GELENEKSEL OLMAYAN PARA POLİTİKASI UYGULAMALARI DÖNEMİNDE FAİZ ORANI GEÇİŞKENLİĞİNİN İNCELENMESİ
Öz
Bu çalışmada TCMB’nin uyguladığı geleneksel olmayan para
politikasının piyasa faizleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Piyasa faizleri
olarak bankalar tarafından kullandırılan ihtiyaç, taşıt, konut ve ticari
kredilerin ağırlıklı ortalama faizleri ile bankalarca açılan 1, 3 ve 6 ay vadeli
mevduatlara uygulanan ağırlıklı ortalama faizler esas alınmıştır. İncelenen
dönem için merkez bankasının politika duruşunu temsilen ağırlıklı ortalama
fonlama maliyeti (AOFM) ve Borsa İstanbul Bankalar arası Repo ve Ters
Repo piyasasında oluşan gecelik faiz oranları (BIST O / N) esas alınmıştır.
Değişkenler arasındaki koentegrasyon analizinde yapısal kırılmalı Gregory
ve Hansen (1993) koentegrasyon testinden yararlanılmıştır. Çalışmada
kullanılan değişkenlerin yapısal kırılmalar içerip içermediği ise Bai ve
Perron (1998, 2003) ile CUSUM ve CUSUMSQ test istatistikleri ile
incelenmiştir. Uzun dönem parametre tahmininde ise DOLS tahmincisinden
yararlanılmıştır. Çalışma bulguları, ihtiyaç ve konut kredisi dışındaki faiz
oranları ile AOFM ve BIST O / N faizleri arasında uzun dönemli bir ilişki
bulunduğunu, BIST O / N faizlerine nazaran AOFM’nin banka kredi ve
mevduat faizleri üzerinde daha fazla etkili olduğunu ve tam geçişkenliğin
sadece AOFM ile ticari ve taşıt kredileri arasında söz konusu olduğunu
göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Geleneksel Olmayan Para Politikası, Faiz Oranı Geçişkenliği, Kredi Faizleri, Mevduat Faizleri, Yapısal Kırılmalar
Kaynakça
- Andries, N., & Billon, S. (2016), “Retail Bank Interest Rate Pass-Through in The Euro Area: An Empirical Survey”, Economic Systems, 40, 170-194.
- Aydın, H.İ. (2007), “Interest Rate Pass-Through in Turkey”, The Central Bank of the Republic of Turkey, Research and Monetary Policy Department Working Paper, No: 07/05. http://www.tcmb.gov.tr /wps/wcm/connect /EN/TCMB+EN /Main+Menu/ Publications/Research/Working+Paperss/2007.(Erişim Tarihi, Haziran 2017).
- Aziakpono, M.J., & Wilson, M.K. (2013), “Interest Rate Pass-Through and Monetary Policy Regimes in South Africa”, AERC Research Paper 259. https://aercafrica. org/wpcontent/uploads/2018/07/RP259.pdf.( Erişim Tarihi, Mayıs 2017).
- Bai, J., & Perron, P. (1998), “Estimating and Testing Linear Models with Multiple Structural Changes”, Econometrica, 66, 47-78.
- Bai, J., & Perron, P. (2003), “Computation and Analysis of Multiple Structural Change Models”, Journal of Applied Econometrics, (18), 1–22.
- Başçı, E.& Kara, H. (2011), “Finansal İstikrara ve Para Politikası”, İktisat İşletme ve Finans, 26 (302), 9-25.
- Binici, M., Kara, H.,& Özlü, P. (2016), “Faiz Koridoru ve Banka Faizleri : Parasal Aktarım Mekanizmasına Dair Bazı Bulgular”, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışma Tebliği, No: 16/ 08. http://www.tcmb.gov.tr /wps/wcm/ connect/10f843d3-2e9a-4652-880a-54741d03a396/wp1608.pdf?. ( Erişim Tarihi, Mayıs 2017).
- Bondia, R., Ghosh, S., & Kanjilal, K. (2016), “International Crude Oil Prices and the Stock Prices of Clean Energy and Technology Companies: Evidence from Non-Linear Cointegration Tests with unknown Structural Breaks”, Energy, 101, 558-565.
- Cas, S.M., Carrion-Menendez, A., & Frantischek, F. (2011), “The Policy Interest Rate Pass-Through in Central America”, IMF Working Paper, WP / 11/ 240. https:// www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2011/wp11240.pdf. (Erişim Tarihi, Mayıs 2017).
- Çavuşoğlu, F. (2010), “Para Politikası Faiz Oranlarından Mevduat ve Kredi Faiz Oranlarına Geçişkenlik”,Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Uzmanlık Yeterlilik Tezi, http:// www3.tcmb.gov.tr/kutuphane/TURKCE/tezler/faziletcavusoglu.pdf. (Erişim Tarihi, Mayıs 2017).