EN
TR
Romatoid Artrit Hastalarının Metotreksat Kullanımı ile İlgili Farkındalıkları
Öz
Çalışmanın amacı, Romatoid artrit (RA) tedavisinde standart ilaç olan metotreksat (MTX) ile ilgili RA hastalarının bilgilerini bir anket aracılığıyla değerlendirmektir. Ağustos-Ekim 2017 tarihinde bir üniversite hastanesinde RA tanısı ile MTX kullanan hastalardan, MTX’in etki mekanizması, uygulama şekli, ilaç etkileşimi, yan etkileri, hastaların izlenme sıklığı ve yapılması gereken yaşam tarzı değişiklikleri ile ilgili soruları içeren anketi yanıtlamaları istendi. Yüz altmış iki hasta (144 kadın) çalışmaya dahil edildi. Ortalama hasta yaşı 52 (18-77), ortalama hastalık süresi 10.3 (1-40) yıl ve ortalama MTX kullanma süresi 7,1 (1-38) yıl idi. MTX’in hastalığı düzenleyen antiromatizmal bir ilaç olduğunu %50 hasta doğru yanıtladı. Uygulama sıklığının haftalık olduğunu %85; folik asid kullanma gerekçesinin, tedavi toksisitesini azaltmak olduğunu ise %19 hasta belirtti ve yine sadece %11’i trimetoprimin kontraendike olduğunu biliyordu. Hematolojik risklerden %11’i haberdardı ve %11’i aşırı duyarlılık pnömonisi riskinin farkındaydı. Laboratuvar testleri ile ilgili %51’inin bilgisi vardı. Doğurganlık çağında kadın ve erkeklerin MTX kullanırken kontrasepsiyon kullanması gerekliliğini bilenler %20 idi. %34’ü alkol tüketiminin sınırlı olması gerektiğini belirtti. Erkekler ve eğitim seviyesi yüksek olanlar istatistiksel olarak daha yüksek oranda doğru cevap verdi (p=0.019, p=0.000). Günlük pratikte RA hastalarında sıklıkla kullanılan MTX hakkında hastaların yetersiz bilgiye sahip olduğu görüldü. Özellikle ciddi yan etkiler, ilaç etkileşimleri ve doğum kontrolü gibi önemli konularda eksiklikler vardı. MTX’e ilişkin hasta bilgisi farklı eğitim araçlarını kullanarak düzenli olarak kontrol edilmeli ve desteklenmelidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Referans1. Smolen JS, Landewé R, Bijlsma J, et al. EULAR recommendations for the management of rheumatoid arthritis with synthetic and biological disease-modifying antirheumatic drugs: 2016 update. Ann Rheum Dis. 2017. https://doi.org/10.1136/annrheumdis-2016-210715
- Referans2. Cannella AC, O’Dell JR. Traditional DMARDs. In: Firestein GS, Budd RC, Gabriel SE, et al (Eds). Kelley and Firestein’s Textbook of Rheu- matology. 10th ed. Philadelphia: Elsevier Inc. 2017. 958-982. Doi:10.1016/b978-0-323-31696- 5.00061-9.
- Referans3. Snow MH, Cannella AC. (2019) Systemic Antirheumatic Drugs. West S. (Eds) Rheumatology Sec- rets. 4th E. S. A. D; Philadelphia: Elsevier. 2019. 662-670.
- Referans4. Hazlewood GS, Barnabe C, Tomlinson G, et al. Methotrexate monotherapy and methotrexate combination therapy with traditional and biologic disease modifying antirheumatic drugs for rheumatoid arthritis: Abridged cochrane Systematic review and network meta-analysis. BMJ. 2016;353:i1777. https://doi.org/10.1136/bmj.i1777
- Referans5. Shea B, Swinden M V., Tanjong Ghogomu E, et al. Folic acid and folinic acid for reducing side effects in patients receiving methotrexate for rheumatoid arthritis. Cochrane Database Syst. Rev.2013(5):CD000951.
- Referans6. Dalkilic E, Coskun BN, Yağız B, et al. Methotrexate intoxication: Beyond the adverse events. Int J Rheum Dis. 2018:1557-1562. https://doi.org/10.1111/1756-185X.13339
- Referans7. Burma MR, Rachow JW, Kolluri S, Saag KG. Methotrexate patient education: A quality improvement study. Arthritis Rheum 1996; 9:216–222. https://doi.org/10.1002/1529-0131(199606)9:3<216::AID-ANR1790090310>3.0.CO;2-5
- Referans8. Barton JL, Schmajuk G, Trupin L, et al. Poor knowledge of methotrexate associated with older age and limited English-language proficiency in a diverse rheumatoid arthritis cohort. Arthritis Res Ther 2013;15(5):R157. https://doi.org/10.1186/ar4340
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Romatoloji ve Artrit
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Nisan 2021
Gönderilme Tarihi
7 Aralık 2020
Kabul Tarihi
18 Ocak 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 47 Sayı: 1
APA
Coskun, B. N., Yağız, B., Pehlivan, Y., & Dalkılıç, H. E. (2021). Romatoid Artrit Hastalarının Metotreksat Kullanımı ile İlgili Farkındalıkları. Journal of Uludağ University Medical Faculty, 47(1), 11-15. https://doi.org/10.32708/uutfd.836966
AMA
1.Coskun BN, Yağız B, Pehlivan Y, Dalkılıç HE. Romatoid Artrit Hastalarının Metotreksat Kullanımı ile İlgili Farkındalıkları. Uludağ Tıp Derg. 2021;47(1):11-15. doi:10.32708/uutfd.836966
Chicago
Coskun, Belkis Nihan, Burcu Yağız, Yavuz Pehlivan, ve Hüseyin Ediz Dalkılıç. 2021. “Romatoid Artrit Hastalarının Metotreksat Kullanımı ile İlgili Farkındalıkları”. Journal of Uludağ University Medical Faculty 47 (1): 11-15. https://doi.org/10.32708/uutfd.836966.
EndNote
Coskun BN, Yağız B, Pehlivan Y, Dalkılıç HE (01 Nisan 2021) Romatoid Artrit Hastalarının Metotreksat Kullanımı ile İlgili Farkındalıkları. Journal of Uludağ University Medical Faculty 47 1 11–15.
IEEE
[1]B. N. Coskun, B. Yağız, Y. Pehlivan, ve H. E. Dalkılıç, “Romatoid Artrit Hastalarının Metotreksat Kullanımı ile İlgili Farkındalıkları”, Uludağ Tıp Derg, c. 47, sy 1, ss. 11–15, Nis. 2021, doi: 10.32708/uutfd.836966.
ISNAD
Coskun, Belkis Nihan - Yağız, Burcu - Pehlivan, Yavuz - Dalkılıç, Hüseyin Ediz. “Romatoid Artrit Hastalarının Metotreksat Kullanımı ile İlgili Farkındalıkları”. Journal of Uludağ University Medical Faculty 47/1 (01 Nisan 2021): 11-15. https://doi.org/10.32708/uutfd.836966.
JAMA
1.Coskun BN, Yağız B, Pehlivan Y, Dalkılıç HE. Romatoid Artrit Hastalarının Metotreksat Kullanımı ile İlgili Farkındalıkları. Uludağ Tıp Derg. 2021;47:11–15.
MLA
Coskun, Belkis Nihan, vd. “Romatoid Artrit Hastalarının Metotreksat Kullanımı ile İlgili Farkındalıkları”. Journal of Uludağ University Medical Faculty, c. 47, sy 1, Nisan 2021, ss. 11-15, doi:10.32708/uutfd.836966.
Vancouver
1.Belkis Nihan Coskun, Burcu Yağız, Yavuz Pehlivan, Hüseyin Ediz Dalkılıç. Romatoid Artrit Hastalarının Metotreksat Kullanımı ile İlgili Farkındalıkları. Uludağ Tıp Derg. 01 Nisan 2021;47(1):11-5. doi:10.32708/uutfd.836966
