Yıl 2019, Cilt 24 , Sayı 1, Sayfalar 317 - 330 2019-04-30

AA7075 ALÜMİNYUM ALAŞIMINDA ÇÖZME TAVI SICAKLIĞININ YAŞLANMA DAVRANIŞINA ETKİSİ

Hakan AYDIN [1] , Oğuz TUNÇEL [2]


Bu çalışmada, AA7075 alüminyum alaşımında çözme tavı sıcaklığının yaşlanma davranışına etkisi incelenmiştir. Çözme tavı sıcaklıkları olarak 440°C, 460°C, 480°C, 500°C, 520°C, 540°C ve 560°C seçilmiştir. Çözme tavı sıcaklığında bekleme süresi 2,5 saat olarak belirlenmiştir. Çözme tavını takiben tüm numuneler buzlu suda soğutulmuşlardır. Sonrasında, tüm numuneler 180°C’de yaşlandırılmıştır. Sertlik ölçümlerinde 1 kg yükleme uygulanarak Vickers sertlik ölçme cihazı kullanılmıştır. T≤ 520°C sıcaklıklarından su verme ile elde edilen aşırı doymuş katı eriyiğin sertliği (~100 HV1) çözme tavı sıcaklıklığı ile değişmezken, T>520°C sıcaklıklarından su verme ile elde edilen aşırı doymuş katı eriyiğin sertliği ise çözme tavı sıcaklık artışı ile düşmektedir. T≤500°C çözme tavı sıcaklıklarına sahip numunelerde yaşlandırma ile edilen maksimum sertlik değeri çözme tavı sıcaklık artışı ile artmaktadır. 500°C sıcaklığındaki çözme tavına tabi tutulan numunede 180°C yaşlandırma sıcaklığında 1 saatlik yaşlandırma süresinde en yüksek sertlik değeri (177,6 HV1) elde edilmiştir. Oldukça kısa bir sürede elde edilen bu sertlik değeri, ticari olarak temin edilen AA7075-T6 alaşımının sertlik değerinin de üzerindedir. Diğer taraftan, T>500°C çözme tavı sıcaklıklarında ise yaşlandırma ile edilen maksimum sertlik değeri çözme tavı sıcaklık artışı ile düşmektedir. Ayrıca, genel itibariyle, çözme tavı sıcaklık artışı ile aşırı doymuş katı eriyik yapısından yaşlandırma ile sağlanan sertleşme yüzdesi artmaktadır.

AA7075, Alüminyum alaşımı, Çözme tavı, Yaşlandırma, Sertlik
  • 1. Bargel, H. J. ve Schulze G. (1980) Werkstoffkunde, VDI-Verlag GmbH Düsseldorf, 147-155.
  • 2. Baydoğan, M., Çimenoğlu, H. and Kayalı, E.S. (2004) RRA işleminin 7075 alaşımının mekanik özelliklerine etkisi. İTÜ Dergisi, 108–16.
  • 3. Clark, R., Coughran, B., Traina, I., Hernandez, A., Scheck, T. ve Etuk, C. (2005) On the correlation of mechanical and physical properties of 7075-T6 Al alloy, Engineering Failure Analysis, 12, 520–6. doi:10.1016/j.engfailanal.2004.09.005
  • 4. Demirci, A.H. (2004) Malzeme Bilgisi ve Malzeme Muayenesi, Alfa Yayınevi.
  • 5. Demirci, A.H. (2005) Mühendislik Malzemeleri, Alfa Yayınevi.
  • 6. Demirci A.H., Yiğit K. ve Aydın H. (2002) Effect of intermetallic phase particles implanted before ageing in Al-Cu-Mg alloys on wear behaviour, 6th International Symposium INSYCONT’02 New Achievements in Tribology, 273-279.
  • 7. Dursun, T. ve Soutis, C. (2014) Recent developments in advanced aircraft aluminium alloys, Materials & Design, 56, 862-871. doi:10.1016/j.matdes.2013.12.002
  • 8. Esmailian M., Shakouri M., Mottahedi A. ve Shabestari S.G., (2015) Effect of T6 and re-aging heat treatment on mechanical properties of 7055 aluminum alloy, International Journal of Chemical, Molecular, Nuclear, Materials and Metallurgical Engineering, 9-11, 1230-1233.
  • 9. Fooladfar H., Hashemi B.ve Younesi M. (2010) The effect of the surface treating and high-temperature aging on the strength and SCC susceptibility of 7075 aluminum alloy, Journal of Materials Engineering and Performance, 19(6), 852-859. doi:10.1007/s11665-009-9562-z
  • 10. Güleryüz, K. ve Kaçar, R. (2011) Deformasyon yaşlanmasının AA7075 alüminyum alaşımının mekanik özelliklerine etkisinin incelenmesi, 6th International Advanced Technologies Symposium (IATS’11) 147–152.
  • 11. Hall, E.O (1954) Variation of hardness of metals with grain size, Nature, 173 948-949.
  • 12. Haider, T. N. ve Kahtan S. M. (2013) Retrogression and re-aging of aluminum alloys (AA 7075) containing nickel, Digest Journal of Nanomaterials and Biostructures, Vol. 8, No. 4, 1621 – 1632.
  • 13. Hirsch, J. (2014) Recent development in aluminium for automotive applications, Transactions of Nonferrous Metals Society of China, 24, 1995-2002. doi:10.1016/S1003-6326(14)63305-7
  • 14. Isadare A.D., Aremo B., Adeoye M.O., Olawale O.J. ve Shittu M.D. (2013) Effect of heat treatment on some mechanical properties of 7075 aluminium alloy, Materials Research, 16(1), 190-194. doi: 10.1590/S1516-14392012005000167
  • 15. Pogatscher S., Antrekowitsch H., Werinos M., Moszner F., Gerstl S.S.A., Francis M.F., Curtin W.A., Löffler J.F. ve Uggowitzer P.J. (2014) Diffusion on demand to control precipitation aging: application to Al-Mg-Si alloys, Physical Review Letters, 112(12). doi:225701. 10.1103/PhysRevLett.112.225701
  • 16. Polmear I., StJohn D., Nie J.-F. ve Qian M. (2017) Light alloys, Elsevier Ltd.
  • 17. Polmear I.J. (2004) Aluminium alloys – A century of age hardening, Proceedings of the 9th International Conference on Aluminium Alloys.
  • 18. Polmear I.J. (1981) Light Alloys, Edward Arnold Ltd., London.
  • 19. Reis D.A.P., Couto A.A., Domingues Jr. N.I., Hirschmann A.C.O., Zepka S. ve Moura Neto C. (2012) Effect of artificial aging on the mechanical properties of an aerospace aluminum alloy 2024, Defect and Diffusion Forum, 326-328,193-198. doi: 10.4028/www.scientific.net/DDF.326-328.193
  • 20. Siddiqui R.A. (1992) Ageing characteristics of 2024 aluminium alloy,Proceedings of the Twenty-Ninth International Matador Conference. Palgrave, London.
  • 21. Tash M.M. ve Alkahtani, S. (2014) Aging and mechanical behavior of be-treated 7075 aluminum alloys. International Journal of Chemical, Molecular, Nuclear, Materials, and Metallurgical Engineering,8(3), 252–6.
  • 22. Zhang F., Levine L.E., Allen A.J., Campbell C.E., Creuziger A.A., Kazantseva N. ve Ilavsky J. (2016) In situ structural characterization of ageing kinetics in aluminum alloy 2024 across angstrom-to-micrometer length scales, Acta Materialia,111, 385-398. doi:10.1016/j.actamat.2016.03.058
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-7364-6281
Yazar: Hakan AYDIN
Kurum: BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-6886-6367
Yazar: Oğuz TUNÇEL (Sorumlu Yazar)
Kurum: BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 4 Şubat 2019
Kabul Tarihi : 26 Mart 2019
Yayımlanma Tarihi : 30 Nisan 2019

Bibtex @araştırma makalesi { uumfd521904, journal = {Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering}, issn = {2148-4147}, eissn = {2148-4155}, address = {}, publisher = {Bursa Uludağ Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {24}, pages = {317 - 330}, doi = {10.17482/uumfd.521904}, title = {AA7075 ALÜMİNYUM ALAŞIMINDA ÇÖZME TAVI SICAKLIĞININ YAŞLANMA DAVRANIŞINA ETKİSİ}, key = {cite}, author = {AYDIN, Hakan and TUNÇEL, Oğuz} }
APA AYDIN, H , TUNÇEL, O . (2019). AA7075 ALÜMİNYUM ALAŞIMINDA ÇÖZME TAVI SICAKLIĞININ YAŞLANMA DAVRANIŞINA ETKİSİ. Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering , 24 (1) , 317-330 . DOI: 10.17482/uumfd.521904
MLA AYDIN, H , TUNÇEL, O . "AA7075 ALÜMİNYUM ALAŞIMINDA ÇÖZME TAVI SICAKLIĞININ YAŞLANMA DAVRANIŞINA ETKİSİ". Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering 24 (2019 ): 317-330 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/uumfd/issue/43494/521904>
Chicago AYDIN, H , TUNÇEL, O . "AA7075 ALÜMİNYUM ALAŞIMINDA ÇÖZME TAVI SICAKLIĞININ YAŞLANMA DAVRANIŞINA ETKİSİ". Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering 24 (2019 ): 317-330
RIS TY - JOUR T1 - AA7075 ALÜMİNYUM ALAŞIMINDA ÇÖZME TAVI SICAKLIĞININ YAŞLANMA DAVRANIŞINA ETKİSİ AU - Hakan AYDIN , Oğuz TUNÇEL Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.17482/uumfd.521904 DO - 10.17482/uumfd.521904 T2 - Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering JF - Journal JO - JOR SP - 317 EP - 330 VL - 24 IS - 1 SN - 2148-4147-2148-4155 M3 - doi: 10.17482/uumfd.521904 UR - https://doi.org/10.17482/uumfd.521904 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering AA7075 ALÜMİNYUM ALAŞIMINDA ÇÖZME TAVI SICAKLIĞININ YAŞLANMA DAVRANIŞINA ETKİSİ %A Hakan AYDIN , Oğuz TUNÇEL %T AA7075 ALÜMİNYUM ALAŞIMINDA ÇÖZME TAVI SICAKLIĞININ YAŞLANMA DAVRANIŞINA ETKİSİ %D 2019 %J Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering %P 2148-4147-2148-4155 %V 24 %N 1 %R doi: 10.17482/uumfd.521904 %U 10.17482/uumfd.521904
ISNAD AYDIN, Hakan , TUNÇEL, Oğuz . "AA7075 ALÜMİNYUM ALAŞIMINDA ÇÖZME TAVI SICAKLIĞININ YAŞLANMA DAVRANIŞINA ETKİSİ". Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering 24 / 1 (Nisan 2019): 317-330 . https://doi.org/10.17482/uumfd.521904
AMA AYDIN H , TUNÇEL O . AA7075 ALÜMİNYUM ALAŞIMINDA ÇÖZME TAVI SICAKLIĞININ YAŞLANMA DAVRANIŞINA ETKİSİ. JFE. 2019; 24(1): 317-330.
Vancouver AYDIN H , TUNÇEL O . AA7075 ALÜMİNYUM ALAŞIMINDA ÇÖZME TAVI SICAKLIĞININ YAŞLANMA DAVRANIŞINA ETKİSİ. Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering. 2019; 24(1): 330-317.