Derleme

Mesafe Koşularında Performansı Etkileyen Fizyolojik, Mekanik ve Genetik Farklılıklar

Cilt: 50 Sayı: 2 8 Ekim 2024
PDF İndir
EN TR

Mesafe Koşularında Performansı Etkileyen Fizyolojik, Mekanik ve Genetik Farklılıklar

Öz

Koşu sporuna katılım dünyada her geçen gün artmaktadır. Koşu yarışları mesafe uzunluklarına göre sprint, orta mesafe, uzun mesafe ve ultramaraton olarak sınıflandırılmaktadır. Amatör veya profesyonel koşucular yarışı rakiplerinden erken bitirmek ve kişisel rekorlarını kırmak için çabalamaktadır. Maksimal oksijen tüketimi (VO2maks), koşu ekonomisi, kas lifi özellikleri gibi fizyolojik özellikler ile yarışa başlangıç aşamaları, adım uzunluğu ve frekansı, ayak vuruş şekli gibi mekanik özellikler koşu performansını etkileyen faktörlerdendir. Ayrıca alfa- aktinin-3 (ACTN3) ve anjiotensin dönüştürücü enzim (ACE) gibi genlerin de koşu performansıyla ilişkili olabileceğini gösteren çalışmalar mevcuttur. Bu derlemede sprint koşularından ultramaraton koşularına kadar olan çeşitli mesafelerde yarışan koşucuların performansını etkileyen fizyolojik, mekanik, genetik faktörleri incelenmek amaçlanmıştır. Koşu performansını etkileyen bu faktörlerin yarış mesafesine göre değişkenlik gösterdiği görülmektedir. Koşu antrenmanlarının ve yarış sırasındaki koşu tekniğinin fizyolojik, mekanik, genetik faktörlerle ilişkisinin incelenmesi, koşucu performansının iyileştirilmesinde ve koşu sırasında mevcut performansın etkin kullanımında rol oynayabilir. Ayrıca bu konuda bilgi düzeyinin artması koşu öncesi ve yarış esnasındaki sakatlanmalar gibi olumsuz tıbbi durumların önüne geçilmesine yardımcı olabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Pedisic Z, Shrestha N, Kovalchik S, et al. Is running associated with a lower risk of all-cause, cardiovascular and cancer mortality, and is the more the better? A systematic review and meta-analysis. Br J Sports Med 2020; 54(15): 898-905.
  2. 2. 45'incisi yapılan Türkiye İş Bankası İstanbul Maratonu 5.11.2023. https://www.taf.org.tr/Haber/Detay/45incisi-yapilan-turkiye-is-bankasi-istanbul-maratonu-kosuldu (accessed 03.07.2024).
  3. 3. İstanbul Maratonu Hakkında. 2020. https://maraton.istanbul/istanbul-maratonu-hakkinda/ (accessed 03.07.2024).
  4. 4. Thompson MA. Physiological and Biomechanical Mechanisms of Distance Specific Human Running Performance. Integr Comp Biol 2017; 57(2): 293-300.
  5. 5. Kakouris N, Yener N, Fong DTP. A systematic review of running-related musculoskeletal injuries in runners. J Sport Health Sci 2021; 10(5): 513-22.
  6. 6. Spittler J, Oberle L. Current Trends in Ultramarathon Running. Current Sports Medicine Reports 2019; 18(11): 387-93.
  7. 7. Casado A, Hanley B, Jiménez-Reyes P, Renfree A. Pacing profiles and tactical behaviors of elite runners. J Sport Health Sci 2021; 10(5): 537-49.
  8. 8. Mero A, Komi PV, Gregor RJ. Biomechanics of sprint running. A review. Sports Med 1992; 13(6): 376-92.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor Hekimliği

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

8 Ekim 2024

Gönderilme Tarihi

25 Nisan 2024

Kabul Tarihi

18 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 50 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yıldız, S., & Vardar, S. A. (2024). Mesafe Koşularında Performansı Etkileyen Fizyolojik, Mekanik ve Genetik Farklılıklar. Journal of Uludağ University Medical Faculty, 50(2), 347-355. https://doi.org/10.32708/uutfd.1473098
AMA
1.Yıldız S, Vardar SA. Mesafe Koşularında Performansı Etkileyen Fizyolojik, Mekanik ve Genetik Farklılıklar. Uludağ Tıp Derg. 2024;50(2):347-355. doi:10.32708/uutfd.1473098
Chicago
Yıldız, Selen, ve Selma Arzu Vardar. 2024. “Mesafe Koşularında Performansı Etkileyen Fizyolojik, Mekanik ve Genetik Farklılıklar”. Journal of Uludağ University Medical Faculty 50 (2): 347-55. https://doi.org/10.32708/uutfd.1473098.
EndNote
Yıldız S, Vardar SA (01 Ekim 2024) Mesafe Koşularında Performansı Etkileyen Fizyolojik, Mekanik ve Genetik Farklılıklar. Journal of Uludağ University Medical Faculty 50 2 347–355.
IEEE
[1]S. Yıldız ve S. A. Vardar, “Mesafe Koşularında Performansı Etkileyen Fizyolojik, Mekanik ve Genetik Farklılıklar”, Uludağ Tıp Derg, c. 50, sy 2, ss. 347–355, Eki. 2024, doi: 10.32708/uutfd.1473098.
ISNAD
Yıldız, Selen - Vardar, Selma Arzu. “Mesafe Koşularında Performansı Etkileyen Fizyolojik, Mekanik ve Genetik Farklılıklar”. Journal of Uludağ University Medical Faculty 50/2 (01 Ekim 2024): 347-355. https://doi.org/10.32708/uutfd.1473098.
JAMA
1.Yıldız S, Vardar SA. Mesafe Koşularında Performansı Etkileyen Fizyolojik, Mekanik ve Genetik Farklılıklar. Uludağ Tıp Derg. 2024;50:347–355.
MLA
Yıldız, Selen, ve Selma Arzu Vardar. “Mesafe Koşularında Performansı Etkileyen Fizyolojik, Mekanik ve Genetik Farklılıklar”. Journal of Uludağ University Medical Faculty, c. 50, sy 2, Ekim 2024, ss. 347-55, doi:10.32708/uutfd.1473098.
Vancouver
1.Selen Yıldız, Selma Arzu Vardar. Mesafe Koşularında Performansı Etkileyen Fizyolojik, Mekanik ve Genetik Farklılıklar. Uludağ Tıp Derg. 01 Ekim 2024;50(2):347-55. doi:10.32708/uutfd.1473098

Cited By

ISSN: 1300-414X, e-ISSN: 2645-9027

Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi "Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License" ile lisanslanmaktadır.


Creative Commons License
Journal of Uludag University Medical Faculty is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

2023