Mine Procurement and Specie Coinage Activities According to an Icmâl Book Pertaining to the Period between 1788-1825 (H. 1203-1240)

Öz

We try to make an evaluation of Ottoman monetary and mining history according to an icmâl book pertaining to period between the years 1788-1825. Some information is provided regarding the amount of silver coming from mines to the Mint, specie coinage and the revenue obtained through money coinage with gold bought from the market in this icmâl book. Original results are obtained when this information is transformed into tables and graphics and supported by archival documents and literature. First of these results is that silver production in Ottoman mines experienced a dramatic decrease in that period and the second is that revenue obtained from gold specie coinage was very influential in overcoming the financial crisis in that period. Information in the literature regarding the amount of production in Ottoman mines is insufficient and is far from making up a regular statistical series. Besides, we emphasize the fact that financial crisis in that period is overcome by debasement of silver species. The information in icmâl book makes up a regular series of thirty six years regarding the silver production in Ottoman mines; and reveals that adjustments on gold species  was very influential in overcoming financial crisis even if not influential as the ones on silver species.

Anahtar Kelimeler

• cihâdiye coin, rûmî gold coin, adlî gold coin, seigniorage, debasement, silver production, Sultan Mahmud II

1788-1825 (Hicrî 1203-1240) Dönemine Ait Bir İcmâl Defterine Göre Darphanenin Maden Temin ve Sikke Darp Faaliyeti

Öz

Bu çalışmada 1788-1825 yılları arasına ait bir icmâl defterine istinaden Osmanlı para ve madencilik tarihine dair birtakım değerlendirmeler yapılacaktır. Mevzubahis defterde darphaneye madenlerden gelen gümüş miktarı, bu gümüşten sikke basımı ve darphanenin piyasadan satın aldığı altından para basarak elde ettiği gelir hakkında bilgi verilmektedir. Bu bilgiler arşiv belgeleri ve literatürle desteklendiğinde özgün sonuçlar ortaya çıkmaktadır. Bunlardan ilki Osmanlı madenlerinde gümüş üretiminin bu dönemde büyük bir düşüş yaşadığı, ikincisi ise bu dönemde yaşanan malî krizin aşılmasında altın sikke basımından elde edilen gelirin önemli bir rolü olduğudur. Literatürde Osmanlı madenlerinin üretim rakamlarına dair var olan bilgiler yetersizdir ve düzenli bir istatistiki seri oluşturmaktan uzaktır. Ayrıca söz konusu dönemde yaşanan malî krizin gümüş sikkelerin tağşişiyle aşıldığı hususuna vurgu yapılmaktadır. İcmâl defterinin verdiği bilgiler, Osmanlı madenlerinin gümüş üretimine dair otuz altı yıllık düzenli bir seri oluşturmakta; malî krizin aşılmasında gümüş sikkeler kadar olmasa da, altın sikkeler üzerinde yapılan ayarlamaların da önemli katkısı olduğunu ortaya koymaktadır. 

Anahtar Kelimeler

• cihâdiye; rûmî altını; adlî altını; darp faizi; tağşiş; gümüş üretimi; Sultan II. Mahmud