Derleme

İskemik Beyin Hasarında Reaktif Astrositlerin Fonksiyonları

Cilt: 49 Sayı: 1 9 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

İskemik Beyin Hasarında Reaktif Astrositlerin Fonksiyonları

Öz

İnme, dünya çapında ikinci önde gelen ölüm nedenidir. Memeli merkezi sinir sistemindeki (MSS) en yaygın glial hücre grubunu oluşturan astrositlerin inmenin akut ve kronik evresindeki patofizyolojilerinin araştırılması önemlidir. Hastalık ve beyin hasarlarını takiben görülen patolojik durumlarda astrositler reaktif forma dönüşürler. İskemik hasar sonrası Glutatyon (GSH) salgılayarak oksidatif stres hasarını hafiflettikleri, nörotrofik faktörler salgılayarak nöron gelişimi ve sağ kalımına katkıda bulundukları, serebral ödemin düzenlenmesinde rolleri olduğu ve eritropoietin salgılayarak anjiyogeneze katkı sağladığı ve nöronal apoptozu inhibe ettiği yapılan çalışmalarla kanıtlanmıştır. Ancak tüm bunların yanı sıra, iskemi sonrası eksitotoksisiteyi indükleyerek ve inflamatuar faktörlerin aşırı salınımına yol açarak nöronal ölüme yol açtığı ve kan-beyin bariyeri (KBB)’nin geçirgenliğini attırdığı gösterilmiştir. İskemik hasar sonrası oluşan glial skarın akut dönemde doku hasarının yayılmasını önleyerek sağlıklı dokudaki homeostazı sağladığı ancak kronik dönemde akson büyümesine engel olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur. Bu yüzden reaktif astrositlerin işlevleri tartışmalıdır. Genetik olarak reaktif astrositlerin nörotoksik (A1) ve nöroprotektif (A2) iki polarizasyon durumuna dönüşüm geçirebileceği bulunmuştur. Farklı astrosit tipleri nörolojik hastalıklar için etkili tedavi yaklaşımlarının keşfedilmesine yardımcı olacaktır. Bu derlemede; iskemik beyin hasarına bağlı olarak oluşan inmede reaktif astrositlerin fonksiyonlarına ve bu süreçte astrositlerin fizyolojik ve histomorfolojik değişimlerine yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Feigin VL, Lawes CM, Bennett DA, Barker-Collo SL, Parag V. Worldwide stroke incidence and early case fatality reported in 56 population-based studies: a systematic review. Lancet Neurol 2009;8:355-369.
  2. 2. Lozano R, Naghavi M, Foreman K, ve ark. Global and regional mortality from 235 causes of death f or 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease study 2010. Ihme 2012;3:369.
  3. 3. Pekny M, Wilhelmsson U, Pekna M. The dual role of astrocyte activation and reactive gliosis. Neurosci Letters 2014;30:565–8.
  4. 4. Pekny M, Nilsson M. Astrocyte activation and reactive gliosis. Glia 2005;50:427-34.
  5. 5. Anderson MF, Blomstrand F, Blomstrand C, Eriksson PS, Nilsson M. Astrocytes and stroke: Networking for survival? Neurochemical Research 2003;28:293-305.
  6. 6. Liu Z, Chopp M. Astrocytes, therapeutic targets for neuroprotection and neurorestoration in ischemic Stroke. Progress in Neurobiology 2016;144:103-120.
  7. 7. Eroglu C, Barres BA. Regulation of synaptic connectivity by glia. Nature 2010;468:223-31.
  8. 8. Ullian EM, Sapperstein SK, Christopherson KS, Barres BA. Control of synapse number by glia. Science 2001;291:657-61.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

9 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

7 Mart 2023

Kabul Tarihi

25 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 49 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Hasanoğlu Akbulut, N., Topal, G., & Eyigör, Ö. (2023). İskemik Beyin Hasarında Reaktif Astrositlerin Fonksiyonları. Journal of Uludağ University Medical Faculty, 49(1), 133-143. https://doi.org/10.32708/uutfd.1261257
AMA
1.Hasanoğlu Akbulut N, Topal G, Eyigör Ö. İskemik Beyin Hasarında Reaktif Astrositlerin Fonksiyonları. Uludağ Tıp Derg. 2023;49(1):133-143. doi:10.32708/uutfd.1261257
Chicago
Hasanoğlu Akbulut, Nursel, Gonca Topal, ve Özhan Eyigör. 2023. “İskemik Beyin Hasarında Reaktif Astrositlerin Fonksiyonları”. Journal of Uludağ University Medical Faculty 49 (1): 133-43. https://doi.org/10.32708/uutfd.1261257.
EndNote
Hasanoğlu Akbulut N, Topal G, Eyigör Ö (01 Haziran 2023) İskemik Beyin Hasarında Reaktif Astrositlerin Fonksiyonları. Journal of Uludağ University Medical Faculty 49 1 133–143.
IEEE
[1]N. Hasanoğlu Akbulut, G. Topal, ve Ö. Eyigör, “İskemik Beyin Hasarında Reaktif Astrositlerin Fonksiyonları”, Uludağ Tıp Derg, c. 49, sy 1, ss. 133–143, Haz. 2023, doi: 10.32708/uutfd.1261257.
ISNAD
Hasanoğlu Akbulut, Nursel - Topal, Gonca - Eyigör, Özhan. “İskemik Beyin Hasarında Reaktif Astrositlerin Fonksiyonları”. Journal of Uludağ University Medical Faculty 49/1 (01 Haziran 2023): 133-143. https://doi.org/10.32708/uutfd.1261257.
JAMA
1.Hasanoğlu Akbulut N, Topal G, Eyigör Ö. İskemik Beyin Hasarında Reaktif Astrositlerin Fonksiyonları. Uludağ Tıp Derg. 2023;49:133–143.
MLA
Hasanoğlu Akbulut, Nursel, vd. “İskemik Beyin Hasarında Reaktif Astrositlerin Fonksiyonları”. Journal of Uludağ University Medical Faculty, c. 49, sy 1, Haziran 2023, ss. 133-4, doi:10.32708/uutfd.1261257.
Vancouver
1.Nursel Hasanoğlu Akbulut, Gonca Topal, Özhan Eyigör. İskemik Beyin Hasarında Reaktif Astrositlerin Fonksiyonları. Uludağ Tıp Derg. 01 Haziran 2023;49(1):133-4. doi:10.32708/uutfd.1261257

Cited By

ISSN: 1300-414X, e-ISSN: 2645-9027

Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi "Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License" ile lisanslanmaktadır.


Creative Commons License
Journal of Uludag University Medical Faculty is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

2023