Fatih Camii

Öz

Fatih Mehmed II.'in fethi müteakip İstanbul'u yüksek bir tepesi üzerine büyük bir cami ile beraber yaptırmış olduğu mimari manzume bu şehrin son derece dikkate şayan tarihi âbidelerinden birini teşkil eder. Sekiz medreseyi, sekiz tetimme medresesini ayrıca durüşşifa, darüzziyafe (talıbane), imaret, kütüphane, kârvansaray, hamam ve saire gibi müştemilâtı ihtiva eyleyen ve çok geniş bir saha kaplayan bu muazzam ve mütenazır mimarî eserin mihrakını teşkil eden Fatih camiini ve buna dair intişar etmiş olan yazıları umumî bir tetkike tâbi tutmağı ötedenberi istiyordum. Tarilıî bir mevzu olmaktan, san'at ve estetik bahislerinin umumî çerçevesinden çıkarak bir ihtisas işi halini alan, bundan başka plân ve makta' çizilmesini de icap ettiren bu çalışmada bilgisi kadar ruhundaki san'at heyecanı ve görüşü kuvvetli bir arkadaşla elbirliği yapılması lüzumu kendini gösterdiğinden eski eserlere bağlılığını ve Türk âbidelerine hayranlığını bize daha talebelik hayatında iken verdiği eserlerle isbat eyleyen, kabiliyet ve iktidarını çok genç yaşda salâhiyetli üstadlara teslim ettirmeğe muvaffak olan Mimar Ali Saim Ülgen'den bu himmeti istedim. Tarih ve san'at bakımından yüksek bir değer taşıyan bu mimarî manzumeyi Türk san'at eserlerinin güzelliğine ve füsununa gönlünü kaptırmış birer âşık heyecaniyle iyiden iyiye inceledik. Bir yandan âbideyi, öbür yandan şimdiye kadar bu âbide hakkında yazılmış veya çizilmiş olan eserleri tetkik eyledik. Bunları birbirleriyle, ortada duran hakikatle veya kalabilen izlerle karşılaştırdık, uzun uzun düşündük, itinalı ölçüler aldık. Düşündüklerimizi teyid edecek ilmî ve maddî deliller aradık ve bulduk. Aşağıdaki yazıyı işte böyle uzunca süren bir emeğin, el ve gönül birliğinin mahsulü olarak karilerimize arzetmekteyiz

Anahtar Kelimeler

• vakıf
• külliye
• imaret
• medrese
• İstanbul