Veri Analizi ve Optimizasyon Yöntemleri Kullanılarak Tam Zamanında Yaklaşımının Ağ Tasarım Modeline Uygulanması

Günümüzde tedarik zinciri ağının tasarımı ve yönetimi işletmelerin rekabet avantajını sağlamaları açısından oldukça önemli bir konu haline gelmiştir. Tedarik zinciri ağının verimli ve hızlı cevap verebilir şekilde tasarlanması işletmeleri rakipleri arasında ön plana çıkaran bir faktördür. Tedarik zinciri ağ tasarımında bu özellikleri sağlayabilmek içinse çeşitli stratejiler kullanılmaktadır. Bu stratejilerden birisi de çoğunlukla üretim faaliyetlerinde kullanılan “Just-in-Time (Tam Zamanında)” yaklaşımıdır. Yalın üretim sisteminin bir parçası olan Tam Zamanında yaklaşımı, tedarik zincirinde “Tam Zamanında Dağıtım” olarak benimsenmektedir. Tam zamanında dağıtım da önemli olan tedarik zinciri içinde fazla maliyet oluşturmadan doğru kalitedeki ürününün, doğru müşteriye tam zamanında ulaştırılmasını sağlamaktır. Bu çalışmada da iki farklı kalitedeki hammaddeden elde edilen ürünlerin tam zamanında dağıtımını gerçekleştirecek bir tedarik zinciri ağının tasarımı yapılmaktadır. Bu amaçla çok aşamalı karma tamsayılı optimizasyon modeli oluşturulmuş ve GAMS programı kullanılarak çözümlenmiştir. Modelde kullanılan veri setinin Arena Input Analyzer programı ile dağılıma uygunluğu test edilmiştir. Ayrıca K-Ortalamalar Algoritması kullanılarak perakendeciler birbirlerine olan uzaklıklarına ve talep miktarlarına göre kümelendirilmiştir. Bu analizde amaç elde edilen kümelerin kendi içinde benzerliklerinin maksimum, diğer kümelere olan benzerliklerinin ise minimum yapılmasıdır. Yapılan kümelendirme analizi sonucunda ise belirlenen dağıtım merkezi yerleri optimizasyon modelinin sonuçları ile karşılaştırılarak modelin etkinliği vurgulanmaktadır.