YAĞ SEKTÖRÜ ÜRÜN VEYA ATIKLARININ ALTERNATİF YAKIT OLARAK KULLANILMASININ ÇEVRE VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ
Öz
Hızlı nüfus artışı ve endüstrileşme süreciyle beraber yağ sektörü ürünlerine duyulan ihtiyaç gün geçtikçe artmaktadır. Yağ sektörü ürünleri, kullanıldığı ortam ve koşullara bağlı olarak fiziksel ve kimyasal yapılarında meydana gelen değişiklikler sebebiyle kullanım amacına uygunluğunu kaybederek atık formuna dönüşmektedir. Kalorifik değeri yüksek olan atık yağların bertarafında sıklıkla kullanılan yöntem yakma işlemidir. Bu çalışmada, yağ sektörü ürün ve atıklarının yakılması sonucunda ortaya çıkabilecek emisyonların çevre ve insan sağlığı üzerindeki potansiyel etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla ülkemiz özelindeki kullanımlar irdelenmiştir. Yanma olayının uygun olmayan şartlarda gerçekleştirilmesiyle atık yağın yapısında bulunan maddeler ve/veya eksik yanma ürünleri atmosfere salınmaktadır. Yakıtın içeriğine bağlı olarak, partikül madde, karbon monoksit, organik kirleticiler ve metal emisyonları çevresel ortamlara ulaştığında, fizikokimyasal özelliklerine bağlı olarak toprak, su ve hava arasında dağılım gösterebilmektedir. Çevresel ortamlarda oluşturdukları sorunların yanı sıra insan sağlığı üzerinde başta kanserojen ve mutajen etkiler olmak üzere bağışıklık, üreme ve dolaşım sistemi rahatsızlıkları, zehirlenmeler ve ruhsal bozukluklar gibi sorunlara neden olabilmektedirler. Ülkemizde, yasal olmamasına rağmen 10 numara yağ adı altında satılan standart dışı dizel muadili yakıtın kullanılması sonucu ortaya çıkan, insan sağlığı ve çevreyi tehdit eden unsurların ortadan kaldırılması için gerekli kontrol ve yasal düzenlemelerin yapılması yerinde olacaktır. Öte yandan, yağ sektörü ürün ve atıklarının yakılmasına dair sorunun boyutu ve dolaylı sağlık etkilerinin belirlenmesi için daha ayrıntılı bileşen analizlerinin yapılması ve alternatif yakma ürünü kullanan araçlarda eş zamanlı kirletici emisyon örneklemesi yapılarak sorunun boyutları ve ortaya çıkaracağı kirleticilerin karakteristikleri ortaya konulmalıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akkapılı, Y. (2012) Madeni Yağ Ansiklopedisi, Solver Kimya, Adana.
- Akkurt, M. (1982) Makina Elemanları, Birsen Yayınları, İstanbul
- Altun, Ş. and Öner, C. (2010) Hayvansal Yağların Dizel Motor Yakıtı Olarak Değerlendirilmesi, Electronic Journal of Vehicle Technologies (EJVT), 2 (3), 1-11.
- Andrews, L. (2008) Compendium of Recycling and Destruction Technologies for Waste Oils, United Nations Environment Programme
- Aoki, Y. (2001) Polychlorinated biphenyls, polychloronated dibenzo-p-dioxins, and polychlorinated dibenzofurans as endocrine disrupters - What we have learned from Yusho disease, Environmental Research, 86 (1), 2-11. doi: 10.1006/enrs.2001.4244
- ATSDR (1995) Toxicological profile for polycyclic aromatic hydrocarbons, Agency for Toxic Substances and Disease Registry, Georgia.
- ATSDR (1997) Toxicological profile for used mineral-based crankcase oil, Agency for Toxic Substances and Disease Registry, Georgia.
- Ay-Büyüknisan, P. (2013). Analysis of The Effects of Different Additives on Base Oils, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
23 Mart 2016
Gönderilme Tarihi
12 Mart 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 21 Sayı: 1
Cited By
KULLANILMIŞ BİTKİSEL YAĞ METİL ESTERİNİN TRAKTÖR MOTORUNDA PERFORMANS VE EMİSYON ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI
Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering
https://doi.org/10.17482/uumfd.276859Sustainable recovery of waste vegetable cooking oil and aged bitumen: Optimized modification for short and long term aging cases
Waste Management
https://doi.org/10.1016/j.wasman.2020.05.012ATIK MOTOR YAĞI MODİFİYELİ BİTÜMÜN MÜHENDİSLİK ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.31796/ogummf.571513Utilizing of Waste Vegetable Cooking Oil in bitumen: Zero tolerance aging approach
Construction and Building Materials
https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2019.116695