Araştırma Makalesi

Ruslaştırma ve Asimilasyon Politikası Çerçevesinde Çarlık Rusyası’nın XIX. Yüzyılda Azerbaycan’da Açtığı Eğitim Kurumları

Cilt: 11 Sayı: 1 31 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Ruslaştırma ve Asimilasyon Politikası Çerçevesinde Çarlık Rusyası’nın XIX. Yüzyılda Azerbaycan’da Açtığı Eğitim Kurumları

Öz

XIX. yüzyılın başında Çarlık Rusyası’nın işgali altına düşen Azerbaycan, diğer alanlarda sömürüldüğü gibi kültürel olarak da yönetimin Ruslaştırma ve asimilasyon politikasıyla karşı karşıya kaldı. Çarlık yönetimi, Azerbaycan Türklerini geçmişinden koparmaya çalışarak nihai amaç olarak tamamen asimile etmeği hedefledi. Bunun öncelikli yolu, bölgede kendine sadık tebaa yetiştirmekti. Yönetim, bu bağlamda önce bölge soylularını yanına çekmeğe çalıştı ve onların evlatlarına Rusça eğitim vererek toplum mühendisliği programı uyguladı. Bu politikanın uygulanması için devlet okulları açmayı önemli gördü. Dolayısıyla yönetim, halkı Ruslaştırma ve asimile etme amacına yönelik devlet okulları tesis etmeye başladı. Bu çalışmanın amacı, Çarlık Rusyası’nın XIX. Yüzyılda Azerbaycan’da, halkı Ruslaştırma ve asimile etme niyetiyle devlet okulları açmış olduğunu tespit etmektir. Bu kapsamda araştırmada nitel araştırma yöntemi olan doküman analizi kullanılmıştır. Çalışma esnasında, Çarlık yönetiminin kanunlarının yer aldığı yayınlanmış arşiv vesikaları gözden geçirilmiş, Kavkaz gazetesinin konuya ilişkin ulaşılabilen haberleri ile her yıl yayınlanan Kafkasya Takvimi incelenmiş, bunların yanı sıra birinci ve ikinci el kaynaklardaki bilgiler değerlendirilerek yazım esnasında kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. “Otçet General Feldmarşala Knyazya A. İ. Baryatinskago Za 1857-1859 Godı”, Aktı Kavkazskoyu Arheografiçeskoyu Komissieyu, Tom 12, Tipografiya Kantselyariy Glavnonaçalstvuyuşago Grajdanskoyu Çastyu na Kavkaza, Tiflis 1904.
  2. Pamyatnaya Knijka Yelizavetpolskoy Guberniy Na 1910 God, Tipografiya Yelizavetpolskago Gubernskago Pravleniya, Yelizavetpol 1910.
  3. Polnoye Sobraniye Zakonov Rossiyskoy İmperiy, N: 3060, Tom 4, Sobraniye Vtoroye, Peçatano v Tipografiy II Otdeleniya Sobstvennoy Ego İmperatorskago Veliçestva Kantselyariy, Sankt Petersburg 1830.
  4. Polnoye Sobraniye Zakonov Rossiyskoy İmperiy, N: 8123, Tom 10, Otdeleniye Pervoye, V Tipografiy II-go Otdeleniya Sobstvennoy E. İ. V. Kantselyariy, Sankt Petersburg 1836.
  5. Polnoye Sobraniye Zakonov Rossiyskoy İmperiy, N: 21128, Tom 22, Otdeleniye Pervoye, V Tipografiy II Otdeleniya Sobstvennoy E. İ. V. Kantselyariy, Sankt Petersburg 1848.
  6. Polnoye Sobraniye Zakonov Rossiyskoy İmperiy, N: 22838, Tom 23, Otdeleniye 2, V Tipografiy II-go Otdeleniya Sobstvennoy E. İ. V. Kantselyariy, Sankt Petersburg 1848.
  7. Polnoye Sobraniye Zakonov Rossiyskoy İmperiy, N: 27646, Tom 28, Otdeleniye Pervoye, V Tipografiy II-go Otdeleniya Sobstvennoy E. İ. V. Kantselyariy, Sankt Petersburg 1854.
  8. Polnoye Sobraniye Zakonov Rossiyskoy İmperiy, N: 50909, Tom 47, Otdeleniye Pervoye, V Tipografiy II Otdeleniya Sobstvennoy E. İ. V. Kantselyariy, Sankt Petersburg 1875.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Genel Türk Tarihi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

1 Ekim 2025

Kabul Tarihi

30 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sadık, R. (2026). Ruslaştırma ve Asimilasyon Politikası Çerçevesinde Çarlık Rusyası’nın XIX. Yüzyılda Azerbaycan’da Açtığı Eğitim Kurumları. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 11(1), 586-627. https://doi.org/10.24186/vakanuvis.1794565
AMA
1.Sadık R. Ruslaştırma ve Asimilasyon Politikası Çerçevesinde Çarlık Rusyası’nın XIX. Yüzyılda Azerbaycan’da Açtığı Eğitim Kurumları. VAKANÜVİS. 2026;11(1):586-627. doi:10.24186/vakanuvis.1794565
Chicago
Sadık, Ramin. 2026. “Ruslaştırma ve Asimilasyon Politikası Çerçevesinde Çarlık Rusyası’nın XIX. Yüzyılda Azerbaycan’da Açtığı Eğitim Kurumları”. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi 11 (1): 586-627. https://doi.org/10.24186/vakanuvis.1794565.
EndNote
Sadık R (01 Mart 2026) Ruslaştırma ve Asimilasyon Politikası Çerçevesinde Çarlık Rusyası’nın XIX. Yüzyılda Azerbaycan’da Açtığı Eğitim Kurumları. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi 11 1 586–627.
IEEE
[1]R. Sadık, “Ruslaştırma ve Asimilasyon Politikası Çerçevesinde Çarlık Rusyası’nın XIX. Yüzyılda Azerbaycan’da Açtığı Eğitim Kurumları”, VAKANÜVİS, c. 11, sy 1, ss. 586–627, Mar. 2026, doi: 10.24186/vakanuvis.1794565.
ISNAD
Sadık, Ramin. “Ruslaştırma ve Asimilasyon Politikası Çerçevesinde Çarlık Rusyası’nın XIX. Yüzyılda Azerbaycan’da Açtığı Eğitim Kurumları”. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi 11/1 (01 Mart 2026): 586-627. https://doi.org/10.24186/vakanuvis.1794565.
JAMA
1.Sadık R. Ruslaştırma ve Asimilasyon Politikası Çerçevesinde Çarlık Rusyası’nın XIX. Yüzyılda Azerbaycan’da Açtığı Eğitim Kurumları. VAKANÜVİS. 2026;11:586–627.
MLA
Sadık, Ramin. “Ruslaştırma ve Asimilasyon Politikası Çerçevesinde Çarlık Rusyası’nın XIX. Yüzyılda Azerbaycan’da Açtığı Eğitim Kurumları”. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, c. 11, sy 1, Mart 2026, ss. 586-27, doi:10.24186/vakanuvis.1794565.
Vancouver
1.Ramin Sadık. Ruslaştırma ve Asimilasyon Politikası Çerçevesinde Çarlık Rusyası’nın XIX. Yüzyılda Azerbaycan’da Açtığı Eğitim Kurumları. VAKANÜVİS. 01 Mart 2026;11(1):586-627. doi:10.24186/vakanuvis.1794565


 Bu eser Creative Commons BY-NC-SA 2.0 (Atıf-Gayri Ticari-Aynı Lisansla Paylaşile lisanslanmıştır.