Olive Oil Products and Mihrishah Valide Sultan’s Vaqf Olive Groves on Lesbos in the Middle of the 19th Century / XIX. Yüzyıl Ortalarında Midilli’de Zeytinyağı Üretimi ve Mihrişah Valide Sultan’a Ait Vakıf Zeytinlikleri

İbrahim Oğuz

doi:10.16971/vd.37850

Olive Oil Products and Mihrishah Valide Sultan’s Vaqf Olive Groves on Lesbos in the Middle of the 19th Century / XIX. Yüzyıl Ortalarında Midilli’de Zeytinyağı Üretimi ve Mihrişah Valide Sultan’a Ait Vakıf Zeytinlikleri

Öz

Abstract

Lesbos island which was conquered by the Ottoman Empire in 1462, due to its strategic significance and fertile soil, was of special interest to the state. Owing to this and its close proximity with the capital city, it gradually became main supplier of food products for both palace and Istanbul.
All he reasons listed above resulted in the formation of an opinion that the island is an excellent investment opportunity hence numerous vaqf emerged there including those of high ranking state officers and Ottoman dynasty members. One of the ruling dynasty family member to establish a vaqf on Lesbos was Mihrishah Valide Sultan. This work targets at providing information on the activitities of Mihrishah Valide Sultan’s vaqf olive groves on the island in the 19th century, and by its example, illustrating the socio-economic situation on Lesbos.

Keywords: Lesbos, Mihrishah Valide Sultan, Vaqf, Olive Oil, Olive Groves.

Öz

1462 tarihinde Osmanlı Devleti tarafından fethedilen Midilli, stratejik önemi ve verimli toprakları sayesinde devletin özel ilgisine sahip olmuştur. Hem bu durum hem de başkente olan yakınlığı, adayı İstanbul ve saray için bir gıda tedarikçisi haline getirmiştir.
Bahsedilen bu durumlar nedeniyle Midilli adası devlet adamları ve hanedan üyeleri açısından iyi bir yatırım alanı olarak görülmüş, adada normal vakıflar yanında çok miktarda yüksek dereceli memur ve hanedan üyelerine ait vakıflar kurulmuştur. Midilli’de vakıf kuran hanedan mensuplarından birisi de Mihrişah Valide Sultan’dır. Bu çalışmada, hem adadaki zeytincilik ve zeytinyağı üretimi konusunda, hem de Mihrişah Valide Sultan vakıf zeytinlikleri özelinde adada XIX. yüzyıl ortalarında görülen sosyo-ekonomik yapı hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Midilli, Mihrişah Valide Sultan, Vakıf, Zeytinyağı, Zeytinlik.

Anahtar Kelimeler

-

Kaynakça

Arşiv Belgeleri
Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA)
Bâb-ı Âli Evrak Odası (BEO), D. no:1117, G. no: 83738, H. 7 Zilhicce 1315 (M. 29 Nisan 1898).
Cevdet-Evkaf (C..EV.), D. no: 632, G. no: 31857, H. 22 Safer 1251 (M. 18 Haziran 1835).
Evkaf Defterleri (Ev.d.), G. no: 10800, H. 1252 (M. 1836); G. no: 17866, H. 5 Şaban 1282 (M. 24 Aralık 1865).
Hazine-i Hassa Defterleri (HH.d.), G. no: 22525, H. 9 Safer 1271 (M. 1 Kasım 1254); G. no: 22526, H. 15 Receb 1270 (M. 13 Nisan 1854); G. no: 22531, H. 19 Rebiyülahır 1269 (M. 30 Ocak 1853).
Vakıflar İstanbul Bölge Müdürlüğü Arşivi, Midilli Şer’iyye Sicilleri (MŞS), No: 45, Sayfa no: 40, Hüküm no: 48, H. 17 Rebiyülevvel 1188 (M. 28 Mayıs 1774); No: 45, Sayfa no: 50, Hüküm no: 66, H. 1 Safer 1188 (M. 13 Nisan 1774).
Araştırma Eserleri

Arıkan, Zeki (2006). “Midilli-İstanbul Arasında Zeytinyağı Ticareti”, Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Tarih Araştırmaları Dergisi. XXV (40): 1-28.
Arıkan, Zeki (2010). “XIX. Yüzyılın İkinci Yarısında Midilli”, Türk Tarih Kongresi Bildirileri, (XV): 1045-
-
Ceyhan, Muhammed (2010). H. 1249-1253 (M. 1833-1837) Tarihli Şer’iyye Sicili’nin Transkripsiyonu ve Tahlili (Midilli Adası), Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Ana Bilim Dalı, Ankara.
Darkot, Besim (1993). “Midilli”, İslam Ansiklopedisi, (8. cilt, ss. 282-284). İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
Demirtaş, Mehmet (2004). “Osmanlı Devleti’nde Tuz Üretimi ve Dağıtımı”, Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(1): 23-28.
Doğan, Güner (2008). İngiliz ve Fransız Seyyahlara Göre 17. ve 18. Yüzyıllarda Ege Adaları (Midilli, Sakız, Sisam, Rodos) ve Çevresi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih (Yeniçağ Tarihi) Anabilim Dalı, Ankara.
Hinz, Walther (1990). İslam’da Ölçü Sistemleri, (Acar Sevim, Çev.), İstanbul: Marmara Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları.
Karal, Enver Ziya (1998). Osmanlı Tarihi, V, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
Lithgow, William (1650). Totall Discourse of the Rare Adventures & Painefull Peregrinations of Long Nineteene Yeares Travayles from Scotland to the Most Famous Kingdomes in Europe, Asia and Affrica, London.
Motraye, Aubry de La (2007). La Motraye Seyahatnâmesi, (Nedim Demirtaş, Çev.), İstanbul: İstiklâl Kitabevi.
Özdemir Gümüş, Şenay (2011). “XVIII. Yüzyılda Midilli’de Osmanlı Donanması İçin Gemi İnşası”, Haydar Çoruh, M. Yaşar Ertaş & M. Ziya Köse (Ed.), Osmanlı Dönemi Akdeniz Dünyası, 201-238.
Pazan, İbrahim (2007). Padişah Anneleri, İstanbul: Bâbıâli Kültür Yayıncılığı.
Randolph, Bernard (1998). Ege Takımadaları: Arşipelago, (Ümit Koçer, Çev.), İstanbul: Pera Turizm ve Ticaret A.Ş. Yayınları.
Sak, İzzet (2006). “Osmanlı Sarayının İki Aylık Meyve ve Çiçek Masrafı”, Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Araştırmaları Dergisi, XXV (40), 141-176.
Şemseddin Sami (1996). Kamusu’l-A’lam (Tıpkıbasım), Cilt: 6, Ankara: Kaşgar Neşriyat.
Tansel, Fevziye Abdullah (1973). Namık Kemal’in Hususi Mektupları, Midilli Mektupları, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Tournefort, Joseph de (2005). Tournefort Seyahatnâmesi, (Zülal Kılıç, Çev.), İstanbul: Kitap Yayınevi.
Elektronik Kaynaklar
http://aydinticaretborsasi.org.tr/pdf/zeytin-raporu.pdf. Erişim tarihi: 13.08.2014.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

İbrahim Oğuz

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2015

Gönderilme Tarihi

4 Aralık 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Sayı: 43

DOI

https://doi.org/10.16971/vd.37850

IZ

https://izlik.org/JA86ZU26BP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Oğuz, İ. (2015). Olive Oil Products and Mihrishah Valide Sultan’s Vaqf Olive Groves on Lesbos in the Middle of the 19th Century / XIX. Yüzyıl Ortalarında Midilli’de Zeytinyağı Üretimi ve Mihrişah Valide Sultan’a Ait Vakıf Zeytinlikleri. Vakıflar Dergisi, 43. https://doi.org/10.16971/vd.37850

AMA

1.Oğuz İ. Olive Oil Products and Mihrishah Valide Sultan’s Vaqf Olive Groves on Lesbos in the Middle of the 19th Century / XIX. Yüzyıl Ortalarında Midilli’de Zeytinyağı Üretimi ve Mihrişah Valide Sultan’a Ait Vakıf Zeytinlikleri. Vakıflar Dergisi. 2015;(43). doi:10.16971/vd.37850

Chicago

Oğuz, İbrahim. 2015. “Olive Oil Products and Mihrishah Valide Sultan’s Vaqf Olive Groves on Lesbos in the Middle of the 19th Century / XIX. Yüzyıl Ortalarında Midilli’de Zeytinyağı Üretimi ve Mihrişah Valide Sultan’a Ait Vakıf Zeytinlikleri”. Vakıflar Dergisi, sy 43. https://doi.org/10.16971/vd.37850.

EndNote

Oğuz İ (01 Aralık 2015) Olive Oil Products and Mihrishah Valide Sultan’s Vaqf Olive Groves on Lesbos in the Middle of the 19th Century / XIX. Yüzyıl Ortalarında Midilli’de Zeytinyağı Üretimi ve Mihrişah Valide Sultan’a Ait Vakıf Zeytinlikleri. Vakıflar Dergisi 43

IEEE

[1]İ. Oğuz, “Olive Oil Products and Mihrishah Valide Sultan’s Vaqf Olive Groves on Lesbos in the Middle of the 19th Century / XIX. Yüzyıl Ortalarında Midilli’de Zeytinyağı Üretimi ve Mihrişah Valide Sultan’a Ait Vakıf Zeytinlikleri”, Vakıflar Dergisi, sy 43, Ara. 2015, doi: 10.16971/vd.37850.

ISNAD

Oğuz, İbrahim. “Olive Oil Products and Mihrishah Valide Sultan’s Vaqf Olive Groves on Lesbos in the Middle of the 19th Century / XIX. Yüzyıl Ortalarında Midilli’de Zeytinyağı Üretimi ve Mihrişah Valide Sultan’a Ait Vakıf Zeytinlikleri”. Vakıflar Dergisi. 43 (01 Aralık 2015). https://doi.org/10.16971/vd.37850.

JAMA

1.Oğuz İ. Olive Oil Products and Mihrishah Valide Sultan’s Vaqf Olive Groves on Lesbos in the Middle of the 19th Century / XIX. Yüzyıl Ortalarında Midilli’de Zeytinyağı Üretimi ve Mihrişah Valide Sultan’a Ait Vakıf Zeytinlikleri. Vakıflar Dergisi. 2015. doi:10.16971/vd.37850.

MLA

Oğuz, İbrahim. “Olive Oil Products and Mihrishah Valide Sultan’s Vaqf Olive Groves on Lesbos in the Middle of the 19th Century / XIX. Yüzyıl Ortalarında Midilli’de Zeytinyağı Üretimi ve Mihrişah Valide Sultan’a Ait Vakıf Zeytinlikleri”. Vakıflar Dergisi, sy 43, Aralık 2015, doi:10.16971/vd.37850.

Vancouver

1.İbrahim Oğuz. Olive Oil Products and Mihrishah Valide Sultan’s Vaqf Olive Groves on Lesbos in the Middle of the 19th Century / XIX. Yüzyıl Ortalarında Midilli’de Zeytinyağı Üretimi ve Mihrişah Valide Sultan’a Ait Vakıf Zeytinlikleri. Vakıflar Dergisi. 01 Aralık 2015;(43). doi:10.16971/vd.37850

Cited By

OSMANLIDAN GÜNÜMÜZE TÜRK TOPLUMUNDA ÇEVRE ANLAYIŞININ GELİŞMESİNDE VAKIFLAR VE DERNEKLER

Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.21563/sutad.270403