Araştırma Makalesi

1940 NM FİBER LAZER KAYNAĞININ KARACİĞER DOKUSUNDAKİ ISIL HASARININ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TAHMİNİ

Cilt: 24 Sayı: 2 30 Ağustos 2019
PDF İndir
TR EN

1940 NM FİBER LAZER KAYNAĞININ KARACİĞER DOKUSUNDAKİ ISIL HASARININ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TAHMİNİ

Öz

Bu çalışmada Yapay Sinir Ağları (YSA) yöntemi kullanılarak 1940 nm dalgaboyuna sahip lazer kaynağının karaciğer dokusu üzerinde oluşturduğu ısıl hasarların güç ve uygulama süreleri ile arasındaki ilişkisi incelenmiştir. Farklı güç değerlerine sahip lazer kaynağı koagülasyon ve karbonizasyon gözlenene kadar dokuya farklı sürelerde uygulanmıştır. Buna bağlı olarak radyal ve düşey yönde oluşan ısıl hasarlar deneysel olarak ölçülmüş ve kayıt altına alınmıştır. Bu kayıtların %70’i Matlab ortamında geliştirilen YSA modellerini eğitmek için kullanılmıştır. Lazer gücü ve uygulama süreleri model için giriş verileri, koagülasyon/karbonizasyon oluşma durumu ve oluşan ısıl hasarlar ise (çap, derinlik) modelin çıkış değerleri olarak kabul edilmiştir. Giriş verileri kullanılarak beş farklı öğrenme (LM, GDA, GDX, CGP ve BFG) algoritmasının en küçük kareler değeri (MSE) hesaplanmıştır ve karşılaştırılmıştır. Gizli katmanında 14 tane nörona sahip GDX, 2-14-3 yapısı, en iyi MSE (7.58E-2) sonucunu vermiştir ve eğitimde kullanılmayan veriler ile bu algoritmanın tahmin etme performansını test etmek için kullanılmıştır. Geliştirilen modelin ne kadar iyi çalıştığını anlamak için YSA tarafından tahmin edilen sonuçlar, deneysel sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. Minimum %2.7 ve  % 3.6 hata oranı ile dokuda oluşan ısıl çap ve derinliklerinin tahmin edilebileceği gösterilmiştir. Bu sonuçlara göre, medikal uygulamalarda YSA yönteminin lazere yardımcı bir araç olarak kullanılması, çevre dokuların korunarak istenilen hedef bölgenin daha kontrollü ve daha yüksek doğrulukla tedavisini mümkün kılabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Amato, F., López, A., Peña-Méndez, E. M., Vaňhara, P., Hampl, A., Havel, J. (2013) Artificial neural networks in medical diagnosis. Journal of Applied Biomedicine, 11(2):, 47–58. https://doi.org/10.2478/v10136-012-0031-x
  2. Carleo, G. and Troyer, M. (2016) Solving the Quantum Many-Body Problem with Artificial Neural Networks. arXiv e-prints, 127383. https://doi.org/10.1126/science.aag2302
  3. Cömert, Z. and Kocamaz, A. (2017) A Study of Artificial Neural Network Training Algorithms for Classification of Cardiotocography Signals. Bitlis Eren University Journal of Science and Technology, 7(2):93–103. https://doi.org/10.17678/beuscitech.338085
  4. Cubero, S., Aleixos, N., Moltó, E., Gómez-Sanchis, J., Blasco, J. (2011) Advances in Machine Vision Applications for Automatic Inspection and Quality Evaluation of Fruits and Vegetables. Food and Bioprocess Technology, 4(4):, 487–504. https://doi.org/10.1007/s11947-010-0411-8
  5. Dick, E. A., Taylor-Robinson, S. D., Thomas, H. C., Gedroyc, W. M. W. (2002) Ablative therapy for liver tumours. Gut, 50(5):, 733–739. https://doi.org/10.1136/gut.50.5.733
  6. Er, O., Yumusak, N., Temurtas, F. (2010). Chest diseases diagnosis using artificial neural networks. Expert Systems with Applications, 37(12):, 7648–7655. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2010.04.078
  7. Fast, M. and Palmé, T. (2010) Application of artificial neural networks to the condition monitoring and diagnosis of a combined heat and power plant. Energy, 35(2):, 1114–1120. https://doi.org/10.1016/j.energy.2009.06.005
  8. Faust, O., Acharya U., R., Ng, E. Y. K., Ng, K.-H., Suri, J. S. (2012) Algorithms for the Automated Detection of Diabetic Retinopathy Using Digital Fundus Images: A Review. Journal of Medical Systems, 36(1):, 145–157. https://doi.org/10.1007/s10916-010-9454-7

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2019

Gönderilme Tarihi

29 Mart 2018

Kabul Tarihi

5 Ağustos 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 24 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yıldız, F. (2019). 1940 NM FİBER LAZER KAYNAĞININ KARACİĞER DOKUSUNDAKİ ISIL HASARININ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TAHMİNİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 24(2), 583-594. https://doi.org/10.17482/uumfd.410963
AMA
1.Yıldız F. 1940 NM FİBER LAZER KAYNAĞININ KARACİĞER DOKUSUNDAKİ ISIL HASARININ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TAHMİNİ. UUJFE. 2019;24(2):583-594. doi:10.17482/uumfd.410963
Chicago
Yıldız, Fikret. 2019. “1940 NM FİBER LAZER KAYNAĞININ KARACİĞER DOKUSUNDAKİ ISIL HASARININ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TAHMİNİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 24 (2): 583-94. https://doi.org/10.17482/uumfd.410963.
EndNote
Yıldız F (01 Ağustos 2019) 1940 NM FİBER LAZER KAYNAĞININ KARACİĞER DOKUSUNDAKİ ISIL HASARININ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TAHMİNİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 24 2 583–594.
IEEE
[1]F. Yıldız, “1940 NM FİBER LAZER KAYNAĞININ KARACİĞER DOKUSUNDAKİ ISIL HASARININ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TAHMİNİ”, UUJFE, c. 24, sy 2, ss. 583–594, Ağu. 2019, doi: 10.17482/uumfd.410963.
ISNAD
Yıldız, Fikret. “1940 NM FİBER LAZER KAYNAĞININ KARACİĞER DOKUSUNDAKİ ISIL HASARININ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TAHMİNİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 24/2 (01 Ağustos 2019): 583-594. https://doi.org/10.17482/uumfd.410963.
JAMA
1.Yıldız F. 1940 NM FİBER LAZER KAYNAĞININ KARACİĞER DOKUSUNDAKİ ISIL HASARININ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TAHMİNİ. UUJFE. 2019;24:583–594.
MLA
Yıldız, Fikret. “1940 NM FİBER LAZER KAYNAĞININ KARACİĞER DOKUSUNDAKİ ISIL HASARININ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TAHMİNİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 24, sy 2, Ağustos 2019, ss. 583-94, doi:10.17482/uumfd.410963.
Vancouver
1.Fikret Yıldız. 1940 NM FİBER LAZER KAYNAĞININ KARACİĞER DOKUSUNDAKİ ISIL HASARININ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TAHMİNİ. UUJFE. 01 Ağustos 2019;24(2):583-94. doi:10.17482/uumfd.410963

DUYURU:

30.03.2021- Nisan 2021 (26/1) sayımızdan itibaren TR-Dizin yeni kuralları gereği, dergimizde basılacak makalelerde, ilk gönderim aşamasında Telif Hakkı Formu yanısıra, Çıkar Çatışması Bildirim Formu ve Yazar Katkısı Bildirim Formu da tüm yazarlarca imzalanarak gönderilmelidir. Yayınlanacak makalelerde de makale metni içinde "Çıkar Çatışması" ve "Yazar Katkısı" bölümleri yer alacaktır. İlk gönderim aşamasında doldurulması gereken yeni formlara "Yazım Kuralları" ve "Makale Gönderim Süreci" sayfalarımızdan ulaşılabilir. (Değerlendirme süreci bu tarihten önce tamamlanıp basımı bekleyen makalelerin yanısıra değerlendirme süreci devam eden makaleler için, yazarlar tarafından ilgili formlar doldurularak sisteme yüklenmelidir).  Makale şablonları da, bu değişiklik doğrultusunda güncellenmiştir. Tüm yazarlarımıza önemle duyurulur.

Bursa Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Dekanlığı, Görükle Kampüsü, Nilüfer, 16059 Bursa. Tel: (224) 294 1907, Faks: (224) 294 1903, e-posta: mmfd@uludag.edu.tr