Gri Macar ve Alman Mast Kazlarının Kesim ve Karkas Özellikleri

Öz

Bu çalışma, Kars ilinde özel bir işletme koşullarında yetiştirilen Gri Macar ve Alman Mast kazlarının kesim ve karkas özellikleri ile bu özellikler üzerine genotip ve cinsiyetin etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada bu amaçla yaklaşık 6 aylık yaşta 71’i dişi (51 Gri Macar kazı, 20 Alman Mast kazı) ve 42’si erkek (28 Gri Macar kazı, 14 Alman Mast kazı) olmak üzere toplam 113 kaz kesilmiştir. Elde edilen bulgulara göre Gri Macar ve Alman Mast kazlarında kesim öncesi canlı ağırlık ortalamaları sırasıyla 4291.96 ve 3007.59 g olarak belirlenmiştir. Gri Macar ve Alman Mast kazları arasında taşlık ağırlığı hariç incelenen kesim ve karkas özellikleri bakımından istatistiksel olarak önemli farklılıklar bulunmuştur (p<0.001). İki genotip arasında sıcak karkas randımanı, kan oranı ve tüy oranı bakımından ise istatistiksel olarak önemli bir farklılık (p>0.050) tespit edilmemiştir. Gri Macar kazları cinsiyet grupları arasında taşlık ağırlığı bakımından istatistiksel olarak önemli bir farklılık olduğu saptanmıştır (p<0.001). Alman Mast kazı cinsiyet gruplarında incelenen tüm özellikler içinde sadece sıcak karkas randımanı bakımından istatistiksel olarak önemli fark bulunmuştur (p<0.001). Sonuç olarak, Kars ilinde özel bir işletme koşullarında yetiştiriciliği yapılan Gri Macar kazlarının genel olarak kesim karkas özellikleri bakımından Mast kazlarına göre daha üstün olduğu belirlenmiştir. Yerli kaz ırklarına alternatif olarak daha erken yaşta ağır karkas elde etmek isteyen yetiştiricilere Alman Mast kazlarına göre Gri Macar kazı yetiştiriciliği yapmaları önerilebileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Cinsiyet
• Genotip
• Kaz
• Karkas özellikleri
• Kesim ağırlığı

Slaughter and Carcass Traits of Gray Hungarian and German Mast Geese

Öz

This study was carried out to determine the slaughter and carcass traits of Gray Hungarian and German Mast geese raised in private farm conditions in Kars province, and the effect of genotype and sex on these traits. A total of 113 geese, 71 females (51 Gray Hungarian geese and 20 German Mast geese) and 42 males (28 Gray Hungarian geese and 14 German Mast geese) were slaughtered at approximately 6 months of age. The mean live weights of Gray Hungarian and German Mast geese before slaughter were 4291.96 and 3007.59 g, respectively. Statistically significant differences were found between Gray Hungarian and German Mast geese in slaughter and carcass traits except gizzard weight (p<0.001). No statistically significant difference was detected between the two genotypes in terms of hot carcass weight, blood ratio, and feather ratio (p>0.050). There was a statistically significant difference in gizzard weight between the sex groups of Gray Hungarian geese (p<0.001). A statistically significant difference was found only in hot carcass yield among all traits examined between the sex groups of German Mast geese (p<0.001). In conclusion, it was determined that Gray Hungarian geese reared in commercial enterprise breeding conditions in Kars province were generally superior to Mast geese in terms of slaughter and carcass traits. Apart from local goose breeds, it may be suggested that breeders may prefer Gray Hungarian geese compared to German Mast geese to obtain heavy carcasses at an earlier age.

Anahtar Kelimeler

• Genotype
• Goose
• sex
• Carcass traits
• Slaughter weight

Kaynakça

1. Akbaş AA, Sari M, Buğdaycı KE, Saatci M (2020). The effect of sex and slaughter age on growth slaughter and carcass characteristics in Lindovskaya geese reared under breeder conditions. Turk J Vet Anim Sci, 44 (5), 1087-1092.
2. Biesiada-Drzazga B (2014). Growth and slaughter value of W11, W33 and W31 White Kołuda geese. Europ Poult Sci, 78.
3. Boz MA, Sarıca M, Yamak US (2020). Türkiye’de kaz yetiştiriciliğine olan talep ve gelecek değerlendirmesi. 3. Türkiye Kaz Yetiştiriciliği Çalıştayı ve Kaz Günü Etkinliği Sonuç Raporu, 17-18 Şubat, Kars.
4. Boz MA, Sarıca M (2021). Growth Performance. Slaughter and Carcass Traits in White and Multicolour Native Geese. IJAPOB, 2 (1), 17-22.
5. Boz MA (2019). Effect of classified rearing according to live weight on growth, carcass and some meat quality characteristics in geese. Turk J Food Agric Sci, 7 (9), 1429-1434.
6. Çelik B, Bozkurt Z (2009). Slaughter and carcass traits of native geese reared in Muş province. Lucr Ştiinţ Zooteh biotehnol, 42 (2), 423-428.
7. Guemene D, Shi ZD, Guy G (2012). Production systems for waterfowl. Eds: Sandilands V, Hocking P. M, Alternative systems for poult, 128-154.
8. Gumułka M, Połtowicz K (2020). Comparison of carcass traits and meat quality of intensively reared geese from a Polish genetic resource flock to those of commercial hybrids. Poult Sci, 99 (2), 839-847.

9. Güner A, Doğruer Y, Uçar G, Gürbüz Ü (2004). Yerli kazların (Anser domesticus) karkas komposizyonu ve et randımanı özelliklerinin incelenmesi. Vet Bil Derg, 20 (3), 35-42.
10. Kırmızıbayrak T (2018). Türkiye’de Kaz Yetiştiriciliğinin Ticari Bir Sektör Olmasının Önündeki Engeller. Türkiye Kaz Yetiştiriciliği Çalıştayı Sonuç Raporu, 22-23 Şubat, Yozgat.
11. Kırmızıbayrak T, Önk K (2011). Effects of age and sex on slaughtering and carcass characteristics of Turkish native geese reared in free range production conditions in Kars province. Kafkas Univ Vet Fak Derg, 17 (1), 41-45.
12. Kırmızıbayrak T (2002). Kars ilinde halk elinde yetiştirilen yerli ırk kazların kesim ve karkas özellikleri. Turk J Vet Anim Sci, 26, 667-670.
13. Kırmızıbayrak T (2020). Türkiye kazcılığı: Kars ve Ardahan illeri. 3. Türkiye Kaz Yetiştiriciliği Çalıştayı ve Kaz Günü Etkinliği Sonuç Raporu, 17-18 Şubat, Kars.
14. Kırmızıbayrak T, Kuru BB (2018). Slaughter and carcass traits of geese with different feather colour and gender. Braz J Poult Sci, 20, 759-764.
15. Lewko L, SkotarczakE, Moliński K, Gornowicz E (2022). Analysis of slaughter traits in geese depending on breed, sex and length of rearing period. Poult Sci, e102281.
16. Mazanowski A, Bernacki Z, Kisiel T (2005). Meat traits and meat chemical composition in hybrids of Graylag (Anser anser L.) with White Kołuda and Slovakian geese. Anim Sci Pap Rep, 23 (1), 15-32.
17. Razmaitė V (2022). Present conservation status and carcass and meat characteristics of Lithuanian Vištinės goose breed. Animals, 12 (2), 159.
18. Saatcı M, Sarı M, Tilki M, Yapıcıer Ö (2021). Her Yönüyle Kaz Yetiştiriciliği. P: 24-25, II. Baskı, Kutlu Avcı Ofset Ltd. Şti. Antalya.
19. Saatci M, Tilki M, Kaya I, Kirmizibayrak T (2009). Effects of fattening length. feather colour and sex on some traits in native Turkish geese. II. Carcass traits. Arch Geflügelk, 73, 61-66.
20. Sarıca M, Boz MA, Yamak US (2015). Yozgat ili halk elinde yetiştirilen beyaz ve alaca kazların kesim ve karkas özellikleri. Turk J Food Agric Sci, 3 (3), 142-147. Şahin T, Tilki M, Kaya İ, Ünal Y, Elmalı D (2008). Effect of diff erent protein levels for finishing period on fattening performance and carcass traits in native Turkish geese. J Vet Anim Adv, 7 (11), e13641369.
21. Tilki M, İnal Ş (2004). Türkiye’de yetiştirilen değişik orjinli kazların verim özellikleri. III. kesim ve karkas özellikleri. Turk J Vet Anim Sci, 28, 165-171.
22. Tilki M, Saatcı M, Kırmızıbayrak T, Aksoy AR (2004). Kars ili Boğazköy’de yetiştirilen kazların kesim ve karkas özellikleri. Kafkas Univ Vet Fak Derg, 10, 143-146.
23. Tilki M, Şahin T, Sarı M, Işık S, Saatcı M (2009). Effect of age and sex on fattening performance and carcass characteristics of nati ve Turkish geese. Kafkas Univ Vet Fak Derg, 15 (2), 245-250.
24. TÜİK (2021). Türkiye İstatistik Kurumu Http://Www.TÜİK.Gov.Tr. Hayvansal Üretim İstatistikleri Erişim Tarihi: 25.11.2022.
25. Uhlířová L, Tůmová E, Chodová Det al (2018). The effect of age, genotype and sex on carcass traits, meat quality and sensory attributes of geese. Asian-Australas J Anim Sci, 31 (3), 421.
26. Yakan A, Elmalı DA, Elmalı M et al (2012). Carcass and meat quality characteristics of white and multicolor geese under local breeder conditions. Kafkas Univ Vet Fak Derg, 18 (4), 663-670.