BALIKESİR’DE ATMOSFERİK DURGUNLUĞUN ZAMANSAL YAPISI VE EPİZOT ÖZELLİKLERİ (2000–2024)
Öz
Atmosferik durgunluk, düşük rüzgâr hızları ve zayıf atmosferik dağılım koşulları ile karakterize edilen, hava kirliliği birikimi ve yerel iklim süreçleri üzerinde önemli etkilere sahip bir meteorolojik olgudur. Bu çalışmada, Türkiye’nin Güney Marmara Bölgesi’nde yer alan Balıkesir ili için 2000–2024 dönemini kapsayan saatlik meteorolojik gözlemler kullanılarak atmosferik durgunluk koşullarının uzun dönemli özellikleri incelenmiştir. Atmosferik durgunluk, rüzgâr hızı temelli bir eşik yaklaşımı kullanılarak saatlik, günlük ve epizot ölçeklerinde tanımlanmış; analizler herhangi bir veri doldurma işlemi uygulanmadan gerçekleştirilmiştir. Durgunluk epizotları, en az bir gün süreyle devam eden ve ardışık durgun günlerin birleşimi olarak tanımlanmıştır. Durgun saatler, durgun günler ve çok günlük durgunluk epizotları belirlenmiş; bu göstergelerin zamansal eğilimleri parametrik olmayan Mann–Kendall testi ve Sen’in eğim kestiricisi ile değerlendirilmiştir. Ayrıca, durgunluk koşullarının gün içindeki dağılımı analiz edilmiştir. Sonuçlar, Balıkesir’de geçerli saatlerin yaklaşık %48’inin durgun saat, günlerin ise yaklaşık %45’inin durgun gün olarak sınıflandırıldığını göstermektedir. Yıllık toplam durgun saat ve durgun gün sayılarında anlamlı bir uzun dönemli eğilim tespit edilmezken, durgunluk epizotlarının sayısında istatistiksel olarak anlamlı bir artış belirlenmiştir. Epizot sürelerinde ise anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Gün içi analizler, durgunluk koşullarının gece ve erken sabah saatlerinde yoğunlaştığını ortaya koymaktadır. Bu bulgular, atmosferik durgunluğun toplam süresinden ziyade zamansal yapısında ve organizasyonunda değişimler yaşandığını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Chen, Z., Xie, X., Cai, J., Chen, D., Gao, B., He, B., Cheng, N., ve Xu, B. (2018) Understanding meteorological influences on PM 2.5 concentrations across China: a temporal and spatial perspective, Atmospheric Chemistry and Physics, 18(8), 5343-5358. https://doi.org/10.5194/acp-18-5343-2018
- Dawson, J. P., Bloomer, B. J., Winner, D. A., ve Weaver, C. P. (2014) Understanding the meteorological drivers of US particulate matter concentrations in a changing climate, Bulletin of the American Meteorological Society, 95(4), 521-532. https://doi.org/10.1175/BAMS-D-12-00181.1
- Gao, Y., Zhang, L., Zhang, G., Yan, F., Zhang, S., Sheng, L., Li, J., Wang, M., Wu, S., ve Fu, J. S. (2020) The climate impact on atmospheric stagnation and capability of stagnation indices in elucidating the haze events over North China Plain and Northeast China, Chemosphere, 258, 127335. https://doi.org/10.1016/j.chemosphere.2020.127335
- Garrido-Perez, J. M., Ordóñez, C., Barriopedro, D., García-Herrera, R., Schnell, J. L., ve Horton, D. E. (2021) A storyline view of the projected role of remote drivers on summer air stagnation in Europe and the United States, Environmental Research Letters, 17(1), 014026. https://doi.org/10.1088/1748-9326/ac4290
- Garrido-Perez, J. M., Ordóñez, C., García-Herrera, R., ve Barriopedro, D. (2018) Air stagnation in Europe: spatiotemporal variability and impact on air quality, Science of The Total Environment, 645, 1238-1252. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2018.07.238
- Gutiérrez, C., Molina, M., Ortega, M., Lopez-Franca, N., ve Sánchez, E. (2024) Low-wind climatology (1979–2018) over Europe from ERA5 reanalysis, Climate Dynamics, 62(5), 4155-4170.
- Horton, D. E., ve Diffenbaugh, N. S. (2012) Response of air stagnation frequency to anthropogenically enhanced radiative forcing, Environmental Research Letters, 7(4), 044034. https://doi.org/10.1088/1748-9326/7/4/044034
- Horton, D. E., Skinner, C. B., Singh, D., ve Diffenbaugh, N. S. (2014) Occurrence and persistence of future atmospheric stagnation events, Nature Climate Change, 4(8), 698-703. https://doi.org/10.1038/nclimate2272
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevre Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Atilla Mutlu
*
0000-0002-0777-0863
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
4 Ağustos 2026
Gönderilme Tarihi
10 Şubat 2026
Kabul Tarihi
15 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 31 Sayı: 2