Sıradışı Bir Amerikalının Ermeni Olaylarına Bakışı: Francis Hopkinson Smith
Öz
Batı
dünyasında tarihi sürece bakıldığında Türk, genellikle öteki olarak algılana
gelmiştir. Böyle bir algının oluşmasında birtakım unsurların etkili olduğu
söylenebilir. Özellikle 19. Yüzyılın sonu ve 20. Yüzyılın başında Ermeni Sorunu
bu unsurlardan biri haline gelmiştir. Bilhassa Amerika’da Türk imgesini olumsuz
yönde etkileyen en önemli unsurların başında Ermeni sorunu algısı gelir.
Amerika’da böyle bir algının oluşmasında seyyah, gazete ve misyoner gibi
unsurların etkisi olmuştur. Büyük çoğunluğu Ermeni Sorunu’nda Osmanlı
Devleti’ne menfi yaklaşmış ve Türkleri ötekileştirmişken bazen istisnalar da
olmuştur. Bunlardan biri olan ve sıradışı kişiliği ile dikkat çeken Francis
Hopkinson Smith, Ermeni Sorunu’nda çoğunluğun tersine düşünen ve hareket eden
bir kişi olarak dikkat çeker. Yazar, ressam, mühendis, iş adamı, gezgin gibi
çok farklı uğraşları olan Smith, İstanbul’a yaptığı seyahatler neticesinde
Türkleri ve Ermenileri tanımış, yaşanan olaylara da şahit olmuştur. 1890’lı
yıllarda meydana gelen olayların bazıları esnasında Dersaadet’te bulunan bu
ilginç Amerikalı ülkesine dönüşünde Ermeni propagandasından kaynaklanan menfi
duruma karşı Osmanlı yanlısı, II. Abdülhamid’i savunur bir tavır sergilemiştir.
Gazetelerde çıkan haber ve röportajlarında bu olayları derinlemesine ele
alarak, Ermeni komitelerini ve misyonerleri olayların asıl müsebbibi olarak
gördüğünü dile getirmiştir. Bu çalışmada Francis Hopkinson Smith’in Ermeni
Sorunu ile ilgili tutumu ve meseleye yaklaşımı, daha ziyade Amerikan gazeteleri
üzerinden ele alınacak olup bu sıradışı şahsiyetin konuyla ilgili
değerlendirmelerinin analiz edilmesi hedeflenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akalın, Berrin, "Ottoman-American Relations, Francis Hopkinson Smith and Armenian Issue", Journal of International Education and Leadership, Vol. 5, Issue: 1, Spring 2015, s. 1-28. BOA. Y.PRK. GZT. 10-51. BOA. HR. SYS. 65-6. BOA., Y.A. HUS. 349-15. Bridgeport Evening Farmer, "F. Hopkinson Smith, Builder of First Breakwater Here, Noted Author, is Death at 76", April 08, 1915, s. 1-2. Cedar Rapids, "Armenian Seek to Suppress Free Speech in America", Dec. 07, 1896, s. 8. Daily Kennebec Journal, "Garrulous Know-it-Alls", Dec. 14, 1895, s. 4. Daşçı, Semra, Dersaadet'te Bir Türk Dostu Francis Hopkinson Smith 1838-1915, Bilge Kültür Sanat, İstanbul 2012. Erdoğan, Dilşen İnce, "XIX. Yüzyılda Ermeni Milliyetçiliğinin Doğuşunda Amerikan Etkisi", Hoşgörüden Yol Ayrımına Ermeniler, Cilt.1, Kayseri 2009, s. 461-486. Evening Bulletin, "The Brutal Turk", Sep. 10, 1896, s. 7. Honolulu Star-Bulletin, "Famous Engineer Dies at Ripe Age", April 08, 1915, s. 12. Irish Standard, December 19, 1896, s. 4. Little Falls Weekly Transcript, (Little Fall, Minn.) December 06, 1895, s. 3. Morning Telegram, "Are the Armenians Blamable", Jan. 24, 1896, s. 4. New York Herald, "Light Thrown Upon the Condition of Affairs in Turkey", 1 November 1896, s. 3. New York Times, "A Good Word for Sultan: F. Hopkinson Smith in Turks' Defense", Jan. 16, 1896, s.? New York Times, "Defending the Sultan", Nov. 9, 1896, s. 4. New York Times, "Hopkinson Smith and the Armenians to the Editor of the New York Times", Jan. 23, 1897, s. 6. New York Times, "F. Hopkinson Smith, Author-Artist, Dies", April 8, 1915, s. 13. New York Times, "To Aid the Armenians", Nov. 10, 1896, s. Osmanlı Belgelerinde Ermeni-Amerikan İlişkileri (1839-1895), Belge No. 84, Cilt I, s. 203-204. Sacramento Daily Record Union, 02 January, 1896, s. 2. Sacramento Daily-Record Union, "The Other Side of It: Are the Armenians Entitled to Our Sympathy", Nov. 11, 1896, s. 6. Sheffield Daily Telegraph, "Armenians In Turkey, An Independent Witness, Striking Statements", November, 03, 1896, s. 5. South Wales Echo, "Mr. Hopkinson Smith Interviewed, Every Armenian an Anarchist", November 2, 1896, s. 3. South Wales Daily News, "Mr. Hopkinson Smith Interviewed, Every Armenian an Anarchist", November 3, 1896, s. 5. The Argus, "The Other Side", s. 20 February 1896, s. 4. The Armenian Troubles and Where the Resposibility Lies, By A Correspondent, New York 1895, s. 34-35. The Black Hills Union, "He Defends The Turk", 07 February 1896, s. 1, Estherville Democrat, "He Defends the Turks: F. Hopkinson Smith on the Armenian Troubles", Feb. 05, 1896, s. The Daily Morning Journal and Courier, 12 December 1895, s. 4. The Herald, "The Consul is Denounced", November 26, 1895. The Indianapolis Journal, "A Friend of the Turk", 2 December 1895, s. 4. The Indianapolis Journal, "F. Hopkinson Smith's Inconsistencies", 5 December 1895, s. 4. The Madisonian, (Virginia City), 14 December 1895, s. 3. Watertown Republican, "The Armeian Troubles", 05 February, 1896, s. 1. Winnipeg Free Press, "Gifted Author and Painter is Dead", Apr. 09, 1915, s. 11. Yavuz, Fikrettin, II. Abdülhamid Döneminde Bir Amerikan Elçisi Alexander Watkins Terrell 1893-1897, Babıali Kültür Yay., İstanbul 2016.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
16 Ekim 2018
Gönderilme Tarihi
5 Eylül 2018
Kabul Tarihi
5 Ekim 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 3