Samsun Sinop Veteriner Hekimler Odasına İntikal Eden Şikâyet Dosyalarının Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada Samsun Sinop Veteriner Hekimler Odasına intikal eden şikâyet dosyalarının veteriner hekimliği etiği açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın ana materyali, Samsun Sinop Veteriner Hekimler Odası arşivlerindeki şikâyet dosyaları ve Samsun Sinop Veteriner Hekimler Odası Haysiyet Divanı kovuşturma dosyalarıdır. Araştırma, SSVHO'nun 2009 yılından Ağustos 2023 tarihine kadar olan şikâyetleri, soruşturma ve kovuşturma dosyalarını kapsamaktadır. İncelenen dosyalar ilgili mevzuat kapsamında içerik analizi ile incelenmiştir. Bu süre zarfında toplamda 48 şikâyet bildiriminin yapıldığı, bu bildirimlerin sonucunda ise 12 veteriner hekime ceza verildiği belirlenmiştir. Şikâyetçilerin %45.83’ü hasta sahipleri iken, %31.25’i veteriner hekimlerdir. Şikâyete konu olan yerler ise büyük oranda (%74.51) veteriner muayenehaneleridir. Şikâyet nedenlerinin en fazla; malpraktis (%23.08), veteriner hekim olmayan kişilerin hayvanlara müdahalesi (%13.85), haksız kazanç (%10.77) konularında olduğu görüldü. Haysiyet Divanı’nın en çok yazılı ihtar cezası verdiği tespit edildi. Çalışma bulguları incelendiğinde; yıllar içerisinde şikâyet sayılarının yükselme sebebinin, evcil hayvan sahiplerinin şikâyet hakkını daha fazla kullanması, ev hayvanı, veteriner hekim ve veteriner klinik işyeri sayısının artmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Veteriner hekimlerin şikâyetçiler arasında önemli bir oranda bulunması da veteriner hekimler arasında etik-deontolojik çatışmaların veya anlaşmazlıkların bulunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, aynı türden ihlallere diğer veteriner hekim odaları tarafından farklı cezalar verildiği tespit edilmiştir. Bu çalışmanın hem konu ile ilgili literatüre hem de Türkiye genelindeki veteriner hekim odalarının çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Deontolojik Etik
• Etik
• Veteriner hekimliği etiği
• Veteriner hekimliği deontolojisi
• Veteriner hekimliği mevzuatı

Etik Beyan

Bu çalışma, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu’ndan 20.06.2023 Tarihinde 2023-620 sayılı onay alınarak ve etik kurul ilkelerine uyularak yapılmıştır.

Teşekkür

Çalışmanın gerçekleşebilmesi adına desteklerini esirgemeyen, Samsun Sinop Bölgesi Veteriner Hekimler Odası Başkanı Elif KÖSE AVAN’a teşekkür ederiz.

Assessment of Complaint Files Submitted to Samsun Sinop Chamber of Veterinarians

Öz

The aim of this study was to assess the complaint files transferred to the Samsun Sinop Chamber of Veterinarians in terms of veterinary medicine ethics. The main material of the study was the complaint files in the archives of the Samsun Sinop Chamber of Veterinarians and the prosecution files of the Samsun Sinop Chamber of Veterinarians Honor Committee. The research covers the complaints, investigation, and prosecution files of the SSCV from 2009 until August 2023. The files were assessed by content analysis within the scope of the relevant legislation. During this period, a total of 48 complaints were filed, and 12 veterinarians were penalized as a result of these complaints. While 45.83% of the complainants were patient owners, 31.25% were veterinarians. The places subject to complaints were mostly veterinary practices (74.51%). The most common reasons for complaints were malpractice (23.08%), the intervention of non-veterinarians on animals (13.85%), and unfair profit (10.77%). It was determined that the Court of Dignity imposed the most written warning penalties. When the findings of the study are examined, it is thought that the reason for the increase in the number of complaints over the years is that pet owners use their right to complain more, and the number of pets, veterinarians, and veterinary clinics workplaces has increased. The significant proportion of veterinarians among the complainants indicates that there are ethical-deontological conflicts or disagreements among veterinarians. However, it was found that different penalties were imposed by other chambers of veterinarians for the same type of violations. It is thought that this study will contribute both to the literature on the subject and to the work of the chambers of veterinarians across Türkiye.

Anahtar Kelimeler

• Deontology
• Ethics
• Veterinary ethics
• Veterinary deontology
• Veterinary medicine legislation

Teşekkür

Bu çalışmanın gerçekleşebilmesi adına desteklerini esirgemeyen, Samsun Sinop Veteriner Hekimler Odası Başkanı Elif KÖSE AVAN’a teşekkür ederiz.

Kaynakça

1. Alat Er AD, Aslım G (2021). Veteriner Hekimliğinde Malpraktis. Vet Farm Toks Dern Bult, 12 (2), 89-104.
2. Arslan ES (1998). Ege Bölgesi Folklorunda Veteriner Hekimliği ve Hayvancılık Üzerine Araştırmalar. Doktora tezi, Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
3. Başağaç Gül RT (2023). Veteriner Hekimliği Mevzuatı – Temel Kavramlar. Başağaç Gül RT (Ed). Veteriner Hekimliği Mevzuat ve Etik Akıl Notları (s. 1-8). Güneş Tıp Kitabevi, Ankara.
4. Başağaç Gül RT, Genç SV (2009). Some Examples of Animal Healing in Folk Veterinary Medicine in Anatolia. In: 15th Annual Conference DVG 'Animal Healers' Pastand Present, Berlin, Germany.
5. Başağaoğlu İ (2000). İstanbul Tabip Odasına İntikal Eden Etik Sorunlar. Hatemi H, Doğan H (Ed). Medikal Etik-2 (s. 67-89). Yüce Yayım, İstanbul.
6. Civaner M (1999). Türk Tabipleri Birliği Yüksek Onur Kurulu'na Yansıyan Olgularda Tıbbi Etik İhlallerinin İncelenmesi. Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir, Türkiye.
7. Civaner M (2002). Bir Metropol Tabip Odasının Onur Kurulu Dosyaları. Turkiye Klinikleri J Med Ethics, 10 (3), 202-13.
8. Dinçer F (1967). Türk Folklorunda Veteriner Hekimliği Üzerine Araştırmalar. Ankara Üniversitesi Veteriner ve Ziraat Fakülteleri Basımevi, Ankara.

9. Erer S (2007). Bursa Tabip Odası Onur Kurulu Dosyalarında Tıp Etiği Sorunlarının Değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Bursa, Türkiye.
10. Eroğlu A (2019). Yeni Veteriner Fakülteleri Açılmamalıdır. Erişim Tarihi: 27.12.2024. Erişim Adresi: https://tvhb.org.tr/2019/01/14/yeni-veteriner-fakulteleri-acilmamalidir/
11. Genç SV (2023). Veteriner Hekimliğin İcrasında Temel Kanunlar (6343 ve 5996 Sayılı Kanunlar. Başağaç Gül RT (Ed). Veteriner Hekimliği Mevzuat ve Etik Akıl Notları (s. 9-16). Güneş Tıp Kitabevi, Ankara.
12. Kafalı H (2022). Pandemi Döneminde ve Öncesinde Evcil Hayvan Edinme, Hayvanlara Karşı Bazı Tutumlar ve Dindarlık Yönelimleri Arasındaki İlişkiler Üzerine Bir Araştırma. TİAD, 6 (1), 6-36.
13. Kızıltepe A (2010). Türkiye de Klinik Veteriner Hekimliği Uygulamalarında Karşılaşılan Deontolojik-Etik Sorunlar Üzerine Bir Araştırma. Doktora tezi, Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
14. Melikoğlu B, Kızıltepe A (2008). Türk Veteriner Hekimleri Birliği: Tarihten Notlar. Vet Hekim Der Derg, 8, 94-101.
15. Pala K, Çakır R, Civaner MM (2016). Sağlık politikaları ile meslek ahlakı arasında ilişki var mı? Bursa Tabip Odası'na yapılan başvurular örneğinde bir değerlendirme. Turk J Public Health, 14 (3), 135-151.
16. Sanal Ş (2023). Uygulama Yönetmeliği. Başağaç Gül RT (Ed). Veteriner Hekimliği Mevzuat ve Etik Akıl Notları (s. 37-48). Güneş Tıp Kitabevi, Ankara.
17. Sanal Ş, Melikoğlu Gölcü B (2014). Dünden Bugüne Samsun-Sinop Bölgesi Veteriner Hekimler Odası. IV. Ulusal Veteriner Hekimliği Tarihi ve Mesleki Etik Sempozyumu, Samsun, Türkiye.
18. SSVHO Arşivi, Samsun Sinop Veteriner Hekimler Odası Arşivi (2023). Şikâyet ve Soruşturma Dosyaları.
19. SSVHOHD Arşivi, Samsun Sinop Veteriner Hekimler Odası Haysiyet Divanı Arşivi (2023). Kovuşturma Dosyaları ve Haysiyet Divanı Karar Defteri.
20. T.C. Resmî Gazete (1954). Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun. Kanun numarası: 6343. RG Tarih-Sayı: 18.03.1954-8661. Erişim Tarihi: 25 Ekim 2024. Erişim Adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.3.6343.pdf
21. T.C. Resmî Gazete (2006). Türk Veteriner Hekimleri Birliği Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Uygulama Yönetmeliği. RG Tarih-Sayı: 13.09.2006-26288. Erişim Tarihi: 25 Ekim 2024. Erişim Adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/File/Generate Pdf?mevzuatNo=10644&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi&mevzuatTertip=5
22. T.C. Resmî Gazete (2023). Anayasa Mahkemesi Kararı. RG Tarih-Sayı: 04.05.2023-32180. Erişim Tarihi: 25 Ekim 2024. Erişim Adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/05/20230504-11.pdf
23. Tong E, Özdemir HG, Aslım G (2014). İzmir Veteriner Hekimler Odası Haysiyet Divanı kararlarının "gizliliğe saygı ilkesi" çerçevesinde değerlendirilmesi. Vet Hekim Der Derg, 85 (2), 35-41.
24. Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB) (2002). 2. Türk Veteriner Hekimliği Kurultayı Komisyon Raporları. Medisan Yayınevi, Ankara.
25. Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB) (2010). 3. Türk Veteriner Hekimliği Kurultayı Sonuç Raporları. Ankara.
26. Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB) (2018). 4. Türk Veteriner Hekimliği Kurultayı Komisyon Raporları. Medisan Yayınevi, Ankara.
27. YÖK Atlas (2023). Veterinerlik (SAY) Programlarına Taban Puanına Göre Yerleşen Son Kişinin Netleri. Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024. Erişim Adresi: https://yokatlas.yok.gov.tr/netler-tablo.php?b=10232