Tokat ve Niksar’da Yağı-Basan Medreseleri

Öz

işaret ettiği gibi3, merkezî-kubbeli medrese Anadolu’da uzun bir gelişme sonunda meydana gelmeyip, bugün bildiğimiz kadar, açık-avlulu medreselerden daha önce ortaya çıkmış ve onunla birlikte
yanyana gelişmiştir. Diğer bir deyimle, merkezî-kubbeli Danişmendli medreseleri Büyük Selçuklu medreselerinin -Nizâmiyelerin- bir devamı değil, Anadolu’da şekil bulmuş, bir bakıma ilkel fakat bir bakıma yepyeni bir başlangıç olarak kabul edebileceğimiz yerli bir mimarînin habercileridir. Her iki Yağı-basan Medrese’sinin de gerek yapı gerekse plân şeması itibariyle eş olmaları, merkezLkubbeli
medrese tipinin gelişigüzel ortaya çıkmayıp mahallî yapı tekniği ve ihtiyaçlardan doğan ve şekil bulan şuurlu bir mimarî olduğunu gösterir. Bu iki medrese hakkındaki görüşlerimizi daha etraflı olarak açıklamadan önce bunları inceleyelim.

Anahtar Kelimeler

• Tokat
• Niksar
• Yağıbasan