The Wall Paintings of Haci Abdullah Khalifa Mosque in Tekke Village

Öz

A period of westernization started in Turkish art with the arrival of Baroque and Rococo styles in the second half of the 18th century, which were widely used in Europe in the 17th and 18th centuries. The period made itself felt first in the palace and in its surroundings and then in many parts of Anatolia. In Anatolia; especially in cities of crown princes such as Trabzon and Amasya, there are many mosques ornamented with the influence of this period. Mosque of Haci Abdullah Khalifa is one of these mosques in the village of Tekke Köy of Yağlıdere which is a small town in the province of Giresun. The mosque was built within the body of Gulbahar Hatun Waqf. Done on dry coating with hand-carving technique, decoration compositions are depicted naturalistically and stylistically in the mosque. The wall paintings created with geometric, architectural, and concrete ornaments such as flower bouquets rising from different forms of vases, trees, heaven and mosque depictions are the main focus of this article

Anahtar Kelimeler

• Giresun
• Haci Abdullah Khalifa Dervish Lodge
• Baroque
• Rococo
• Wall-paintings

Tekke Köyü Hacı Abdullah Halife Camisi Duvar Resimleri

Öz

Avrupa mimarisinde 17. ve 18. yüzyıllarda yaygın olarak uygulanan barok ve rokoko üsluplarının 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ülkemize girmesiyle sanatımızda yenileşme süreci başlamıştır. Bu dönem etkilerini ilk olarak saray ve çevresinde, zamanla Anadolu’nun pek çok yerinde kendini göstermiştir. Anadolu’da özellikle Amasya ve Trabzon gibi şehzade şehirlerinde bu dönem etkileriyle süslenmiş çok sayıda cami bulunmaktadır. Giresun’un Yağlıdere İlçesi’ne bağlı Tekke Köyü’nde yer alan ve Trabzon’daki Gülbahar Hatun Vakfına bağlı olarak inşa edilen Hacı Abdullah Halife Camisi de bunlardan biridir. Camide sıva üzerine kalemişi tekniği ile bazen stilize, bazen de natüralist olarak tasvir edilmiş süsleme kompozisyonları yer alır. Değişik formlardaki vazolardan yükselen çiçek demetleri, ağaçlar, cennet ve cami tasvirleri gibi bitkisel, geometrik, mimari ve nesnel karakterli süslemelerden oluşan duvar resimleri bu yazının konusunu oluşturur

Anahtar Kelimeler

• Giresun
• Hacı Abdullah Halife Zaviyesi
• Barok
• Rokoko
• Duvar Resimleri

Kaynakça

1. Arık, Rüçhan 1988 . Batılılaşma Dönemi Anadolu Tasvir Sanatı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
2. Barkan, Ömer Lutfi 1942 . “Osmanlı İmparatorluğunda Bir İskan ve Kolonizasyon Metodu Olarak Vakıflar ve Temlikler”, Vakıflar Dergisi, II, 279-386.
3. Duran, Remzi 1992 . “Seki – Tekke Camii ve Tekke Sanatı ile İlgisi Üzerine”, Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, VII, 323-349.
4. Fatsa, Mehmet 2008 . Giresun Yöresinde Osmanlı Vakıfları ve Vakıf Eserler, Giresun: Giresun Belediyesi Yayınları.
5. İltar Gazanfer 2014 . Giresun Kültür Envanteri, İstanbul: Giresun Valiliği Yayınları.
6. Karpuz, Haşim 1982 . “Giresun’un Espiye İlçesine Bağlı Tekke Köyündeki Gülbahar Hatun “Hacı Abdullah” Zaviyesine Bağlı Yapılar”, Vakıflar Dergisi, XV, 117-125.
7. Okçuoğlu, Tarkan 2000 . 18. ve 19. Yüzyıllarda Osmanlı Duvar Resimlerinde Betimleme Anlayışı, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü Sanat Tarihi Bilim Dalı Doktora Tezi.
8. Renda, Günsel – Turan, Erol 1980 . Başlangıcından Bugüne Çağdaş Türk Resim Sanatı Tarihi, İstanbul: Tiglat Sanat Galerisi Yayınları.

9. Renda, Günsel 1977 . Batılılaşma Döneminde Türk Resim Sanatı 170-1850, Ankara: TTK Basımevi.
10. Sümer, Faruk 1992 . Tirebolu Tarihi, İstanbul: Tirebolu Kültür ve Yardımlaşma Derneği.
11. Sümerkan, Reşat – Okman, İbrahim. 1999 . Kültür Varlıklarıyla Trabzon. Trabzon: Trabzon Valiliği Yayınları.
12. Tekinalp, Ayşe Pelin Şahin 2002 . Batılılaşma Dönemi Duvar Resimleri, Türkler, 15, 718-730.
13. Tuluk, Ömer İskender 2007 . “Araklı’nın Çok Kubbeli Camileri”, Aredamento Mimarlık, 208, 110-116.
14. Yavuz, Mehmet 2009 . “Karadeniz Köy Camilerinde Bezeme Anlayışı”, Uluslar Arası Giresun ve Doğu Karadeniz Sosyal Bilimler Sempozyumu 9-11 Ekim 2008, 2009/2, 282-294.
15. Yüngül, Naci 1982 . “Giresun’un Espiye İlçesinde Yavuz Sultan Selim’in Tesis Ettiği Gülbahar Hatun Tekkesi Vakfına Ait Vesikaların Değerlendirilmesi”, Vakıflar Dergisi, XV, 101-116.