Van İli IPARD Desteklerinin Hayvancılık Sektörü Açısından Değerlendirilmesi

Öz

IPARD (Katılım Öncesi Kırsal Kalkınma Yardım Aracı), Avrupa Birliği’nin aday ve potansiyel aday ülkeleri desteklemek amacıyla geliştirdiği IPA (Katılım Öncesi Yardım Aracı) kırsal kalkınma bileşenidir. Bu çalışma ile Van ilinde IPARD I ve IPARD II programları çerçevesinde hibe desteği sağlanan yatırımların sonuçlarının uygulanan programlar, ilçeler ve hayvancılık sektörü açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın ana materyalini, TKDK Van İl Koordinatörlüğünde 2024 yılı ilk çeyreğine kadar hibe ödemesi gerçekleşen projelere ait veriler oluşturmaktadır. Bu veriler uygulanan IPARD programları, ilçeler ve hayvancılık sektörü açısından değerlendirilmiştir. Hayvancılık sektörü olarak arıcılık, et üretimi, süt üretimi, su ürünlerinin yetiştiriciliği için kullanılan ve hayvancılığa dayalı sanayide yer alan işletmeler esas alınmıştır. Elde edilen verilerin ekonomik ve istatistiki olarak değerlendirilmesi sonucunda, IPARD destekleri ile Van ilinde sığır besiciliği, süt sığırcılığı, koyunculuk, arıcılık, su ürünleri yetiştiriciliği açısından hayvancılık sektörüne katkı sağlandığı söylenebilir. Ayrıca, IPARD programı ile kırsalda kadın ve genç nüfusun meslek edinmelerine ve istihdamlarına imkân oluşturulduğu ve kırsalda proje kültürünün gelişimine katkı sağlandığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Avrupa Birliği
• Hayvancılık Sektörü
• IPARD Destekleri
• TKDK
• Van.

Assessment of IPARD Assistance Regarding the Livestock Sector in Van Province

Öz

IPARD (Instrument for Pre-Accession Rural Development) is the rural development component of IPA (Instrument for Pre-Accession Assistance), developed by the European Union to support candidate and potential candidate countries. This study aimed to assess the outcomes of projects receiving grant support under the IPARD I and IPARD II programs in Van province, focusing on the implemented programs, districts and livestock sector. The study's material comprises data from projects that received grant payments up to the first quarter of 2024, as managed by the ARDSI Van Provincial Coordination. These data were evaluated in terms of implemented IPARD programs, districts and livestock sector. The livestock sector focuses on enterprises involved in beekeeping, meat production, milk production, and the farming of aquatic products, which are part of the animal-based industries. As a result of the economic and statistical evaluation of the obtained data, it can be said that the IPARD supports have contributed to the livestock sector in Van province in terms of cattle fattening, dairy farming, sheep farming, beekeeping, and aquaculture. In addition, it can be said that the IPARD program provides opportunities for women and young people to acquire a profession and become employed in rural areas and contributes to the development of project culture in rural areas.

Anahtar Kelimeler

• ARDSI
• European Union
• IPARD Supports
• Livestock Sector
• Van.

Kaynakça

1. Akçil K (2023). IPARD fonlarının kırsal kalkınmaya olan etkisi: Konya ili örneği. Doktora tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya, Türkiye.
2. Anonim (2024). Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Van İl Koordinatörlüğü Kayıtları, Van.
3. Aslan S, Demirhan Y, Ertaş M (2016). Avrupa Birliği katılım öncesi mali yardım aracı kırsal kalkınma bileşeni (IPARD I) ve Mardin iline etkileri. Akademik Yaklaşımlar Derg, 7 (1), 232-254.
4. Baytar İ (2022). Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun (TKDK) verdiği destekler ve bu desteklerin kırsal kalkınmayı etkisi: Muş ili örneği. Van YYÜ Sosyal Bil Enst Derg, 56, 169-184.
5. Bilici İ (2010). Türkiye’de kırsal kalkınmanın gelişimi ve IPARD süreci. Yüksek lisans tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tokat, Türkiye.
6. Bozkoyun M (2022). Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun (TKDK) gerçekleştirdiği projeler (2011-2022) üzerine bir değerlendirme: Şanlıurfa ili örneği. Bingöl Üniv Sosyal Bil Enst Derg, 24, 140-155.
7. Çelik B (2019). Türkiye’de kırsal kalkınmanın kurumsallaşması bağlamında TKDK’ların etkinliği: Kars örneği. Yüksek lisans tezi, Kafkas Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kars, Türkiye.
8. Çimen AO (2017). IPARD programının kırsal alanda ekonomik kalkınmaya ve yararlanıcılara katkıları ve beklentiler üzerine bir araştırma. Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.

9. Duman H (2016). Avrupa Birliği’ne katılım sürecinde kırsal kalkınma için katılım öncesi yardım aracı – IPARD. Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir, Türkiye.
10. Genç HR (2019). AB mali yardım araçlarından IPARD programının kırsal kalkınma üzerine etkilerinin değerlendirilmesi: Kahramanmaraş ili örneği. Yüksek lisans tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş, Türkiye.
11. Kaplan L (2019). Avrupa Birliği ve Türkiye’de kırsal kalkınma politikaları, IPARD programı Uygulaması (Malatya ili örneği). Yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya, Türkiye.
12. Koç A (2016). Avrupa Birliği’ne uyum sürecinde Türkiye’de kırsal kalkınmanın finansmanı kapsamında IPARD. Doktora tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Üniversitesi, Isparta, Türkiye.
13. Martal Ö (2022). IPARD desteklerinden yararlanan kanatlı eti üreticilerinin üretim ve pazarlama yapısı: Ankara ili örneği. Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Ankara, Türkiye.
14. Özbostancı S (2019). Katılım öncesi yardım aracı kırsal kalkınma (IPARD) programı kapsamında Çankırı ili hayvancılık yatırımlarının incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
15. Özkul G, Bozkurt AA (2019). Kırsal kalkınmada TKDK’nın rolü: IPARD I programına ilişkin Isparta ilinde bir inceleme. Süleyman Demirel Üniv Vizyoner Derg, 10 (25), 536-554.
16. TKDK (2019). Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) 2019-2023 stratejik planı, Ankara.
17. Toker A, Karlı B (2021). IPARD programının meyvecilik sektörüne etkileri: Isparta ili örneği. Türk Bilim ve Mühendislik Derg, 3 (1), 13-21.
18. Tozak E (2017). Avrupa Birliği’ne uyum süreci ve Türkiye’deki kırsal kalkınma etkileşimi: 3 Ekim 2005 sonrası Manisa bölgesinin kırsal kalkınma analizi. Yüksek lisans tezi, Celal Bayar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Manisa, Türkiye.
19. TRGM (2023). Tarım Reformu Genel Müdürlüğü. IPARD programı nedir? Erişim Tarihi: 15.12.2023. Erişim Adresi: https://ipard.tarimorman.gov.tr/
20. TÜİK (2023). Türkiye İstatistik Kurumu Hayvancılık İstatistikleri Veri Tabanı. Erişim Tarihi: 20.12.2023. Erişim Adresi: https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=101&locale=tr
21. Yardimci M, Ari H, Aslan R (2018). The impact of IPARD supports on structural and managerial features of dairy enterprises in Afyonkarahisar province. Indian J Anim Res, 52 (1), 151-156.
22. Zekic S, Matkovski B, Kleut Z (2016). IPARD funds in the function of the development of the rural areas of the republic of Serbia. Economic Horizons, 18 (2), 165-175.