRASYONLARI (2020-2021). UUJFE. 2025;30(3):865-882. doi:10.17482/uumfd.1771057
Chicago
Sari, Mehmet Ferhat, ve Fatma Esen. 2025. “NİLÜFER ÇAYINDAKİ POLİKLORLU BİFENİLLERİN (PCB’LERİN) YÜZEYSEL SU VE SEDİMENTTEKİ KONSANTRASYONLARI (2020-2021)”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 (3): 865-82. https://doi.org/10.17482/uumfd.1771057.
EndNote
Sari MF, Esen F (01 Aralık 2025) NİLÜFER ÇAYINDAKİ POLİKLORLU BİFENİLLERİN (PCB’LERİN) YÜZEYSEL SU VE SEDİMENTTEKİ KONSANTRASYONLARI (2020-2021). Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 3 865–882.
IEEE
[1]M. F. Sari ve F. Esen, “NİLÜFER ÇAYINDAKİ POLİKLORLU BİFENİLLERİN (PCB’LERİN) YÜZEYSEL SU VE SEDİMENTTEKİ KONSANTRASYONLARI (2020-2021)”, UUJFE, c. 30, sy 3, ss. 865–882, Ara. 2025, doi: 10.17482/uumfd.1771057.
ISNAD
Sari, Mehmet Ferhat - Esen, Fatma. “NİLÜFER ÇAYINDAKİ POLİKLORLU BİFENİLLERİN (PCB’LERİN) YÜZEYSEL SU VE SEDİMENTTEKİ KONSANTRASYONLARI (2020-2021)”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30/3 (01 Aralık 2025): 865-882. https://doi.org/10.17482/uumfd.1771057.
JAMA
1.Sari MF, Esen F. NİLÜFER ÇAYINDAKİ POLİKLORLU BİFENİLLERİN (PCB’LERİN) YÜZEYSEL SU VE SEDİMENTTEKİ KONSANTRASYONLARI (2020-2021). UUJFE. 2025;30:865–882.
MLA
Sari, Mehmet Ferhat, ve Fatma Esen. “NİLÜFER ÇAYINDAKİ POLİKLORLU BİFENİLLERİN (PCB’LERİN) YÜZEYSEL SU VE SEDİMENTTEKİ KONSANTRASYONLARI (2020-2021)”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 30, sy 3, Aralık 2025, ss. 865-82, doi:10.17482/uumfd.1771057.
Vancouver
1.Mehmet Ferhat Sari, Fatma Esen. NİLÜFER ÇAYINDAKİ POLİKLORLU BİFENİLLERİN (PCB’LERİN) YÜZEYSEL SU VE SEDİMENTTEKİ KONSANTRASYONLARI (2020-2021). UUJFE. 01 Aralık 2025;30(3):865-82. doi:10.17482/uumfd.1771057

DUYURU:

30.03.2021- Nisan 2021 (26/1) sayımızdan itibaren TR-Dizin yeni kuralları gereği, dergimizde basılacak makalelerde, ilk gönderim aşamasında Telif Hakkı Formu yanısıra, Çıkar Çatışması Bildirim Formu ve Yazar Katkısı Bildirim Formu da tüm yazarlarca imzalanarak gönderilmelidir. Yayınlanacak makalelerde de makale metni içinde "Çıkar Çatışması" ve "Yazar Katkısı" bölümleri yer alacaktır. İlk gönderim aşamasında doldurulması gereken yeni formlara "Yazım Kuralları" ve "Makale Gönderim Süreci" sayfalarımızdan ulaşılabilir. (Değerlendirme süreci bu tarihten önce tamamlanıp basımı bekleyen makalelerin yanısıra değerlendirme süreci devam eden makaleler için, yazarlar tarafından ilgili formlar doldurularak sisteme yüklenmelidir).  Makale şablonları da, bu değişiklik doğrultusunda güncellenmiştir. Tüm yazarlarımıza önemle duyurulur.

Bursa Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Dekanlığı, Görükle Kampüsü, Nilüfer, 16059 Bursa. Tel: (224) 294 1907, Faks: (224) 294 1903, e-posta: mmfd@uludag.edu.tr