Türkiye'nin Dijitalleşme Performansının BM Sürdürülebilir Kalkınma Endeksi Çerçevesinde Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de 2000'li yıllarda hızlanan dijitalleşme süreci ile aynı dönemde gözlenen Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) endeksindeki gelişmeler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmayı motive eden temel soru, artan dijitalleşmenin sürdürülebilir kalkınmaya olan etkilerinin niteliğidir. Çalışmada nicel veri analitiği yöntemleri kullanılmıştır. Türkiye'ye ait dijitalleşme ve SKH endeksi zaman serisi verileri toplanmış, tanımlayıcı ve çıkarımsal istatistiksel analizler uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, 2000'lerden itibaren Türkiye'de dijitalleşme göstergelerinde kaydadeğer artış olduğunu göstermektedir. Aynı dönemde SKH endeksinde de yükseliş gözlenmiştir. İki değişken arasında pozitif yönlü bir ilişki saptanmış olmakla birlikte, nedensellik bağlamında kesin yargıya varmak için daha detaylı analizlere ihtiyaç olduğu anlaşılmıştır. Çalışma, Türkiye'de dijitalleşme ve sürdürülebilir kalkınma ilişkisi konusunda farkındalık yaratması ve gelecek araştırmalara yol göstermesi açısından önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• sürdürülebilirlik
• veri analitiği
• dijital dönüşüm

Assessment of Türkiye's Digitalization Performance within the Framework of the UN Sustainable Development Index

Öz

The aim of this study is to examine the relationship between the accelerated digitalization process in Türkiye in the 2000s and the developments in the Sustainable Development Goals (SDG) index observed in the same period. The main question motivating the study is the nature of the effects of increasing digitalization on sustainable development. Quantitative data analytics methods are used in the study. Time series data on digitalization and the SDG index for Türkiye are collected, descriptive and inferential statistical analyses are applied. The findings show that there has been a significant increase in digitalization indicators in Türkiye since the 2000s. In the same period, an increase is also observed in the SDG index. Although a positive relationship is found between the two variables, it is understood that more detailed analyses are needed to make a definitive judgment in terms of causality. The study is important in terms of raising awareness of the relationship between digitalization and sustainable development in Türkiye and guiding future research.

Anahtar Kelimeler

• sustainability
• data analytics
• digital transformation

Kaynakça

1. Akçakaya, O. (2017). Yerel sürdürülebilirliğin sağlanmasında etkin bir yaklaşım: kamu sektörü ve özel sektör ortaklığı. Sakarya İktisat Dergisi, 6(3), 46-62.
2. Akın, F. (2020). Dijital dönüşümün bankacılık sektörü üzerindeki etkileri. Balkan & Near Eastern Journal of Social Sciences, 6(2).
3. Aktuğ, S. S. (2020). Development of fintech sector in Turkey. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies, 2(3), 487-499.
4. Atmaca, Y., & Karaçay, F. (2020). Türkiye’deki Kamu Yönetimi Reformlarında Dijitalleşme ve E-Yönetişim. International Journal of Management and Administration, 4(8), 260-280.
5. Avaner, T., & Çelik, M. (2021). Türkiye’de dijital dönüşüm ofisi ve yapay zekâ yönetimi: Büyük Veri ve Yapay Zekâ Daire Başkanlığı’nın geleceği üzerine. Medeniyet Araştırmaları Dergisi, 6(2), 1-18.
6. Bleicher, J., & Stanley, H. (2017). Digitization as a catalyst for business model innovation a three-step approach to facilitating economic success. Journal of Business Management, 12.
7. Clement, J., Ruysschaert, B., & Crutzen, N. (2023). Smart city strategies–A driver for the localization of the sustainable development goals?. Ecological Economics, 213, 107941.
8. Daidj, N. (2019). Strategic and Business-IT Alignment Under Digital Transformation: Towards New Insights?. In Business transformations in the era of digitalization (pp. 93-105). IGI Global.

9. Degryse, C. (2016). Digitalisation of the economy and its impact on labour markets. ETUI research paper-working paper.
10. Demirkıran, S., Beyoğlu, A., Terzioğlu, M. K., & Yaşar, A. (2022). Sürdürülebilir kalkınma odaklı dijitalleşme belirleyicilerinin verimlilik üzerindeki etkilerinin yapay sinir ağları ile sınıflandırılması. Verimlilik Dergisi, 30-47.
11. Depiné, Á., de Azevedo, I. S. C., Santos, V. C., & Eleutheriou, C. S. T. (2017, February). Smart Cities and Design Thinking: Sustainable development from the citizen’s perspective. In Proceedings of the February 2017 Conference: IV Regional Planning Conference, Aveiro, Portugal (pp. 23-24).
12. Dwivedi, A., & Paul, S. K. (2022). A framework for digital supply chains in the era of circular economy: Implications on environmental sustainability. Business Strategy and The Environment, 31(4), 1249-1274.
13. Esses, D., Csete, M. S., & Németh, B. (2021). Sustainability and digital transformation in the visegrad group of central european countries. Sustainability, 13(11), 5833.
14. Fernández-Macías, E. (2018). Automation, digitalisation and platforms: Implications for work and employment.
15. Gunasekaran, A., & Ngai, E. W. (2004). Information systems in supply chain integration and management. European Journal of Operational Research, 159(2), 269-295.
16. Hidalgo, A., Gabaly, S., Morales-Alonso, G., & Urueña, A. (2020). The digital divide in light of sustainable development: An approach through advanced machine learning techniques. Technological Forecasting and Social Change, 150, 119754.
17. Karasoy, H., & Babaoğlu, P. (2020). Türkiye’de Elektronik Devletten Dijital Devlete Doğru. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 12(23), 397-416.
18. Kasa, A. & Arslan, G. (2020). Endüstri 4.0 kapsamında teorik bir analiz: Türkiye örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 2020; 19(76) 1810-1826.
19. Kohnke, O. (2017). It’s not just about technology: The people side of digitization. Shaping the Digital Enterprise: Trends and Use Cases in Digital Innovation and Transformation, 69-91.
20. Konu, A. (2020). Sürdürülebilir kalkınma ve dijital ekonomi ilişkisi: AB ülkeleri için bir araştırma. Akademik İncelemeler Dergisi, 15(2).
21. Mondejar, M. E., Avtar, R., Diaz, H. L. B., Dubey, R. K., Esteban, J., Gómez-Morales, A., ... & Garcia-Segura, S. (2021). Digitalization to achieve sustainable development goals: Steps towards a Smart Green Planet. Science of The Total Environment, 794, 148539.
22. Ojo, T. A. (2022). Digital Financial Inclusion for Women in the Fourth Industrial Revolution: A Key towards Achieving Sustainable Development Goal 5. Africa Review, 14(1), 98-123.
23. Qadeer, A., Anis, M., Ajmal, Z., Kirsten, K. L., Usman, M., Khosa, R. R., ... & Zhao, X. (2022). Sustainable development goals under threat? Multidimensional impact of COVID-19 on our planet and society outweigh short term global pollution reduction. Sustainable Cities and Society, 83, 103962.
24. Radmard, S., & Atik, Ö. (2019). Eğitimde dijitalleşme faaliyetleri ve eğitim yöneticilerinin sürece uyumuna ilişkin bir araştırma. International Journal of Social Humanities Sciences Research, 6(37), 1343-1361.
25. Sachs, J., Schmidt-Traub, G., Kroll, C., Lafortune, G., Fuller, G. (2018). SDG Index and Dashboards Report 2018. New York: Bertelsmann Stiftung and Sustainable Development Solutions Network (SDSN). Retrieved September 1, 2023 https://s3.amazonaws.com/sustainabledevelopment.report/2018/2018_sdg_index_and_dashboards_report.pdf
26. Sachs, J.D., Lafortune, G., Fuller, G., Drumm, E. (2023). Implementing the SDG Stimulus. Sustainable Development Report 2023. Paris: SDSN, Dublin: Dublin University Press, 2023. 10.25546/102924 Retrieved September 1, 2023 from https://dashboards.sdgindex.org/chapters
27. Sætra, H. S., & Fosch-Villaronga, E. (2021, August). Healthcare digitalisation and the changing nature of work and society. In Healthcare (Vol. 9, No. 8, p. 1007). MDPI.
28. Soylu, A. (2018). Endüstri 4.0 ve girişimcilikte yeni yaklaşımlar. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (32), 43-57.
29. Tamer, H. Y., & Övgün, B. (2020). Yapay zekâ bağlamında dijital dönüşüm ofisi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 75(2), 775-803.
30. Taş, Ç. K., Örk, S., & Veysikarani, D. (2021). Dijital ekonominin sürdürülebilir kalkınma hedefleri üzerine etkisi: Avrupa Birliği ülkeleri için bir inceleme. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 55-78.
31. Turkish Statistical Institute (TURKSTAT, 2023). Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması. Retrieved September 10, 2023 from https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Girisimlerde-Bilisim-Teknolojileri-Kullanim-Arastirmasi-2021-37435
32. Turkish Statistical Institute (TURKSTAT, 26 August 2022). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması. Retrieved September 10, 2023 from https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Survey-on-Information-and-Communication-Technology-(ICT)-Usage-in-Households-and-by-Individuals-2022-45587
33. UN (2015) A/RES/70/1 UN General Assembly Transforming our World: the 2030 Agenda for Sustainable Development. Seventieth session of the General Assembly on 25 Sept 2015. Retrieved September 1, 2023 https://ggim.un.org/documents/a_res_71_313.pdf
34. UN (2017) A/RES/71/313 Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development. Seventy-first session of the General Assembly on 6 July 2015. Retrieved September 1, 2023 from https://sustainabledevelopment.un.org/post2015/summit
35. Ustaömer, K. (2019). Türkiye’nin bankacılık sektöründe dijitalleşme olgusu. Ekonomi İşletme ve Yönetim Dergisi, 3(1), 1-24.
36. Waas, T., Hugé, J., Verbruggen, A., & Wright, T. (2011). Sustainable development: a bird's eye view. Sustainability, 3(10), 1637-1661.
37. Yu, H., & Cui, L. (2019). China's e-commerce: empowering rural women?. The China Quarterly, 238, 418-437.
38. Zhang, T., Shaikh, Z. A., Yumashev, A. V., & Chłąd, M. (2020). Applied model of E-learning in the framework of education for sustainable development. Sustainability, 12(16), 6420.
39. Zhao, W., Yin, C., Hua, T., Meadows, M. E., Li, Y., Liu, Y., ... & Fu, B. (2022). Achieving the Sustainable Development Goals in the post-pandemic era. Humanities and Social Sciences Communications, 9(1), 1-7.