Atatürk’ün Ölümünün The New York Times Ve The Washington Post Gazetelerinde Yansımaları

Öz

Mondros Mütarekesi’nin ardından başlayan İngiltere, Fransa, İtalya ve Yunanistan’ın işgallerine karşı Mustafa Kemal Paşa’nın liderliğinde, önce vatan işgalden kurtarılmış ve ardından Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurulmuştur. Gazi Paşa bu hedefler doğrultusunda hiçbir engel tanımamıştır. Yeni devlet milliyetçi değerler ve Batı değerleri üzerine inşa edilmiştir. Bu yolda destekçileri olduğu gibi, yaptıklarına karşı çıkanlar da olmuştur. Bu süreç hem ülke içinde hem de ülke dışında ilgiyle takip edilmiştir. İlgilenen devletlerden biri de Amerika Birleşik Devletleri'dir. Mustafa Kemal Paşa'nın ülkesi ve vatandaşları için yaptıklarının Amerika'daki yansımasını belirlemek amacıyla 1851'de kurulan The New York Times ve 1877'de kurulan The Washington Post gazeteleri incelenmiştir. Atatürk’ün ölümü sonrasında, ilgili gazetelerdeki Atatürk ve Atatürk'ün Türkiye'si için yazılanlar değerlendirilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kuruluşu aşamasında yaşananların tarafsız bir gözle verilmeye çalışıldığı anlaşılmıştır. Bu değerlendirmeler altı ayrı başlıkta ele alınmıştır. Atatürk’ün ölüm haberinin verilmesi ile birlikte çocukluk yıllarından, eğitim hayatından ve karakterinden bahsedilmiştir. Askerî ve siyasî dâhi olduğu çeşitli örneklerle vurgulanmıştır. Türkiye için öneminin altı çizilmiştir. Yeni cumhurbaşkanının İsmet İnönü’nün olacağı ön görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Mustafa Kemal Atatürk
• Türkiye
• The New York Times
• The Washington Post
• Türk Siyasal Hayatı

The Reflections Of Atatürk's Death In The New York Times And The Washington Post Newspapers

Öz

Following the Armistice of Mudros, the homeland was first liberated from occupation against the occupations of England, France, Italy and Greece, under the leadership of Mustafa Kemal Pasha. Then the Republic of Türkiye was established Gazi Pasha did not tolerate any obstacles towards these goals. The new state was built on nationalist and Western values. There were supporters on this path as well as those who opposed what he did. This process was followed with interest both within the country and abroad. One of the states interested was the United States of America. To determine the reflection of what Mustafa Kemal Pasha did for his country and citizens in America, The New York Times, founded in 1851, and The Washington Post, founded in 1877, were examined. After Atatürk's death, the articles written about Atatürk and Atatürk's Turkey in the relevant newspapers were evaluated. It was understood that an attempt was made to present the events experienced during the establishment of the Republic of Türkiye from an impartial perspective. These evaluations were addressed under six separate headings. Along with the news of Atatürk's death, his childhood, education and character were mentioned. His military and political genius was emphasized with various examples. His importance for Türkiye was underlined. It was predicted that İsmet İnönü would be the new president.

Anahtar Kelimeler

• Mustafa Kemal Atatürk
• Türkiye
• The New York Times
• The Washington Post
• Turkish Political Life

Kaynakça

1. T. C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA).
2. Agayev, Elnur, “Atatürk'ün Vefatının Sovyet Basınında Yansıması”, Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi, 11, 2010, s. 131-156.
3. Anchieri, Ettore, “Roma — Berlin Mihverinin İç Yüzü (1937-1940)”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(1), 1959, s. 58-70.
4. Aşkun, İnal Cem, “Söylevdeki Kişiliği İle Atatürk”, Atatürk Yolu Dergisi, 3(11), 1993, s. 259-270.
5. Arıkan, Zeki, “İttihat-Terakki Ve Kapitülasyonlar”, Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 5(13), 2006, s. 217-220.
6. Benhür, Çağatay, “Atatürk’ün Vefatının Ukrayna Basınına Yansımaları”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 43, 2018, s. 369-383.
7. Çağlar, Günay, “Kuvây-ı İnzibatiye”, Atatürk Yolu Dergisi, 4(15), 1995, s. 343-365.
8. Çiçek, Ömer, “İttihat ve Terakki Partisi: Tarihsel ve Kuramsal Bir Değerlendirme”, PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(2), 2019, s. 107-123.

9. Çolak, Melek, “Atatürk’ün Vefatı Ve Macaristan’daki Yankıları”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 19(57), 2003, s. 1009-1016.
10. Dirier, Ayten, ‘’Kuvayı İnzibatiye / Hilâfet Ordusu’’, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 8(3), 2021, s.968-983.
11. Enginsoy, Cemal, “Gerçekçi Atatürk”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 9(27), 1993, s. 513-522.
12. Gerede, R. Hüsrev, “Atatürk”, Belleten, 20(80), 1956, s. 565-570.
13. Giritli, İsmet, “Atatürk Ve Cumhuriyet”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, XI(33), 1995, s. 779-807.
14. Halaçoğlu, Yusuf – Eren, Halit, “Batı Trakya”, TDV İslam Ansiklopedisi, C. 5, 1992, s. 144-147.
15. Harris, George S., “The Ambassadorship Of (Mehmet) Münir Ertegün (1934 1944)”, Studies in Atatürk's Türkiye: The American Dimension, ed. George S. Harris and Nur Bilge Criss, Brill Publishers, Leiden, 2009, p. 177-196.
16. Irmak, Sadi, “Atatürk’ü Anarken”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 1(1), 1984, s. 164-166.
17. Kırömeroğlu, Nida, “Mizah Penceresinde Birinci Dünya Savaşı (1914-1918)”, İstanbul Ü. SBE, Doktora Tezi, 2022, İstanbul.
18. Kutkan, Özlem, “Hatırlanmayı Bekleyen Bir Kitap Ve İstanbul Köpekleri Üzerinden Düşündürdükleri”, Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 7(2), 2022, s. 904-923.
19. Otaç, Tuğrul, “İkinci Dünya Savaşında Müttefik Konferansları Ve Türkiye İçin Önemi”, Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, 1(1), 2019, s. 97-126.
20. Özgüneş, Mehmet, “Devlet Adamı Atatürk”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 1(1), 1984, s. 192-194.
21. Püren, Nejla, “Atatürk’ün Ölümünün Almanya’daki Yansımaları”, Tarih Ve Günce, 6, 2020, s. 225-242.
22. Sarı, Mustafa, “The Times Gazetesi’ne Göre Atatürk’ün Vefatı”, Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Dergisi, 10(2), 2008, s. 371-382.
23. Surur, Amrela Sany, “Etiyopya’da Modernzimin Başlangıcı: Başkent Addis Ababa’nın Kurulması ve Modernleşmesi Üzerinde Etiyopya-İtalya Savaşlarının Etkisi”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 29, 2015, s. 91-103.
24. Şener, Abdüllatif, “İttihat Ve Terakki Cemiyetinin İktisadi Ve Mali Politikaları (1908 - 1918)”, Hacettepe Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 1990, s. 203-232.
25. Toker, Metin, “Atatürk Ve Barış”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 3(9), 1987, s. 537-50.
26. Tünay, Bekir, “Atatürk Ve Cumhuriyet”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 3(7), 1986, s. 155-70.
27. Unat, Kadri, “Başbakan Celal Bayar’ın Atina Ziyareti Ve Türk-Elen Munzam Paktı’nın İmzalanması (27-30 Nisan 1938)”, Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 9(27), 2021, s. 489-505.
28. Ünlüönen, Kurban, “Türkiye’de Ulaştırma Sektörünün Tarihi Gelişimi (Karayolları-Demiryolları)”, Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 5(5), 1992, s. 331-351.
29. Üste, Ahmet, “Birinci Dünya Savaşı Sonrasında Avrupa’da Güç Dengesi ve Hitler’in Güç Dengesi Politikası”. Aydın İktisat Fakültesi Dergisi, 3(1), 2018, s. 68-82.
30. Yaşar, Selman, “Atatürk Ve Cumhuriyet”, Kesit Akademi Dergisi, 7, 2017, s. 49-77.
31. Hâkimiyet-i Milliye; The New York Times; The Washington Post; Ulus
32. https://www.britannica.com/biography/Cordell-Hull (11.032024).
33. https://www.ismetinonu.org.tr/ataturk-ve-inonu/ (12.03.2024).