Derleme

Tanımlayıcı Epidemiyoloji

Cilt: 50 Sayı: 2 8 Ekim 2024
PDF İndir
EN TR

Tanımlayıcı Epidemiyoloji

Öz

Epidemiyoloji “sağlık araştırmaları yöntem bilimi” olarak tanımlayıcı, analitik ve deneysel araştırma tasarımları ile farklı amaçlara yönelik kanıta dayalı bilgi üretmek için sağlık çalışanlarının vazgeçilmez araçlarındandır. Her sağlık çalışanı hastasına en güncel, akılcı ve uygun bakımı sunmak için araştırma sonuçlarını okumak ve hastası için kullanılabilirliğini değerlendirmek ihtiyacı duyar ki, bu nedenle temel epidemiyoloji bilgisi çalışma alanından bağımsız tüm sağlık çalışanları için gereklidir. Tanımlayıcı epidemiyoloji yöntemler içinde en yaygın kullanılan araştırma başlığı olup, bir hastalığın veya sağlık durumunun kişi, yer ve zamana göre dağılımını inceler; ileri incelemeler için hipotez yaratmaya yarar. Araştırma tasarımı tanımlayıcı olmasa dahi tüm epidemiyolojik araştırmalarda ilk analitik adımlar tanımlayıcı özelliktedir; makale ve raporların ilk tabloları sık olarak etkenle karşılaşan ve karşılaşmayanlar, müdahale/vaka veya kontrol grubunun tanımlayıcı özelliklerini veren, grubu tanımlayan tablolardır. Bu şekilde hem çalışma grubu tanımlanmış olur, hem de sağlık çalışanı araştırma bulgularının kendi hasta grubu için uygunluğunu değerlendirebilir. Eski yıllardaki yaygın görüşün aksine tanımlayıcı araştırmalarda da analitik çalışmalarda olduğu gibi çok değişkenli analizler yapılabilmektedir. Tanımlayıcı araştırmalarda kullanılan çok değişkenli analizler ilişkileri, olası karıştırıcı faktörleri ve etkileşimleri inceleyebilmek için yararlıdır. Öte yandan, ayarlanmış ölçütlerin nedensellik tartışması yapılmadan sunulması önemlidir; bu incelemeler hipotez yaratma/tarama amaçlı olup, iç geçerlilik ve genellenebilirliği kısıtlı olacaktır. Bu derleme ile, sadece tanımlayıcı epidemiyolojik çalışmalar tasarlarken değil, araştırma sorusu belirlerken ve çalışma tasarımından bağımsız olarak ilk adım analizleri yaparken sağlık çalışanına yol gösterici olmak ve tanımlayıcı adımlarda doğru yöntemsel yaklaşımlar konusunda okuyucuya sistematik bir bakış açısı kazandırmak amaçlanmıştır. Okuyucunun tanımlayıcı araştırma yaparken kaçınılması gereken hataları değerlendirip önleyebilmesi için sık yapılan hata kaynakları sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Tezcan S. Temel epidemiyoloji. Hipokrat Kitabevi. 2017;305–16.
  2. 2. Hennekens CH, Buring JE. Epidemiology in medicine. In: Epidemiology in medicine. 1987. p. 383–383.
  3. 3. Rothman KJ, Greenland S, Lash TL. Modern epidemiology [Internet]. Vol. 3. Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins Philadelphia; 2008 [cited 2023 Nov 1]. Available from: https://www.annemergmed.com/article/S0196-0644(08)01394-2/abstract
  4. 4. Grimes DA, Schulz KF. An overview of clinical research: the lay of the land. Lancet Lond Engl. 2002 Jan 5;359(9300):57–61.
  5. 5. Hayran M. Sağlık araştırmaları için temel istatistik. Omega Araştırma; 2011.
  6. 6. Lash TL, Vanderwille TJ, Haneuse S, Rothman KJ. Modern Epidemiology. 4th ed. Philadelphia: Wolters Kluver, 2021.
  7. 7. Lesko CR, Fox MP, Edwards JK. A Framework for Descriptive Epidemiology. Am J Epidemiol. 2022 Nov 19;191(12):2063–70.
  8. 8. Fox MP, Edwards JK, Platt R, Balzer LB. The Critical Importance of Asking Good Questions: The Role of Epidemiology Doctoral Training Programs. Am J Epidemiol. 2020 Apr 2;189(4):261–4.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

8 Ekim 2024

Gönderilme Tarihi

4 Nisan 2024

Kabul Tarihi

19 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 50 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Uzar, H., Karadoğan, E., & Çakır, B. (2024). Tanımlayıcı Epidemiyoloji. Journal of Uludağ University Medical Faculty, 50(2), 339-346. https://doi.org/10.32708/uutfd.1463926
AMA
1.Uzar H, Karadoğan E, Çakır B. Tanımlayıcı Epidemiyoloji. Uludağ Tıp Derg. 2024;50(2):339-346. doi:10.32708/uutfd.1463926
Chicago
Uzar, Hanife, Eda Karadoğan, ve Banu Çakır. 2024. “Tanımlayıcı Epidemiyoloji”. Journal of Uludağ University Medical Faculty 50 (2): 339-46. https://doi.org/10.32708/uutfd.1463926.
EndNote
Uzar H, Karadoğan E, Çakır B (01 Ekim 2024) Tanımlayıcı Epidemiyoloji. Journal of Uludağ University Medical Faculty 50 2 339–346.
IEEE
[1]H. Uzar, E. Karadoğan, ve B. Çakır, “Tanımlayıcı Epidemiyoloji”, Uludağ Tıp Derg, c. 50, sy 2, ss. 339–346, Eki. 2024, doi: 10.32708/uutfd.1463926.
ISNAD
Uzar, Hanife - Karadoğan, Eda - Çakır, Banu. “Tanımlayıcı Epidemiyoloji”. Journal of Uludağ University Medical Faculty 50/2 (01 Ekim 2024): 339-346. https://doi.org/10.32708/uutfd.1463926.
JAMA
1.Uzar H, Karadoğan E, Çakır B. Tanımlayıcı Epidemiyoloji. Uludağ Tıp Derg. 2024;50:339–346.
MLA
Uzar, Hanife, vd. “Tanımlayıcı Epidemiyoloji”. Journal of Uludağ University Medical Faculty, c. 50, sy 2, Ekim 2024, ss. 339-46, doi:10.32708/uutfd.1463926.
Vancouver
1.Hanife Uzar, Eda Karadoğan, Banu Çakır. Tanımlayıcı Epidemiyoloji. Uludağ Tıp Derg. 01 Ekim 2024;50(2):339-46. doi:10.32708/uutfd.1463926

Cited By

ISSN: 1300-414X, e-ISSN: 2645-9027

Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi "Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License" ile lisanslanmaktadır.


Creative Commons License
Journal of Uludag University Medical Faculty is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

2023