Araştırma Makalesi

Ulaştırma Koridorları Kapsamında Türkiye’nin Transit Taşımacılıktaki Rolü: Lojistik ile Katma Değer Üretimi Üzerine Ampirik Bir İnceleme

Cilt: 60 Sayı: 2 20 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Ulaştırma Koridorları Kapsamında Türkiye’nin Transit Taşımacılıktaki Rolü: Lojistik ile Katma Değer Üretimi Üzerine Ampirik Bir İnceleme

Öz

Amaç: Bu çalışma, Türkiye’nin transit ülke avantajını dünya ticaretinden daha fazla pay alabilecek ve lojistik hizmetler yoluyla katma değer üreten rekabetçi bir merkeze dönüşebilecek şekilde nasıl geliştirebileceğini incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Öncelikle araştırmanın teorik çerçevesinin ortaya konulması adına literatür taraması ile ulaşılan bilgiler, tasarım bilimi araştırma yaklaşımlarından biri olan CIMO-Logic kullanılarak Bağlam–Müdahale–Mekanizma–Sonuç bileşenlerine göre irdelenmiştir. Daha sonra, ulaşılan değişkenlerin sonuçlara olan etkisi Panel Veri Analizi ile değerlendirilmiş ve Türkiye ve benzer transit geçiş konumuna sahip ülkelerin aralarında bulunduğu 11 ülkenin 2010–2023 yıllarına ait verileri Sabit etkiler modeli ile analiz edilmiştir. Bulgular: Ülkenin transit taşımacılık ile yarattığı katma değer üzerinde multimodal altyapı olanaklarının ve transit operasyonunda taşınan yük hacminin pozitif ve anlamlı etkilerinin olduğu, düşük karbonlu ulaşım operasyonlarının ise kısa vadede negatif ve anlamlı etkilerinin olduğu ortaya konmuştur. Panel veri analizi kapsamında modern gümrük uygulamalarına geçişin hızlanması ve lojistik hizmetlerin kalitesinin artırılması istatistiksel olarak anlamlı bulunmasa da CIMO-Logic kapsamında bu değişkenler lojistik ile katma değer üretimi açısından öne çıkmıştır. Özgünlük: Araştırmanın Türkiye'nin transit ticaretteki rolünü lojistik hizmetlerin katma değer üretimi perspektifinden CIMO temelli ampirik modelle test eden ilk örneklerden biri olması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abramović, B., Majstrović, M., Mašek, J. ve Šipuš, D. (2024). “Railway Freight Corridors in the European Union”, Transportation Research Procedia, 77, 109-115. https://doi.org/10.1016/j.trpro.2024.01.014
  2. Abuselidze, G. ve Meladze, A. (2024). “Innovative Customs System and its Impact on the Sustainability of the Transit Potential”, European Journal of Sustainable Development, 13(1), 229-229. https://doi.org/10.14207/ejsd.2024.v13n1p229
  3. Acar, A. Z., Bentyn, Z. ve Kocaoğlu, B. (2020). “Comparing the Development of Turkey and Poland as Potential Logistics Hubs in Context of International Logistics”, International Journal of Logistics Systems and Management, 35(3), 410-424. https://doi.org/10.1504/IJLSM.2020.105921
  4. Acar, G. (2021). “Covid-19 Önlemlerinin Dış Ticaret İşlemlerine Etkisinin Değerlendirilmesi”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 17(2), 506-539. https://doi.org/10.17130/ijmeb.813466
  5. Al Zadajali, A. ve Ullah, A. (2024). “The Effectiveness of Logistics Services on Firms’ Performances–A Literature Review”, American Journal of Economics and Business Innovation, 3(1), 125-132. https://doi.org/10.54536/ajebi.v3i1.1744
  6. Altay, N. (2024). “Trade Policy Review of Turkey”, The World Economy, 47(3), 1–15. https://doi.org/10.1111/twec.13609
  7. Arvis, J.F., Ojala, L., Wiederer, C., Shepherd, B., Raj, A., Dairabayeva, K. ve Kiiski, T. (2018). “Connecting to Compete 2018 : Trade Logistics in the Global Economy - The Logistics Performance Index and its Indicators”, The World Bank Group, Washington, D.C. http://documents.worldbank.org/curated/en/576061531492034646
  8. Arvis, J.-F., Raballand, G. ve Marteau, J.-F. (2007). “The Cost of Being Landlocked: Logistics Costs and Supply Chain Reliability”, The World Bank Publications, Washington, D.C. https://doi.org/10.1596/1813-9450-4258

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ulaşım Ekonomisi , İşletme , Lojistik , Ulaşım, Lojistik ve Tedarik Zincirleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

18 Eylül 2025

Kabul Tarihi

13 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 60 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özbekler, T. M. (2026). Ulaştırma Koridorları Kapsamında Türkiye’nin Transit Taşımacılıktaki Rolü: Lojistik ile Katma Değer Üretimi Üzerine Ampirik Bir İnceleme. Verimlilik Dergisi, 60(2), 587-604. https://doi.org/10.51551/verimlilik.1786687

                                                                                                          23139       23140           29293

22408  Verimlilik Dergisi Creative Commons Atıf-GayrıTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır.